Кіріспе

1946 жылы Дэвид Линнің түсірген фильмі

Джон Брайан мен Уилфред Шинглтон «Үздік көркемдік безендіру» (Ақ-қара) сыйлығын, ал Гай Грин «Үздік операторлық жұмыс» (Ақ-қара) сыйлығын алды. Фильм сонымен қатар «Үздік режиссер», «Үздік сценарий адаптациясы» және «Үздік фильм» номинацияларына ие болды. Қазір бұл фильм Линнің ең жақсы туындыларының бірі саналады. 1999 жылы Британдық кино институтының «100 үздік британдық фильм» тізімінде «Ұлы үміт» барлық уақыттағы ең ұлы британдық фильмдердің бесiншiсі деп танылды.

Сюжет

Жетім Филип "Пип" Пиррип өзінің қатал үлкен әпкесі және оның мейірімді күйеуі Джо Гаргеримен бірге тұрады. Ата-анасының қабірін жалғыз барып жатқанда, Пип қашып кеткен Абель Магвичпен кездеседі, ол баланы қорқытып, келесі күні шынжырларын алып тастау үшін темірші құралдармен қайта оралады. Пип та тамақ әкеледі. Аштықтан қысылған Магвич тамақты жеп, оған алғыс айтады. Магвич қашып кетудің орнына жек көретін қашқындарға шабуыл жасағанда ұсталады. Мисс Хавишем, бай, эксцентрикалық қыз, Пипке өз сарайына үнемі келіп, оған компания жасайтын және асырап алған қызы, әдемі, бірақ қатыгез жасөспірім Эстеламен ойнайтын болады. Эстела Пиптің әдепсіз мінез-құлқын әр мүмкіндікте мазақтайды, бірақ жас Пип оны бір көргеннен кейін оған тез ғашық болады. Ол Герберт Покет деген жігітпен танысады, оны бокспен күрес кезінде ұрады. Пип 14 жасқа толғанда, темірші болып үйренуге кіріседі. Эстелла да әйелдің мінез-құлқын үйренуге Францияға кетеді. Алты жылдан кейін Мисс Хавишамның адвокаты Мистер Джаггерс Пипке келіп, оған құпия игілік жасаушы оны "үлкен үміттері" бар мырзаға айналдыруды ұсынғанын айтады; Пип бұл Мисс Хавишам деп санайды. Ол Лондонға әкелінеді және Герберт Покетпен бірге тұрады, ол оған ер азамат ретінде қалай әрекет ету керектігін үйретеді. Герберт Пипке Мисс Хавишемнің көп жыл бұрын құрбандық үстелінде қалдырылғанын және Эстелланың ер адамдардың жүрегін сындыру құралы ретінде ер адамдарға қарсы кек алуға бел буғанын айтады. Пип 21 жасқа толғанда Джо Хавишем қыздан онымен кездесуді сұрайды. Онда Пип Эстеламен қайта кездеседі, ол оған жүрегі жоқ екенін айтады және бай, бірақ танымал емес Бентли Драммлмен флирт жасағанына қарамастан, оған ешқандай сезімдері жоқ екенін мойындайды. Лондонға оралғанда Пип күтпеген қонақты қабылдайды: Магвич, ол түрмеден тағы да қашып, Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатында қой өсірумен байлыққа қол жеткізді. Магвич өзінің Пиптің қайырымдылық жасағанын және оның мейірімділігіне қатты әсер еткенін, сондықтан Пип мырзалар өмірін өткізе алуы үшін өркендеуді шешкенін айтады. Ол "құтты балаға" оны өзінің ұлы деп санайтынын айтады. Драммлдің Эстеллаға деген ықыласына күмәнмен қарайтын Пип оған барады. Ол оған Драммлге үйленетінін айтады. Пип Эстелланы оны басқарып отырғаны үшін Мисс Хавишеммен бетпе-бет келеді. Мисс Хавишем оның кешірімін сұрайды. Пип кетеді, бірақ оның соңынан еру үшін тұрғанда, отқа жанып тұрған ағаш бөлшегі шығып, оның киіміне от қояды. Оның айқай-шуы Пипке ескерту жасайды, ол оны құтқару үшін жүгіреді, бірақ сәтсіз. Ескі жаудың Магвичтің Лондонда екенін білгенін ескерткеннен кейін, Пип пен Герберт оны Англиядан кететін пакеттік кемеге жасырын түрде әкетуге тырысады, онда Пип онымен бірге болады. Олар кемеге жүзіп барады, бірақ оларды күтіп тұрған полиция ұстап алады, Магвичтің ескі жауы хабар береді. Магвич күрес кезінде жарақаттанады, бірақ оның жауы кеменің дөңгелектерімен өлімге ұшырайды. Магвич тұтқындалып, өлім жазасына кесіледі. Магвич Пипке жоғалған қызы туралы айтады, ал Пиптің ол Эстела екендігі туралы күдімін Джаггерс растайды. Пип түрмеде өліп бара жатқан Магвицке барып, оған өзінің тағдыры туралы және оның, Пиптің, оған ғашық екенін айтады. Магвич қанағаттанған адам болып қайтыс болды. Аурудан зардап шеккен және үмітін үзген Пипті үйге алып кетеді және оны Джо денсаулығына қарай күтеді. Ол Хавишем мырзаның бос үйіне қайта оралады, онда Эстелланы табады және Джаггерс оған оның ата-анасы туралы хабарлаған кезде Драммлдің олардың келісімін бұзғанын біледі. Эстелланың мұрагерлік үйде оқшау өмір сүруді жоспарлап отырғанын білген Пип перделерді түсіріп, терезелерді ашып, Эстеллаға оны жақсы көретінін айтады. Бір сәт ойланса да, қыз жігітті құшақтап, екеуі үйден шығып кетеді.

