Жануарлардың денесіндегі құйрық – бұл маңызды мүше, тепе-теңдік сақтауға, қарым-қатынасқа және қозғалысқа көмектеседі. Вертебраттар мен бунақтылардың құйрықтары туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жануардың денесіне бекітілген ерекше, икемді мүше.
Distinct, flexible appendage to the torso of an animal
Құйрық – кейбір жануарлардың денелерінің артқы жағындағы бөлік; жалпы алғанда, бұл термин денеге бекітілген ерекше, икемді мүшені білдіреді. Ол сүтқоректілер, жорғалаушылар және құстардың денесіндегі сақыл және құйрықшеңге сәйкес келетін бөлік. Құйрықтар негізінен омыртқалы жануарларға тән болғанымен, шаяндар мен секіргіштер сияқты кейбір омыртқасыз жануарлар, сондай-ақ ұлулар мен бұршақтар да құйрыққа ұқсас мүшелерге ие, олар кейде құйрық деп аталады. Құйрықты нысандар кейде "каудальды" деп аталады, ал құйрыққа жақын немесе құйрықпен байланысты дене бөліктеріне "каудальды" деген сипаттама беріледі.
The tail is the section at the rear end of certain kinds of animals' bodies; in general, the term refers to a distinct, flexible appendage to the torso. It is the part of the body that corresponds roughly to the sacrum and coccyx in mammals, reptiles, and birds. While tails are primarily a feature of vertebrates, some invertebrates including scorpions and springtails, as well as snails and slugs, have tail like appendages that are sometimes referred to as tails. Tailed objects are sometimes referred to as "caudate" and the part of the body associated with or proximal to the tail are given the adjective "caudal".
Функция
Жануарлардың құйрықтары әртүрлі мақсаттарда қолданылады. Олар балықтар мен теңіздегі басқа да тіршілік иелері үшін қозғалыс көзі болып табылады. Көптеген құрлықтағы жануарлар құйрықтарын шыбыршықтар мен басқа да қан сорғыш жәндіктерді қуу үшін пайдаланады. Көптеген иттің түрі көңіл-күйі мен ниеттерін білдіру үшін құйрықтарын қолданады. Мысықтар мен кенгурулар сияқты кейбір түрлер тепе-теңдікті сақтау үшін құйрықтарын пайдаланады, ал маймылдар мен опоссумдар сияқтылары ағаш бұтақтарын ұстап алуға бейімделген, тұтқалы құйрықтарға ие. Құйрықтар әлеуметтік сигнал беру үшін де қолданылады. Кейбір бұғы түрлері құйрықтарының астыңғы жағын жарқыратады, бұл жақын маңайдағы басқа бұғыларды қауіп туралы ескертеді, сусарлар қауіпті көрсету үшін құйрықтарымен суды шапақтайды, ал иттің түрі (үй иті қоса) құйрықтарының орналасуы мен қозғалысы арқылы эмоцияларын білдіреді. Кейбір түрлердің құйрықтары қабықпен жабылған, ал кейбіреулерінде, мысалы, шаяндарда, у болады. Кекіректердің кейбір түрлері денесінен құйрықтарын айыра алады ("түсіреді"). Бұл оларға жыртқыштардан қашуға көмектеседі, олар қозғалмалы, түсірілген құйрыққа алаңдап немесе кекірек қашқанда тек құйрықпен қалады. Осылай түсірілген құйрықтар әдетте уақыт өте келе қайта өседі, бірақ жаңасы түпнұсқасына қарағанда көбінесе қараңғырақ болады және сүйек емес, тек шеміршектерден тұрады. Егеуқұйрықтардың әртүрлі түрлері де осыған ұқсас функцияны көрсетеді, оны "терісін шешу" деп атайды, онда жануар жыртқыштан қашу үшін сыртқы қабатын түсіреді. Құстардың көпшілігінің құйрықтары ұзын қауырсындармен аяқталады, оларға ректирлер деп аталады. Бұл қауырсындар руль ретінде қолданылады, құсқа ұшу кезінде бағытталған және маневр жасауға көмектеседі, сонымен қатар құс қонғанда тепе-теңдікті сақтауға көмектеседі. Кейбір түрлерде – жұмақ құстары, лира құстары және ең бастысы, тауыс құстары – өзгертілген құйрық қауырсындары ұсыну кезінде маңызды рөл атқарады. Басқа түрлердің, соның ішінде тоқылдақтар мен ағашқа өрмелеушілердің, құйрық қауырсындарының өте қаттылығы оларға ағаш діңгектеріне берік тұруға мүмкіндік береді. Малдардың, мысалы, жылқылардың құйрықтары жәндіктерді қуу үшін де, жануардың физикалық немесе эмоционалдық жағдайын көрсететіндей етіп орналастырылады немесе қозғалады.
