Кіріспе

Израиль қорғаныс күштерінің генерал-майоры және Израильдің барлау қызметі Мосадтың басшысы, Алуф Мейр Даган (30 қаңтар 1945 – 17 наурыз 2016) Израиль қорғаныс күштерінің генерал-майоры (қосымша әскер) және Мосад директоры болды.

Жеке өмір және білім

Мейр Губерман (кейін Даган) Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Кеңес Одағы мен Польша арасында, Херсонның шетінде, Холокосттан қашу үшін Польшадан Кеңес Одағына көшіп бара жатқан поляк еврей ата-анасының пойызында дүниеге келді. Оның шешесінің әкесі, Бер Эрлих Слошный, Луковта нацистердің қолынан қаза тапты. 2009 жылы израильдік "Едиот Ахронот" газеті Слошныйдің тізе бүгіп отырғандағы, оны атуға дайындалып тұрған нацистік солдаттармен бірге түскен екі суретін жариялады. Моссадтың бас директоры қызметін атқаратын кезінде Даган осы суреттердің бірін кеңсесінде іліп қойды. Даган вегетариан болған және Тель-Авив университетінде сурет салу және мүсін жасауды оқыған әуесқой суретші болды. Ол Бинаға үйленді және үш баласы болды.

Әскери және барлау қызметі

Даган 1963 жылы Израиль қорғаныс күштеріне (ИДФ) әскерге шақырылды. Ол элиталық "Сайерет Маткал" бөліміне қарастырылды, бірақ парашютшілер бригадасына қосылды. 1966 жылы міндетті әскери қызметін аяқтады, бірақ 1967 жылы резервке шақырылып, Алты күндік соғыста офицер ретінде Синай майданында парашютшілер взводының командирі болып шайқасты. 1971 жылы қолға шабуылға арналған граната ұстаған іздестіріліп жатқан террористі ұстағаны үшін Батылдық медалімен марапатталды. Даган кейіннен 1973 жылғы Йом-Киппур соғысында Синай майданында офицер ретінде соғысып, Суэц каналын кесіп өтуге қатысты. 1982 жылғы Ливан соғысы кезінде "Барак" бронетанкті бригадасына қолбасшылық етті және Бейрутке кірген алғашқы бригада командирлерінің бірі болды. 2008 жылдың маусым айында Олмерт өкілеттігін 2009 жылдың соңына дейін ұзартты. 2007 жылдың ортасында Даганның 2008 жылдың соңында оның орнына кандидат ретінде қарастырылған директордың орынбасары Н-мен келіспеушілік болды. Даган бұрынғы орынбасары Т-ны қайтадан қызметке қайтарып алды және Даган Т-ны өзінің орнына ұсынуы мүмкін деп есептелді. 2009 жылы премьер-министр Беньямин Нетаньяху оны қайта тағайындады, ол 2010 жылдың соңына дейін қызмет етті. 2010 жылдың маусым айында 2-арнадан шыққан хабарда Нетаньяху Даганның Мосад директоры ретінде тағы бір жыл қызмет ету туралы өтінішін қабылдамағаны айтылды, бірақ премьер-министр кеңсесі бұл ақпаратты жоққа шығарды. 2010 жылдың қарашасында Тамир Пардо оның орнын басатыны жарияланды. Қызметтен кеткеннен кейін Даган Израильдің Иранның ядролық объектілеріне әскери шабуыл жасауының дұрыс еместігі туралы бірнеше дау тудыратын мәлімдеме жасады, бұл премьер-министр Нетаньяхудың позициясына қатысты келе бермеді. Ол 2011 жылдың мамыр айында өткен конференцияда бұл идеяны "ақымақшалық" деп атады. Даган премьер-министрді сынағаннан кейін, оған дипломатиялық паспортын мерзімі біткенге дейін қайтару сұрады. Даган 2012 жылдың наурызында CBS News-тің "60 минут" бағдарламасында Лесли Сталлмен сұхбаттасып, басқа мүмкіндіктер таусылмағанша Израильдің Иранға шабуыл жасауы "ең ақымақшалық" екенін айтты және ирандықтарды "өте рационалды режим" деп санайтынын мәлімдеді.

Іскерлік мансап

Даган Израиль портының директоры қызметін атқарды, ал 2011 жылы «Гулливер Энергия» (TASE:GLVR) компаниясының төрағасы болып тағайындалды. Компания Өлі теңіз аймағында уран өндіру және Эйлат маңында алтын іздеу ниетін білдірді. 2016 жылы қайтыс болғанға дейін Израильдің жеке барлау агенттігі «Black Cube»-тің құрметті президенті болды. 2011 жылдың сәуір айында Даган Израиль мемлекетіне ерекше үлес қосқаны үшін Хаим Герцог сыйлығымен марапатталды. 2011 жылдың мамыр айында ол сионизм саласындағы Московиц сыйлығының иегері атанды.

Ауру және өлім

2012 жылы Даганға бауыр қатерлі ісігі диагнозы қойылып, химиялық терапия басталды, бірақ ісік тарап, бауыр жетіспеушілігіне ұшырады. Сол жылдың қазан айында ол Беларуське ұшып барып, әйгілі француздық еврей хирург Даниэль Азуледен сәтті бауыр трансплантациясы жасатыды, ол әлемдегі бауыр трансплантациясы бойынша жетекші хирургтердің бірі саналады. Операциядан кейін инфекция жұқтыру қаупінен жеке изоляторға жатқызылды. Ол кезде Израильде бауыр трансплантациясы жасау үшін пациенттің жасы 65-тен аспауы керек еді, сондықтан 67 жастағы Даган емделу үшін шетелге баруға мәжбүр болды. Израильдің сыртқы істер министрі Авигдор Либерман операцияны жеңілдетуге көмектесті. 2012 жылдың 27 қазанында, жағдайы тұрақтанғаннан кейін Даган Израильге оралды және дереу ауруханаға жатқызылды. Ол Ичилов ауруханасынан шығарылып, қалпына келе бастады. Даганның барлық қиындықтарында рабби Авраам Елимелек Фирер серік болды, олармен жақын қарым-қатынас орнатты, кейін Фирерге жаңа оңалту орталығына қаражат жинауға көмектесті. Трансплантацияға қарамастан, қатерлі ісік оның денесінде қалды. Даган 2016 жылдың 17 наурызында 71 жасында қатерлі ісіктен қайтыс болды.