Кіріспе

Антилегоменалар (грекше ἀνтиλεγόμενα) – шынайылығы немесе құндылығы күмәнді жазба мәтіндер. Евсевий өзінің «Шіркеу тарихы» (шамамен 325 жыл) еңбегінде бұл терминді Жаңа өсиеттің каноны жабылмастан бұрын ерте христиандықта «тартысқа түскен», сөзбе-сөз «қарсы айтылған» христиан жазбаларын атау үшін қолданды. Антилегоменалар ерте шіркеуде кеңінен оқылды және Яковтың хаты, Иуданың хаты, 2 Петір, 2 және 3 Жохан, Аян кітабы, Еврейлерге арналған Ізгі хабар, Еврейлерге хат, Петірдің Апокалипсисі, Пауылдың істері, Германың бақташысы, Барнабаның хаты және Дидахе кіретін. Ерте шіркеуде әрбір мәтіннің канондық мәртебеге ие болуы туралы пікірталас болды.

Реформация

Реформация кезінде Лютер антилегомена мәселесін көтерді. Ол Еврейлерге арналған хатты, Жақып пен Яһуданың хаттарын және Аян кітабын өзінің аудармасына қосып, оларды бөлек топқа бөліп, олардың қанондығына күмән келтірді. Сондықтан бұл кітаптар кейде "Лютердің антилегоменалары" деп аталады. Бұл терминология қазірге дейін қолданылуда. Ф. К. Баур Пауылдың хаттарын жіктегенде осы терминді пайдаланды: Римдіктерге, 1-2 Коринфтіктерге және Галаттықтарға – гомологоумена, Ефестіктерге, Філіпіліктерге, Колостықтарға, 1-2 Салоникалықтарға және Филемонға – антилегомена, ал Пасторальдық хаттарды – "нота" (көктемсіз жазбалар) деп атады.

Еврей Киелі кітап

Кейде бұл термин Еврей Библиясының кейбір кітаптарына да қолданылады.