Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бертольд Регенсбургтік (шамамен 1210 – 14 желтоқсан 1272), сондай-ақ Бертольд Ратисбондық деп те белгілі, жоғары орта ғасырлардағы неміс уағыздаушысы болған.
Bertold of Regensburg (c. 1210 – 14 December 1272), also known as Berthold of Ratisbon was a German preacher during the high Middle Ages.
Өмір
Ол Регенсбург қаласында туған және сол жердегі Францискан монастырына кірген. Ол 1226 жылы Регенсбургте құрылған Францискан қауымының мүшесі болды. Оның тәлімгерлік кезеңі Аугсбургтық Давидтың басшылығымен өтті; ал 1246 жылға қарай ол жауапкершілік лауазымда болған. 1250 жылға дейін ол саяхаттап жүріп уағыз айтумен айналысты, бастапқыда Баварияда, онда Герцог Отто II-ні шіркеуге қайта мойынсұнуға көндіруге тырысты. Содан кейін ол 1254 және 1255 жылдары Шпейерде, кейін Эльзас арқылы Швейцарияға қарай жол тартты. Келесі жылдары Аргау, Тургау, Констанц және Гризон кантондары, сондай-ақ Жоғарғы Рейн аймағы оның қызметінің басты орындары болды. 1260 жылы ол одан да алысқа сапар шегіп, сол жылдан кейін Австрия, Моравия, Венгрия, Силезия, Тюрингия және, мүмкін, Богемияны аралап, аудармашы арқылы славян тілінде сөйлейтін тыңдаушыларына жетті. Оның Шығысқа жасаған кейбір сапарлары, әлдебір крест жорығына қатысты болған болуы мүмкін, оның уағыздауын 1263 жылы Папа Урбан IV оған сеніп тапсырған. Ол 1272 жылдың 13 желтоқсанында Регенсбургте қайтыс болды.
He was a native of Regensburg, and entered the Franciscan monastery there. He was a member of the Franciscan community founded at Regensburg in 1226. His novitiate was passed under the guidance of David of Augsburg; and by 1246 he is found in a position of responsibility. By 1250 at the latest, he had begun his career as an itinerant preacher, first in Bavaria, where he endeavored to bring Duke Otto II back to obedience to the church. He then appears farther westward, at Speyer in 1254 and 1255, afterwards passing through Alsace into Switzerland. In the following years the cantons of Aargau, Thurgau, Konstanz, and Grisons, with the upper Rhine country, were the principal scenes of his activity. In 1260 he went farther afield, traversing after that date Austria, Moravia, Hungary, Silesia, Thuringia, and possibly Bohemia, reaching his Slavonic audiences through an interpreter. Some of his journeys in the East were probably in the interest of the crusade, the preaching of which was specially entrusted to him by Pope Urban IV in 1263. He died in Regensburg on 13 December 1272.
Жұмыс
Оның аудиториясының әртүрлі құрамы оны мүмкіндігінше кең және жалпылама үндеу жасауға итермеледі. Ол терең теологиялық мәселелерден қашып, қарапайым халыққа құдайдың құпияларын зерттемеуге, оларды дін қызметкерлеріне қалдырып, тек кредоға ғана қанағат етуге кеңес береді. Сол кездегі маңызды саяси оқиғалар да назардан тыс қалды. Бірақ, қарапайым адамның өміріне қатысты барлық нәрсе – оның қуаныштары мен қайғылары, сенімдері мен көңіл көшірулері – терең біліммен және ең қарапайым адамның да түсіне алатын нақты ретпен баяндалады. Ол баршаны өмірдегі орнына қанағат етуге шақырып, зор салықтарды, әділетсіз соттарды, өсімқорлықты және адал емес сауданы айыптайды. Яһудилер мен діннен тайғандар жек көрілуге тиіс, сондай-ақ адамдардың ойын әлемдік ләззаттарға бұратын актерлер де айыпталады. Билер мен турнирлер де кінәланады, әйелдердің бос сөзділігі мен қадаушылығына да қарсы айтылады. Ол ешқашан құрғақ болмайды, әрқашан көрнекті және әсерлі болады, үгіттеріне түрлі анекдоттар, әзілдер мен орта ғасырлардың қиын этимологияларын қосады, Ескі өсиеттің аллегориялық түсіндіруін және табиғатқа деген терең сезімін кеңінен пайдаланады. Оның жетпіс біреуі сақталған уағыздары тілдің ең күштілерінің қатарында және Орта неміс прозасының маңызды ескерткіштері болып табылады. Оның стилі анық, тікелей және ауыр латын конструкцияларынан ерекше бос; ол шамасы келгенде шаруалардың айқын және қарапайым сөздерін қолданады, сонымен қатар моральдық ойларын қатал юмормен жеткізуге дайын. Ойшыл ретінде ол замандастарының поэзиясында байқалатын орта ғасырлық мистицизмнің бұл ағымына аз қызығушылық танытады.
The mixed character of his audiences led him to make his appeal as wide and general as possible. He avoids subtle theological questions, and advises the laity not to pry into the divine mysteries, but to leave them to the clergy, and content themselves with the credo. The weighty political occurrences of the time are also left untouched. But everything that affects the average man – his joys and his sorrows, his superstitions and his prejudices – is handled with intimate knowledge and with a careful clearness of arrangement easy for the most ignorant to follow. While exhorting all to be content with their station in life, he denounces oppressive taxes, unjust judges, usury, and dishonest trade. Jews and heretics are to be abhorred, and players who draw people's minds away to worldly pleasure; dances and tournaments are also condemned, and he has a word of blame for the women's vanity and proneness to gossip. He is never dry, always vivid and graphic, mingling with his exhortations a variety of anecdotes, jests, and the wild etymologies of the Middle Ages, making extensive use of the allegorical interpretation of the Old Testament and of his strong feeling for nature. His German sermons, of which seventy one have been preserved, are among the most powerful in the language, and form the chief monuments of Middle High German prose. His style is clear, direct and remarkably free from cumbrous Latin constructions; he employed, whenever he could, the pithy and homely sayings of the peasants, and is not reluctant to point his moral with a rough humour. As a thinker, he shows little sympathy with that strain of medieval mysticism which is to be observed in all the poetry of his contemporaries.
Қабылдау
Неміс тарихшылары, Бертольдтің замандасы Нидерлтайх аббаты Германнан бастап, он алтыншы ғасырдың ортасына дейін оның жеке басының күші мен уағыздауының әсері туралы ең жоғары бағамен айтады. Оның уағыздарына соншалықты көп адам келгендігі айтылады, тіпті шіркеулер оларды сыймай қалды, сондықтан ол ашық ауада платформадан немесе ағаштан сөйлеуге мәжбүр болды. Оған пайғамбарлық және кереметтер жасау қабілеттері тез тағайындалды, және оның даңқы Италиядан Англияға дейін тарады. Ол, сөзсіз, зор талант пен табысқа жеткен уағыздаушы болған.
The German historians, from Berthold's contemporary, Abbot Hermann of Niederaltaich, down to the middle of the sixteenth century, speak in the most glowing terms of the force of his personality and the effect of his preaching, which is said to have attracted almost incredible numbers, so that the churches could not hold them; and he was forced to speak from a platform or a tree in the open air. The gifts of prophecy and miracles were soon attributed to him, and his fame spread from Italy to England. He must have been a preacher of great talents and success.