Кіріспе

Өнеркәсіптік машина

Телескоптық манипулятор, сондай-ақ люль, телехэнлер, телепортер, жеткізуге арналған вилочный погрузчик немесе зум бум деп те аталатын машина, ауыл шаруашылығы мен өнеркәсіпте кеңінен қолданылады. Ол жүк көтеру машинасына ұқсас, бірақ телескопиялық цилиндрден тұратын иілгіш құрылысы бар, бұл оны жүк көтеру машинасынан гөрі кранға жақындатады. Бір телескопиялық иілгіш құрылысы көліктен алға және жоғары қарай созылу мүмкіндігін береді. Иілгіш құрылысқа әртүрлі жабдықтар орнатылуы мүмкін, мысалы, қап, паллет шанышқылары, материал жинағыш немесе лебедка.

Қолданылуы

Өндірісте тележүк көтергіштер үшін ең көп қолданылатын қосымша құрал – паллет шанышқылары, ал ең көп таралған қолданысы – жүктерді дәстүрлі жүк көтергішпен жеткісіз жерлерге тасымалдау. Мысалы, тележүк көтергіштер паллеттелген жүктерді тіркемеден шығарып алуға және жүктерді шатырларға және басқа биік жерлерге орналастыруға қабілетті. Бұл үшін әдетте кран қажет болар еді, бірақ ол әрқашан тиімді немесе уақытты үнемдейтін шешім емес. Ауыл шаруашылығында тележүк көтергіштер үшін ең көп қолданылатын қосымша құрал – қаптар немесе қап ұстағыштар, ал ең көп таралған қолданысы – «дәстүрлі машинамен» (бұл жағдайда дөңгелекті жүк тиегіш немесе артқы қазығыш) жеткісіз жерлерге жүктерді тасымалдау және түсіру. Мысалы, тележүк көтергіштер биік жақты тіркемеге немесе бункерге тікелей жете алады. Мұндай жағдайда жүк тиеу пандусы, конвейер немесе осыған ұқсас құрал қажет болар еді. Тележүк көтергіштер жүк көтерумен қатар кранның иілімімен де жұмыс істей алады, нарықта топырақ қаптары, астық қаптары, айналдырғыштар, қуатты тіреулер сияқты қосымша құралдар бар. Ауыл шаруашылығына арналған модельдер үш таяқ байланысы және қуат алағымен жабдықталуы мүмкін. Тележүк көтергіштің артықшылығы – оның ең үлкен кемшілігі: жүк көтерілген кезде тіреу созылғанда немесе көтерілгенде ол рычаг ретінде әрекет етеді және артқы салмақтарға қарамастан көліктің тұрақсыздығын арттырады. Бұл жұмыс радиусы (дөңгелектердің алдыңғы жағы мен жүк ортасы арасындағы қашықтық) ұлғайған сайын көтергіштік қабілетінің тез төмендеуіне әкеледі. Жүк тиеуші ретінде пайдаланғанда, бір тіреу (екі қолдың орнына) өте жоғары жүктемеге ұшырайды және мұқият жобаланғанмен де осал болып табылады. Тіреуі керілген көлік құралы толық созылғанда, тіреуі төмен бұрышта көтерілген көлік құралымен салыстырғанда аз жүк көтере алады. Керілген тіреуі бар машина, тіреуі 70 градусқа көтерілгенде, одан да көп жүк көтере алады. Оператор жүк кестесімен жабдықталады, ол салмақ, тіреу бұрышы және биіктік ескере отырып, берілген тапсырманың орындалу мүмкіндігін анықтауға көмектеседі. Егер бұл мүмкін болмаса, көптеген тележүк көтергіштер енді машинаны бақылау үшін сенсорларды пайдаланатын компьютерді пайдаланады және машинаның шектері асып кеткен жағдайда операторды ескертеді және/немесе басқаруды тоқтатады, бұл Еуропада EN15000 стандартымен реттелетін заңды талап. Машиналар стационарлық жағдайда жабдықтың көтеру қабілетін арттыратын алдыңғы тұрақтандырғыштармен де жабдықталуы мүмкін, сондай-ақ жоғарғы және төменгі рамалар арасында айналмалы буынға ие толық тұрақтандырылған машиналар, оларды жылжымалы крандар деп атауға болады, бірақ олар әлі де қаптарды пайдалана алады және көбінесе «рото» машиналары деп аталады. Олар тележүк көтергіш пен шағын кранның гибриді болып табылады.