Animal tails are used in a variety of ways. They provide a source of locomotion for fish and some other forms of marine life. Many land animals use their tails to brush away flies and other biting insects. Most canines use their tails to communicate mood and intention. Some species, including cats and kangaroos, use their tails for balance; and some, such as monkeys and opossums, have what are known as prehensile tails, which are adapted to allow them to grasp tree branches. Tails are also used for social signaling. Some deer species flash the white underside of their tails to warn other nearby deer of possible danger, beavers slap the water with their tails to indicate danger, and canids (including domestic dogs) indicate emotions through the positioning and movement of their tails. Some species' tails are armored, and some, such as those of scorpions, contain venom. Some species of lizard can detach ("cast") their tails from their bodies. This can help them to escape predators, which are either distracted by the wriggling, detached tail or left with only the tail while the lizard flees. Tails cast in this manner generally grow back over time, though the replacement is typically darker in colour than the original and contains only cartilage, not bone. Various species of rat demonstrate a similar function with their tails, known as degloving, in which the outer layer is shed in order for the animal to escape from a predator. Most birds' tails end in long feathers called rectrices. These feathers are used as a rudder, helping the bird steer and maneuver in flight; they also help the bird to balance while it is perched. In some species—such as birds of paradise, lyrebirds, and most notably peafowl—modified tail feathers play an important role in courtship displays. The extra stiff tail feathers of other species, including woodpeckers and woodcreepers, allow them to brace themselves firmly against tree trunks. The tails of grazing animals, such as horses, are used both to sweep away insects and positioned or moved in ways that indicate the animal's physical or emotional state.
Адамның құйрықтары
Адамдарда құйрық бүршігі – ұрықтың омыртқаның соңына дамитын бөлігі. Дегенмен, бұл құйрық емес. Сирек жағдайларда бала "жұмсақ құйрықпен" дүниеге келеді, онда омыртқалар болмайды, тек қан тамырлары, бұлшық еттер және жүйкелер болады, бірақ мұндай жағдай аномалия саналады, тіпті егер мұндай қосымша құйрықтың болатын жерінде орналасқан болса да. Атавизм нәтижесінде құйрық омыртқалары бар "нағыз құйрықтары" бар нәрестелердің 40-тан аз жағдайы тіркелген. 2024 жылы ғалымдар адамдар мен басқа да маймылдардың ортақ атасының құйрығын жоғалтуына себеп болған генетикалық мутацияны тапқандарын мәлімдеді. Адамның шанағына бекітілген "құйрық сүйегі" (кокцикс) бар; ол әдетте төрттен тұратын, біріккен омыртқалардан құралған және омыртқа бағанасының төменгі бөлігінде орналасқан. Ол әдетте сыртқа қарай іспеттеспейді. Адамдар – құйрықсыз (акадал немесе акадат) түр (яғни, құйрығы жоқ).
In humans, tail bud refers to the part of the embryo which develops into the end of the spine. However, this is not a tail. Infrequently, a child is born with a "soft tail", which contains no vertebrae, but only blood vessels, muscles, and nerves, but this is regarded as an abnormality rather than a vestigial true tail, even when such an appendage is located where the tail would be expected. Fewer than 40 cases have been reported of infants with "true tails" containing the caudal vertebrae, a result of atavism. In 2024 scientists claimed to have found a genetic mutation that contributed to the loss of the tail in the common ancestor of humans and other apes. Humans have a "tail bone" (the coccyx) attached to the pelvis; it comprises fused vertebrae, usually four, at the bottom of the vertebral column. It does not normally protrude externally humans are an acaudal (or acaudate) species (i. e., tailless).