Ирак пен Парсы шығанағындағы солтүстік-батыс жел (Шәмал)
Shamal (wind)
Ирак пен Парсы шығанағы аймағындағы "шамал" жел туралы ақпарат. Жаз айларында күшті соғып, қыста қарға шаң жиналады. Сипаттамасы, себептері мен мерзімі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ирак пен Парсы шығанағы мемлекеттерінде батыстан соғатын жел.
Northwesterly wind blowing over Iraq and the Persian Gulf state
Шмаль (شمال, 'солтүстік') – Ирак және Парсы шығанағы елдерінде (Сауд Арабиясы мен Кувейт қоса) соғатын батыс-солтүстік жел. Күндіз көбінесе күшті болады, бірақ түнгі уақытта әлсірейді. Бұл құбылыс жылына бірнеше рет, көбінесе жазда, кейде қыста кездеседі.
A shamal (شمال, 'north') is a northwesterly wind blowing over Iraq and the Persian Gulf states (including Saudi Arabia and Kuwait), often strong during the day, but decreasing at night. This weather effect occurs from once to several times a year, mostly in summer, but sometimes in winter.
Қысқы шамал
Иракта, қысқы дауылдар аумаққа қалың қар әкелуі мүмкін болған жерде, қардың үстіне шаң жиналуы мүмкін. Қысқы шамал суық фронт өткеннен кейін түбектегі жоғары қысым аймағының күшеюімен байланысты, ал Парсы шығанағының шығысындағы аймақтардағы терең төмен қысым сақталады.
In Iraq, where winter storms can bring heavy snow to the terrain, a layer of dust can settle onto the snowpack. A winter shamal is associated with the strengthening of a high pressure area over the peninsula after the passage of a cold front while a deep trough of low pressure maintains itself over areas east of the Persian Gulf.
Әсерлер
Шамалдар әдетте үш-бес күнге созылады. Шаңды-құмды дауылдың қалыңдығы бірнеше мың футқа жетеді. Желдің жылдамдығы сағатына 70 шақырымға дейін көтеріледі. Мұндай құбылыстар денсаулыққа және көлікке әсер етеді, себебі көріну қашықтығы шектеледі және кейбір рейстер жойылады. Құм төбелері жолдарға үйіліп, оларды тазалауға көп еңбек керек болады. Шамалдар кейбір инфрақұрылымға, мысалы, көше көрсеткіштеріне зақым келтіреді.
Shamals normally last three to five days. The dust and sandstorm is several thousand feet deep. Wind speeds can reach up to 70 km/h (43 mph). Such events can impact health and transport, as visibility becomes limited, and some flights get cancelled. Sand dunes build up on roads and require considerable effort to remove. Some infrastructure, such as street signs, become damaged by the shamals.
Мысалдар
Оманның Хоккайдо университеті жүргізген қазба коралдарын зерттеуі, шамамен 2200 ж.б. ұзақ қысқы шамал маусымдары суармалы егістіктердің тұздануына себеп болғанын көрсетеді; осының салдарынан егін өнімділігінің күрт төмендеуі кең ауқымды ашаршылыққа және, әрі қарай, ежелгі Аккад империясының құлауына әкелді. Кейбір зерттеулер жаз айларында Батыс Азия аймақтарында туындайтын шаңды дауылдар аймақтық ауа ағындарын өзгерте алатынын, тіпті Үндістанның жазғы муссондық жауын-шашындарына да әсер ететінін хабарлайды. 2005 жылдың 8 тамызында шамалдың салдарынан Бағдад қаласы құмға көміліп, барлық дүкендер мен қоғамдық шаралар тоқтатылды. Бұл дауыл Бағдадтың Ярмук ауруханасын да қамтыды, онда мыңнан астам адам тыныс алу проблемаларымен емделді. 2008 жылдың 1-4 ақпаны аралығында Араб теңізінде шамалмен байланысты үлкен шаңды дауыл болды. Шаңды дауылдың алдыңғы жиегі сағатына шамамен 20 км жылдамдықпен жылжып, бір кезде Сомалидің Могадишосынан Үндістанның Мумбаи қаласына дейін жетті. Бұл дауылдан соққан шаң Тайгер Вудстың қатысқан Дубайдың Desert Classic гольф турниріне де әсер етті. 2022 жылдың мамыр айында Бағдад, Әл-Анбар және Нажаф облыстарында шамалдың салдарынан бір адам қаза тауып, 5000 адам тыныс алу қиындықтарымен ауруханаға жатты, бұл аймақтардағы аспанды қызғылт сары түске бояды.
A study by Hokkaido University on fossil corals in Oman provides an evidence that prolonged winter shamal seasons around 2200 BCE led to the salinization of the irrigated fields; hence, a dramatic decrease in crop production triggered a widespread famine and eventually the collapse of the ancient Akkadian Empire. Some investigations have also reported that dust storms generated over west Asian regions during summer can alter regional circulation features, even affecting the Indian summer monsoon rainfall. A notable storm caused by a shamal covered Baghdad with sand on 8 August 2005, resulting in a closing of nearly all shops and public activity. The storm also overwhelmed Baghdad's Yarmuk Hospital, which treated more than a thousand people with respiratory distress. From 1–4 February 2008, a massive dust storm was associated with a shamal wind advected over the Arabian Sea. The leading edge of the dust storm moved at an estimated 20 km/h, and at one point extended from Muqdisho, Somalia, to Mumbai, India. Dust from this storm received press from the sports media as it swept across the Dubai Desert Classic golf tournament, where Tiger Woods was playing. In May 2022, one person died and 5,000 people were admitted to hospitals with breathing problems in Baghdad, Al Anbar and Najaf Governorates, due to shamal blowing which turned the skies orange in those regions.
Түрлі-түрлі
Бұл жел туралы сұрақ 2003 жылғы National Geographic Bee байқауының бір бөлігі болды. "Солтүстік" деген мағынаны білдіретін араб сөзі – шамал, Ауғанстан мен Күрдістанда еркек есімі ретінде қолданылады және "жел" мен "солтүстік" екі мағынаны да білдіреді. 2003 жылғы Иракқа басып кіру туралы HBO телеарнасының "Generation Kill" сериалында шамал желдің салдарынан туған құм дауыл АҚШ теңіз жаяу әскерлерінің лагерін қиратты.
A question about this wind was part of the 2003 National Geographic Bee. Shamal, an Arabic word meaning "north", is a male name in Afghanistan and Kurdistan, and means both "wind" and "north". A sandstorm caused by shamal winds tore apart a U. S. Marine encampment on HBO's Generation Kill TV series about the 2003 invasion of Iraq.