Кіріспе
Британдық Екінші дүниежүзілік соғыстағы ұшқыш-ұшқан аса, Лэнс Клео "Wildcat" Уэйд DSO, DFC & Two Bars (18 қараша 1916 – 12 қаңтар 1944) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Корольдік әуе күштеріне (RAF) қосылып, ұшқыш-ұшқан аса атанған американдық ұшқыш. 1944 жылы Италиядағы ұшақ апатында қаза болғанға дейін RAF қатарында қызмет етті. Ол "Ұлыбритания мен АҚШ арасындағы соғыс кезеңіндегі ынтымақтастықты ең жақсы бейнелей білген, көрнекті американдық ұшқыш-ұшқан аса" деп сипатталған.
Wing Commander Lance Cleo "Wildcat" Wade DSO, DFC & Two Bars (18 November 1916 – 12 January 1944) was an American pilot who joined the Royal Air Force (RAF) during the Second World War and became a flying ace. He remained with RAF until his death in a flying accident in 1944 in Italy. He was described as a "distinguished American fighter ace who epitomized perhaps more than any other American airman the wartime accords between Britain and the United States".
Ерте өмір
Уэйд 1915 жылы Техас штатының Броаддус деген шағын шаруашылық қауымында дүниеге келді. Ол Билл мен Сьюзан Уэйдтің екінші ұлы болды, олар оны Л.С. деп атады (әскери-әуе күштері (RAF) есім талап еткеннен кейін ғана ол өзін Лэнс Клео Уэйд деп атады). 1922 жылы отбасы Техас штатының Реклау қаласына жақын жердегі фермаға көшіп келгеннен кейін, ол отбасылық фермада жұмыс істеп, жергілікті мектепке қатысты. Ол жоғары білімі болмағандықтан АҚШ армиясының авиация кадеттері бағдарламасына қатыса алмады. Ол 17 жасында Аризона штатының Тусон қаласында ұшуды бастады. 1934 жылы, 19 жасында Уэйд Аризонадағы Азаматтық консервациялық корпусқа (CCC) қосылды.
Әскери мансап
1940 жылы желтоқсанда Канададағы RAF қатарына қосылып, No. 52 операциялық жаттығу бөлімінде (ОЖБ) оқытылды. Кейін Уэйд британдық HMS Ark Royal авианосегіне жіберілді және Мальта аралындағы ұшақтардың жетіспеушілігін толықтыру үшін Hawker Hurricane ұшағымен палубадан ұшып кетті. 1941 жылдың қыркүйегінде ол Мысырға Hurricane Mk I ұшқышы ретінде жіберілді және 33 эскадрильяға бекітілді. Эскадрильяның міндеті – 1941 жылдың 18 қарашасында неміс Африка корпусына қарсы басталған «Крусейдер» операциясына әуеден тікелей қолдау көрсету болды. Оның алғашқы екі жеңісі 18 қарашада екі Fiat CR.42 Falco ұшағын түсіргенде тіркелді. 1941 жылдың 24 қарашасында «ұшқыш-ас» атағын алды. 2 желтоқсанда оның Hurricane ұшағы, ол жақында түсірген бомбалаушы ұшақтың сынықтарынан зақымданды. Уэйд жау шебінің 25 миль артында жерге қонуға мәжбүр болды, бірақ тұтқындалудан жалтарып, аяқпен британдық әскерлерге оралды. 1942 жылдың сәуір айында Hurricane Mk II ұшақтарын ұшыра бастады және «Еңбегі үшін диплом» (DFC) орденімен марапатталды. 1942 жылдың қыркүйегінде 15 әуе жеңісіне қол жеткізді. Келесі бірнеше айды АҚШ-та RAF жобаларымен айналысты, оның ішінде Райт-Филдтегі бірнеше американдық истребительдерді бағалау. Ол сондай-ақ, ұнатпаған соғыс облигацияларын сатты. Таяу Шығыстағы операциялық міндеттерге оралғаннан кейін, Уэйд бұл міндет әуе шайқасынан гөрі шаршатарлық екенін айтты. Ол 145 эскадрильядағы ұшқыштар командирі ретінде DFC орденіне қосымша тақтасымен Supermarine Spitfire Mk V ұшағымен қайта оралды. Эскадрилья жетекшісі болып тағайындалған ол 60 күн бойы қарбалас жұмыс істеді, сәуірдің соңында оның есебі 21 жеңіске жетті, ол кезде Spitfire Mk IX ұшақтарын ұшырып жүрген. Оның эскадрильясы Италияға көшті, ал Spitfire VIII ұшқышы ретінде ол 1943 жылдың 2 қазанында Schlachtgeschwader 4-тің екі Focke Wulf Fw 190 ұшағын түсірді. Оның соңғы жеңістері 3 қарашада зақымдалған үш Fw 190 (қайта SG 4) болды. Уэйд қанат командирі болып тағайындалды және Desert Air Force штабына қосылды, бірақ ол онда ұзақ қалған жоқ, өйткені 1944 жылдың 12 қаңтарында Италияның Фоггия қаласынан ұшып келе жатып апатқа ұшырады. Уэйд 25 әуе жеңісіне ие болды және ол кез келген шетелдік әуе күшінде ғана қызмет еткен ең табысты американдық ұшқыш болды. Уэйд ешқашан USAAF-қа немесе басқа американдық әуе күштеріне ауыспағандықтан, басқа американдық ұшқыштарға қарағанда жақсы танылмады және тарихи американдық ұшқыштарды талқылау кезінде көбінесе естен шығарылады.
Құрметтер мен марапаттар
Лэнс Уэйд (68717), Корольдік әуе күштері ерікті резервінің No. 33-ші эскадрильясына «Ерекше ұшқыштық қызметі үшін айқыш» ордені табысталды. Лэнс Уэйд (68717), Корольдік әуе күштері ерікті резервінің No. 33-ші эскадрильясына «Ерекше ұшқыштық қызметі үшін айқыш» орденіне қосымша тағайындама берілді. Лэнс Уэйд (68717), Корольдік әуе күштері ерікті резервінің No. 145-ші эскадрильясына «Ерекше ұшқыштық қызметі үшін айқыш» орденіне екінші қосымша тағайындама берілді. Лэнс Уэйд (68717), Корольдік әуе күштері ерікті резервінің No. 33-ші эскадрильясына «Қызмет көрсету ордені» табысталды.