Орналасқан жерлер

Рочестердегі Реставрация үйі Диккенске "Сатис үйі" үшін, Мисс Хавишемнің құлдырап бара жатқан үйі үшін шабыт берді. Бұл өндіріс Букингемширдегі Денхэм киностудиясында Реставрация үйін қайта жасады. Диккенс Джо Гаргеридің үйін Грейвзендке жақын Чалк ауылындағы ұстаханаға негіздеді – Теміз өзенінің құйылысындағы Грэйн аралындағы Сент-Мэри батпақтарында оның көшірмесі орнатылды. "Жаңа мачталар тігіліп, шаршы желкендермен және макеттік желкендермен жабдықталды, түтікше ұзартылды және күрек қораптары дұрыс көрінгенше кеңейтілді."

Сценарийдің дамуы

Сценарий Диккенстің романының қысқартылған нұсқасы. Ол Дэвид Лин романының 1939 жылғы қысқартылған сахналық қойылымын көргеннен кейін шабыттанды.

1999 жылы АҚШ-та Роджер Эберт бұл фильмді "барлық Диккенс фильмдерінің ең ұлысы" деп атады және "Бұл фильмді Лин өзінің ерте шығармашылығының шарықталу кезеңінде түсірген" деп қосты. Режиссер Дэвид Линнің өзі бұл фильмге ерекше көңіл бөлген. Кейін өмірінде жанкүйерлер "Арабияның Лоренсін" қаншалықты жақсы көретінін айтқанда, Лин "рахмет" деп жауап берген. Егер жанкүйер "Ұлы үміт" фильмін өзінің сүйікті Лин фильмі деп айтса, режиссер көбінесе "Дұрыс айтасыз" деп жауап қайыратын.

Кассалық жинақ

Ол сондай-ақ 1947 жылы британдық прокатта ең танымал фильмдердің үшіншісі және 1948 жылы канадалық прокатта ең танымал фильм болды. Kinematograph Weekly журналының мәліметінше, 1947 жылы Ұлыбританиядағы ең табысты фильм – "Курзон-стриттің Кортнилері", ал одан кейін "Жолсонның оқиғасы", "Ұлы үміттер", "Одд Ман Аут", "Фрида", "Мерекелік лагерь" және "Күнмен болған жекпе-жек" фильмдері болды. Солтүстік Америкада 2 миллион долларлық жалға алу ақысы түсті. Фильмнің сындық бағасы жоғары деңгейде сақталып келеді. Д. Линнің өмірбаянын жазған Кевин Браунлоу: «Дикенстің кейіпкерлерді жасаудағы шеберлігі Cineguild компаниясының актерлерді таңдауымен дәл келеді» деп жазды, ал Ален Сильвер мен Джеймс Урсини фильмнің «жалпы повестволеулік субъективтілігіне» назар салып, Линнің «түпнұсқаның бірінші тұлға стиліне адал» екенін айтты. 1999 жылы ол BFI жүргізген ең үздік 100 британдық фильмдер сауалнамасында бесінші орынға ие болды, ал 2004 жылы Total Film журналы оны барлық уақыттағы ең ұлы британдық фильмдердің он төртіншісі деп атады. Бұл британдық киноның операторлық жұмысы үшін Оскар сыйлығын алған алғашқы фильмі болды.

Марапаттар

Джон Брайан (көркемдік жетекші) және Уилфред Шинглтон (декорация жетекшісі) 1948 жылы "Ақ-қара" фильмі үшін "Оскар" сыйлығын ең үздік көркемдік жетекшілігі үшін алды, ал Гай Грин "Ақ-қара" фильмі үшін ең үздік операторлық жұмысы үшін "Оскар" сыйлығын жеңіп алды. Лин ең үздік режиссер номинациясына, ал Лин, Рональд Ним және Энтони Хавелок Аллан ең үздік сценарий үшін, фильм болса ең үздік фильм үшін ұсынылды.