Кіріспе

Рим саясаткері және генералы (б.з.д. 45 жылы қайтыс болды)

Публий Атий Варус (17 наурыз б.з.д. 45 жылы қайтыс болды) Юлий Цезарь мен Помпей арасындағы азамат соғысы кезінде Африканың рим губернаторы болды. Ол Цезарьға қарсы шығып, бастапқыда оған қарсы жіберілген Гай Скрибоний Кюрионмен шайқасты.

Саяси мансап

Варус б.з.б. 53 жылға дейін претор қызметін атқарды. Оның бұрынғы саяси мансабы туралы ешқандай жазба қалмаған. 52 жылы және бұрынғы жылдары Африкада промагистрат, және ықтимал пропратор болған.

Азамат соғысындағы рөлі

Азамат соғысы басталғанда, оптималистердің жақтасы Варус Пиценумдағы үлкен әскер тобының басында тұрды. Цезардың жақындауымен ол сол аймақты тастап кетуге мәжбүр болды. Ол және оның жасағы Помпейге Апулияда қосылды. Помпей Италиядан Грекияға кеткен соң, Варус Африкаға өтіп, бұрынғы провинциясын басып алды, ол Q. Aelius Tubero-ға астық жинау үшін берілген еді. Варус провинциясынан қуылған Туберо Помпейге қосылды. Варус Африкада бұрынғы пропраэторлық қызметімен танымал болғандықтан, екі легион жинауға қол жеткізді.

Африка үшін шайқас

Рим патшасы Цезарь Африканы Помпейлерден тартып алу үшін Курионы жіберді. Куриоға саяси қолдауы үшін сыйақы ретінде қолбасшылық берілді, бірақ оның әскери тәжірибесі шектеулі болды және жоғары басшылықта тәжірибесі болмады. Ол бастапқыда Помпейдің әскеріне жиналған, бірақ Корфинийдегі капитуляцияциядан кейін адалдығын ауыстырған легиондарға басшылық етті. Курио күштерін Утиканың жанына сәтті жеткізіп, Варустың әскерін күтпеген жерден шақырды. Варустың офицерлерінің бірі, Корфинийде болған Секст Квинктилий Варус, Курионың легиондарын дезертирлікке шақырып, бұрынғы адалдықтарына оралуға үндеді. Әскерлер бас тартты, ал атты әскер шайқасында жеңіске жеткеннен кейін Курио оларды батыл, төбеге қарсы шабуылға бастап, Варустың әскерін жылдам жеңді. Осы жеңіске шабыттанған Курио дұрыс емес болған ақпаратқа сене отырып, Джуба әскерінің жасағына шабуыл жасады. Шындығында, патшаның күштерінің көп бөлігі сол жерде болды және бастапқы жеңістен кейін Курионың әскері қоршауға түсіп, дерлік толығымен жойылды. Курио төбедегі әскерінің қалдықтарымен қоршалып, шайқаста қаза тапты. Оның әскерінің аз ғана бөлігі, соның ішінде тарихшы Асиний Поллио және кейін консул болған Гай Каниний Ребиль Сицилияға қашып кетті.

Салдары

Фарсалус шайқасынан кейін қалған Помпейшілер, оның ішінде Катон, күресті жалғастыру үшін Африкаға қашты. Катонның талабымен Варус жоғары қолбасшылықты консул Метелл Сципионға өткізді. 48 жылдан бастап Варустың ресми шені legatus pro praetore болды, бұл туралы жазбаларда куәліктер бар. 46 жылы Варус Помпей флотының қолбасшыларының бірі болды. Тапсус шайқасында жеңілгеннен кейін Варус Испанияға қашып кетті. Сол жерде ол Картея түбінде теңіз шайқасында Цезарь флотын басқарған Гай Дидийден жеңілді және құрлықтағы әскерге қосылуға мәжбүр болды. Ол Мунда шайқасында қаза тапты. Оның және Тит Лабиеннің бастары Цезарьға ұсынылды.