Кіріспе

Биронико – Швейцарияның Тичино кантонындағы Лугано округінің солтүстік бөлігінде орналасқан ауыл. 2010 жылдың 21 қарашасында Меделья, Биронико, Каминьоло, Ривера және Сигирино муниципалитеттері бірігіп, Монтеценери муниципалитетін құрады.

Тарих

Биронико алғаш рет 1296 жылы Биронико деп еске алынады. Биронико Монте-Сенери өткелінен оңтүстікке және Лугано ауданының орталығынан солтүстікке қарай орналасқан. Оның телефон коды - 091. Іргелес елді мекендер: оңтүстікте Каминьоло, солтүстікте Меделья және батыста Ривера.

Елтаңба

Қалалық гербтің сипаттамасы – көк түсті фонға күміс қамал бейнеленген, алдында сары түсті сапталған патриархалды крест орналасқан. Ең жоғары жағында, күміс түсті қыны мен сапталған алтын тұтқасы бар семсердің үстінде қызыл плащ жатыр. Қамал – 1418 жылы граф Джов. Джакомо Руска салған қаланы көрсетеді. Патриархалды крест – 1633-1635 жылдар аралығында Беневенто архиепископы болған Бирониколық кардинал Агостино Орегжиоға тиесілі крест, ал семсер мен плащ – шіркеудің қасиетті қамқоршысы Сент-Мартинге тән.

Демография

2008 жылғы жағдай бойынша халықтың 18,4% -ы шетелдік азаматтарды құрады. Соңғы 10 жылда (1997–2007 жылдар аралығында) халық саны 21% өсті. Халықтың көп бөлігі (2000 жылғы жағдай бойынша) итальян тілінде сөйлейді (91,0%), екінші орында неміс тілі (3,3%), үшінші орында серб-хорват тілі (2,1%) тұр. Швейцарияның мемлекеттік тілдерінің ішінде (2000 жылғы мәлімет бойынша) 17 адам неміс, 1 адам француз, 466 адам итальян және 2 адам романш тілінде сөйлейді. Қалған 26 адам басқа тілде сөйлейді. 2008 жылғы мәліметтерге сәйкес, халықтың жыныстық құрамы 50,9% ер адам және 49,1% әйел адамды құрады. Халықтың құрамында 262 швейцар еркегі (халықтың 41,9%) және 56 (9,0%) швейцар емес еркектер болды. Сондай-ақ, 261 швейцар әйелі (41,8%) және 46 (7,4%) швейцар емес әйелдер де болды. 2000 жылы бір тұрғын бөлмеге шаққандағы орташа тұрғындар саны 0,61 болды, бұл кантондық орташа көрсеткіш – 0,6-ға шамамен тең. Бұл жағдайда бөлме – тұрғын үйдің жатын бөлмелер, асханалар, қонақ бөлмелер, ас үйлер және тұрғынға жарамды жертөлелер мен шатырлар сияқты кеңістігі ретінде анықталады. Үй шаруашылықтарының 48,1% жекеменшік үйлерді құрады, яғни олар жалдау төлемеді (бірақ ипотекалық немесе жалға алу шарты болуы мүмкін). 2000 жылы ауылда 212 жеке шаруашылық болды, ал әр шаруашылықта орташа есеппен 2,4 адам тұрды. 2008 жылы ауылдағы бос пәтерлердің үлесі 0,37% құрады. 2000 жылы ауылда 252 пәтер болды. Ең көп таралған пәтерлер – 4 бөлмелі пәтерлер, олардың саны 80-ге жетеді. 14 бір бөлмелі және 65 бес және одан көп бөлмелі пәтерлер де болды. Осы пәтерлердің ішінде 212 пәтер (жалпы санының 84,1%) тұрақты түрде, 39 пәтер (15,5%) маусымдық түрде және 1 пәтер (0,4%) бос тұрды.

Ұлттық маңызы бар мұра нысандары

Рудери Дель Кастелло Ди С. София және Стацио Радио Монте Ценери (Риверамен ортақ пайдаланылады) Швейцарияның ұлттық маңызы бар мұражайлық нысаны ретінде тіркелген.

Саясат

2007 жылғы федералды сайлауда ең көп дауыс жинаған партия FDP болды, ол дауыс берушілердің 37,02%-ын құрады. Одан кейінгі үш ең көп дауыс жинаған партиялар: CVP (25,83%), Ticino League (12,5%) және SVP (11,67%). Федералды сайлауда барлығы 190 дауыс берілді, сайлауға қатысу көрсеткіші 48,7% болды. 2007 жылғы Gran Consiglio сайлауында Бироникода 373 сайлаушы тіркелді, олардың 266-сы немесе 71,3% дауыс берді. 4 бос бюллетень тасталды, нәтижесінде сайлауда 262 жарамды бюллетень қалды. Ең көп дауыс жинаған партия PLRT болды, ол 99 немесе 37,8% дауыс алды. Одан кейінгі үш ең көп дауыс жинаған партиялар: PPD+GenGiova (66 немесе 25,2%), LEGA (36 немесе 13,7%) және SSI (29 немесе 11,1%). 2007 жылғы Consiglio di Stato сайлауында 2 бос бюллетень тасталды, сайлауда 264 жарамды бюллетень қалды. Ең көп дауыс жинаған партия PLRT болды, ол 96 немесе 36,4% дауыс алды. Одан кейінгі үш ең көп дауыс жинаған партиялар: PPD (68 немесе 25,8%), LEGA (42 немесе 15,9%) және SSI (29 немесе 11,0%). Жұмыс істейтін халықтың 4,9%-ы жұмысқа қоғамдық көлікпен, ал 67,5%-ы жеке көлікпен барады.

Дін

2000 жылғы санақ бойынша 432 адам немесе 84,4% рим-католик дінін ұстанса, 22 адам немесе 4,3% швейцариялық реформатор шіркеуіне жатқан. Тағы 40 адам (немесе халықтың шамамен 7,81%) басқа шіркеуге мүше (санақта тізімделмеген), ал 18 адам (немесе халықтың шамамен 3,52%) сұраққа жауап бермеді. 5 кәсіптік оқушы толық уақыт оқып, 20 оқушы жартылай уақыт оқыды. Кәсіби бағдарлама үш жылға созылады және студенттерді инженерлік, медбикелік, компьютер ғылымдары, бизнес, туризм және осыған ұқсас салаларда жұмыс істеуге дайындайды. 2000 жылы кәсіби бағдарламада 1 студент болды. Бироникода 17 студент басқа ауылдардан келген, ал 77 тұрғын ауылдан тыс мектептерде оқыды.

Көлік

Биронико қаласын Готард темір жолындағы жақын орналасқан Ривера Биронико станциясы жайлайды.