Кіріспе

Ганалық би – Га Дангме халқының биі, сондай-ақ осы атпен аталатын музыкалық аспап. Кпанлого – 1960 жылдары Гананың Акра қаласындағы қалалық жастар арасында пайда болған демалыс және ойын-сауық биі мен музыка түрі.

Шығу тегі

Оны алғаш рет Га этносы ойнады, олардың көпшілігі астана, Аккра және оның төңірегінде тұрады, бірақ қазір бүкіл елде орындалады және танымал. Бұл 1960-жылдардың басында американдық рок-н-роллдың ықпалымен пайда болған жаңа би түрі болды, бұл жас Га ұрпақтарына ересектерден ерекшеленуге мүмкіндік берді. Ганалық шебер барабаншы К.К. Ладжекпо kpanlogo туралы: «Бұл негізінен қалалық жастардың би-барабан тобы және Гананың қалалық аудандарының өсіп келе жатқан жастарын Африканың тәуелсіздіктен кейінгі саяси көрінісін қалыптастырудағы өз көзқарастарын қорғауға деген ұмтылысының символы» дейді (1995: веб). Kpanlogo биі көбінесе жерге жақын, тізелер мен арқа бұғылып орындалады және жиі жыныстық сипаттағы қозғалыстарды қамтиды. Оның алғашқы күндерінде полицияның музыкалық аспаптарды тәркілеп, орындаушыларды ұстағаны туралы мәліметтер бар. Kpanlogo биіне сүйемелдейтін музыка ескі Га барабаншылық дәстүрлерінен, мысалы гоме, оге және коломашиден алынған. Kpanlogo музыкасында үш түрлі аспап қолданылады: ноно (металл қоңырау), фао (қабықшалы дірілдегіш) және kpanlogo барабандары. Ноно музыканың негізгі үлгісін немесе уақыт сызығын ойнайды, ал фао оған қолдау көрсетеді. Әдетте, ансамбльде үш kpanlogo барабаны болады, олар «еркек дауысы», «әйел дауысы» және «бас барабан» рөлдерін атқарады. Kpanlogo қоңырауының негізгі бөлігі – Сахарадан оңтүстік Африкада кездесетін ең көп таралған және ең көне үлгілердің бірі. Kpanlogo-да қолданылатын қоңырау үлгісі Куба музыкасындағы сон клаве үлгісімен бірдей. Бұл АҚШ-тың ритм-н-блюз музыканты Бо Диддли танымал еткен «Бо Диддли биіне» де ұқсас.