Кіріспе

АҚШ, Нью-Джерси штаты, Джерси-Ситидегі театр.

Стэнли театры Кеннеди бульвары мен Павония даңғылының қиылысында, Джерси-Ситидегі Журнал скверіне жақын орналасқан. Театр 1928 жылдың 24 наурызында жұртшылыққа ашылды. Сол күні қала әкімі Франк Хейг салтанатты шараға қатысып, көрермендермен бірге экранда актриса Норма Талмиджтің сәлемін қабылдады. «The Dove» фильмі Тальмадж бен Гилберт Роландтың қатысуымен көрсетілуі алдында оркестрдің орындауы, «Sky Blues» атты сахналық қойылым, жаңалықтар мен Вурлитцер органындағы музыкалық шығарма орындалды. Стэнли театрын 1902 жылғы өрттен кейін Патерсон қаласында көптеген ғимараттарды жобалаған архитектор Фред Уэсли Уэнтворт (1864-1943) жобалаған. Ашылған кезде 4300 орындықпен ол Шығыс жағалаудағы екінші ірі театр болып саналды, ал Нью-Йорк қаласындағы Radio City Music Hall ғана одан үлкен болды. Бір экранды кинотеатрлардағы орын саны бойынша ол Radio City, Детройт және Сент-Луис қалаларындағы Fox театрларынан кейін төртінші орынды иеленді. 1960 жылдарға дейін бұл театр әдемі және танымал орын болды. Театрдағы сахналық қойылымдар сол заманғы мәдениетті көрсететін, The Three Stooges, Джимми Дуранте, Тони Беннетт, Дженис Джоплин, Долли Партон және Grateful Dead сияқты әртістердің өнерін ұсынды. Алайда, 1970 жылдары кинотеатрға келушілер азайды, театр тозығы жетіп, RKO (Radio Keith Orpheum Pictures) кинотеатрына айналды. Бұрынғы әдемі металл әрлеуі қара-көк түске боялды, ал Вурлитцер органы 1970 жылдары алынып тасталды. Театр 1978 жылдың 20 сәуірінде кинотеатр ретінде жабылды. 1983 жылы ғимарат Күзет мұнарасы қоғамына сатылып, Ехоба куәгерлерінің конгресс және жиналыстар залы ретінде пайдаланыла бастады. Театрды қайта жаңартуға тоғыз ай бойы мыңдаған ерікті куәгерлер еңбек етті. 2012 жылдың қазан айынан бастап АҚШ-тың түкпір-түкпірінен келген 2000-нан астам ерікті куәгерлер театрды қайта жаңарту жұмысына қатысты.

Сипаттама

Есік алдындағы мыстан жасалған қалың есіктің үстінен жалтыраған мыс шатыр тұр. Шатырдың үстінде үш үлкен аркалы терезе орналасқан. Құрылыс материалдарына Италия, Вермонт және Техастан әкелінген мәрмәр, Индианадан әкелінген әк тас және Мейн штатынан әкелінген гранит кірген. Ішкі жағы үш қабатты вестибюльмен, бағаналармен әшекейленген, trompe l'oeil әдісімен жасалған алабастрдан жасалған қол тұтқалары мен балустері бар кең орталық баспалдақпен, шамдармен, барқыт перделермен және фойедегі жасалма "Шартр көк" түсті шыны терезелермен жабдықталған. Венгриялық фреска суретшісі Вилли Поганидің аллегориялық суреттері бір кезде төбе мен қабырғаларды әшекейлеген. Екінші қабаттан ілінген екі кристалл шамның үлкені 1880 жылдардағы Нью-Йорктегі Waldorf Astoria-дан алынған; оның биіктігі он үш фут, ені он фут, ал 144 шаммен жарықтандырылып, 4500 кристалл тамшысына шағылыс береді. Үш қабатты вестибюльдің басты ерекшелігі – үлкен баспалдақ. Күндіз күн сәулесі вестибюльге кіріп, оны жарықтандырады. Күн батқаннан кейін, үлкен кристалл шамшырақ жарқырап тұрады. Вестибюльдің үш жағында балконы бар мәрмәр бағаналар тізіліп тұр. Аспанға жақын төбеде машина жасаған бұлттар мен жұлдыздай жарқыраған нұрлы нүктелер болған. Кино сарайының сәулетшісі Джон Эберсон аудитория дизайнына үлес қосты. Мұнда театр көрермендері сахнада Риальто көпірінің көшірмесі орналасқан Венециядағы кеш атмосферасына еніп кетеді. Отырғыштардың үстіндегі сексен бес фут төбе ашық аспан әсерін тудырады, онда жұлдыздар мен қозғалатын бұлттар "Бренкерт Бренограф" деп аталатын проекторлық құрылғы арқылы жасалған (оның құны 1920 жылдардағы ақшамен 290 долларға тең). Жарықтандырылған шыны терезелер қабырғаларды аула мотивін бейнелейтін үңгірлер, аркалар мен бағаналармен әшекейлейді. 1972 жылдың 26, 27 және 28 қыркүйегінде Стэнли театрында "Grateful Dead" тобы үш концерт өткізді, олар әуесқойлар арасында ерекше құрметке ие. 27 қыркүйекте өткен ортаңғы концерттің жазбасы 1998 жылы Dick's Picks Volume 11 альбомы ретінде ресми түрде жарық көрді.