Кіріспе

Вавилондық еврей Талмудшы Рабба бар Нахмани (б.з.б. 320 жылы қайтыс болды) Ол Сурадағы Рав Хунаның және Пумбедитадағы Иуда бар Езекиелдің оқушысы болды. Хуна маңызды мәселені онымен кеңеспей-ақ шешкен. Оның Сирия Палестинасындағы Талмуд академиясындағы ағалары оның Азорстанда тұрғанына риза болмады және оған Палестинаға келуін сұрап хат жазды, онда ол Жоханан бар Наппахадан мұғалім табады, өйткені ол оқуларында өзіне сенуден гөрі, оған басшылық жасау әлдеқайда жақсы болар еді. Алайда Рабба Бабылдан ешқашан шықпады. Яһуда бар Езекиелдің өліміне байланысты Рабба Пумбедитаның "академиясының басшысы" ретінде қызметте болды және 22 жылдан кейін қайтыс болғанға дейін осы лауазымда болды. Ол сондай-ақ кедей өмір сүрді, бірақ оның жеке өмірі туралы көп нәрсе белгісіз. Раббаның алаяқтықпен айналысуын сынға алған Пумбедита қаласының тұрғындары оны жек көреді, бірақ оның шәкірттері оны жақсы көреді. Оның басшылығымен академия өзінің жетістіктеріне қол жеткізді және көптеген жаңа студенттерді өзіне тартты. Ол екі жылда бір рет өткізілетін "Калла" атты оқу жиынын ұйымдастырды, нәтижесінде студенттер салық жинау кезінде сабаққа қатыспай қалады. Сасанид императоры оны тұтқындауға сот орындаушыларын жіберді; ол қаладан қалаға қашып, ақырында батпаққа түсіп, оның денесі бұталы ормандардан табылды. Калла айларында ол 12000-ға жуық студентті өзіне тартты. Шерира бен Ханинаның айтуынша, ол императорға жазғы Елул айында және қысқы Адар айында он екі мың адамды бос қалдырғаны үшін айып тағылған. Талмудта ол өлгеннен кейін жеті күн бойы мақтау айтылғаны жазылған. Раббаның немере інісі - ұлы ғалым Абай (280340), жетім бала. Оның орнын ұлы Рабба биледі. Рабба мен Абай екеуінің де өлімі өмірлерінің гүлденуінде болды, өйткені олар ұрпақтары жас өлетіндігіне қарғысқа ұшыраған Ели Шофеттің ұрпақтары болды. Алайда, Рабба Тораны оқығандықтан, 40 жасқа дейін өмір сүруге лайық еді, ал Тораны оқып, мейірімділікпен әрекет еткен Абай 60 жасқа дейін өмір сүрді.

Оқыту

Ол үлкен ғалым, мәтіндерді талқылау, қарама-қайшылықтарды шешу және қолдану қабілетімен танымал болды, бұл оған "тауларды түбірден-түбір құлатушы" (עוקר הרים ʿôqer hārîm) деген лақап ат берді, өйткені оның зерттеулері тауларды жинап, оларды бір-біріне ұрып-соғудың күшін көрсетеді. Ол сондай-ақ ерекше ұстаз болды. Ол әр лекцияны оқушыларды жақсы көңіл-күйге бөлеу үшін әзіл-сықақпен немесе күлкілі анекдотпен бастайтын. Ол тыңдаушылардың үкімін сынап, қате халаханы білдіріп, оқушыларының қателікті табуын күтеді. Раббаның аггадикалық ілімдерінің тек онға жуығы ғана жазылған; Ол назарын халахқа аударды, оны мишнаикалық шешімдер мен бараитоттарды түсіндіру арқылы, сондай-ақ түрлі Тора мен раввиндік заңдардың негізгі себептерін анықтау және оларда қамтылған қарама-қайшылықтарды түсіндіру арқылы түсіндіруге тырысты. Ол жиі: "Неге Тора бұны бұйырды?" деп сұрайды. "Неге даналар бұған тыйым салды?" Ол өзінің қызығушылығын Мишнаның практикалық заңдарына шектемеді, бірақ оның ұстазы Иуда бар Езекиел сияқты, барлық алты мишналық тәртіпті зерттеді және негаим мен тахароттың күңгірт тақырыптарында жетекші авторитеті болды. Жаратылыс Раббаның аты Хошаях Раббадан, ал басқалары Жаратылыс Раббадан алынған.