Библия ғылымы
-
† және ‡ белгілерінің тарихы мен мағынасы
†‡ белгісі – типографиялық таңба, әдетте басқа белгілерден кейін қолданылатын түсіндірмелерді көрсетеді. Символдың тарихы, мағынасы және қолданылуы туралы біліңіз.
-
Төраның құрамы мен шығу тегі жөніндегі ғылыми болжамдар
Тораның құрамы мен шығу тегін зерттейтін құжаттық гипотеза. J, E, D, P деректерінен тұрады деген теорияны, ғылыми тұрғыдан қарастырамыз.
-
Еврей Библиясының Масореттік Мәтіні
Масореттік мәтін – еврей дініндегі қасиетті Танах кітаптарының негізгі түрі. 7-10 ғасырларда Масореттер жасаған, дауыстану және белгілеулермен толыққан нұсқа.
-
Самаритян Торасының нұсқасы
Самаритян Торасы – ежелгі заң, қасиетті жазба. Самаритян әліпбиінде жазылған, Екінші ғибадатхана дәуірінен сақталған. "Шындық" деп аталады.
-
Жаңа өсиеттегі Ескі өсиеттен келген цитаталар
Жаңа өсиеттегі Ескі өсиеттен 283 тікелей сілтеме. 90-ы Septuagint-тен, 80-і өзгертілген. Исаның сөздерінен мысалдар келтірілген.
-
Мәтіндік нұсқаларды анықтау
Мәтіндік сынақ: қолжазбалар мен кітаптардағы мәтіндік өзгерістерді анықтау, қателерді (жазу, цензура) зерттеу. Филология, әдебиеттану саласы.
-
Жаңа өсиеттің Византиялық мәтін түрі
Жаңа өсиеттің византиялық мәтін түрі – грек тіліндегі ең көп сақталған қолжазбалардың негізі. Православие және сирия дәстүрінде қолданылады. Текстус Рецептусқа әсер еткен.
-
Жаңа өсиеттің Александриялық мәтін түрі
Жаңа өсиеттің мәтін түрлері: Александриялық мәтін түрі – қазіргі заманғы аудармалардың негізі. Басқа түрлермен салыстыру, ерекшеліктері.
-
Жаңа өсиеттің Батыс мәтін түрі
Жаңа өсиеттегі Батыс мәтін түрі – ескі латын, сирий аудармаларында кездесетін маңызды түр. 2-3 ғ. христиан жазушыларында да бар. Текстік талдау.
-
Луи Каппель: Еврей тілінің тарихы мен Киелі Жазулар мәтінін зерттеушісі
Луи Каппель – французский протестантский богослов, ученый-гугенот. Изучал теологию и арабский язык в ведущих академиях Европы. Биография, образование.
-
Скофилд анықтамалық Библиясы: Тарихы мен маңызы
Скуфилд жазбалы Библиясы: Кіріспе, түсіндірмелер, сілтемелер жүйесі. 1909 ж. жарық көрген, протестанттық Кинг Джеймс нұсқасы. Діни зерттеулерге арналған.
-
Жаңа өсиеттің грек тіліндегі сыни мәтіні: Textus Receptus
Жаңа өсиеттің грек тіліндегі Textus Receptus нұсқасы: Эразм басылымы, Лютер Библиясы, Кинг Джеймс нұсқасының негізі. Византиялық мәтін типі. 📚📜
-
Мәтіндік сынның "қиын оқылым - жақсы оқылым" қағидасы
Мәтіндік сынның негізгі қағидасы: "Қиын оқылыс – дұрыс оқылыс". Манускрипттердегі қайшылықтарды шешу, түпнұсқа мәтінді анықтауға көмектеседі. Текстік талдау.
-
Торa коді: Жасырын хабарлар іздеуі
Құдай кітабындағы код – еврей Торасы мәтінінде жасырылған сөздер туралы теория. Зерттеулер көрсеткендей, бұл оқиғалардың болжауы ғалымдар тарапынан жоққа шығарылды.
-
Қатесіз Китап туралы діни көзқарас
Библияның қатесіздігі – христиан дініндегі маңызды ұғым. Бұл, кітаптың түпнұсқаларында фактілерге қайшы нәрсе жоқ деген сенім. Евангелизмде кең таралған.
-
Қалташа Киелі Кітаптар: Әлемдік әдебиеттер жинағы
Қалташа Киелі Кітаптар – әйгілі авторлар мен тұлғалардың кіріспелерімен, Киелі Кітап кітаптарының шағын нұсқалары. 16 елде 1 млн+ сатылды!
-
Зерттеу Библияларының тарихы мен түрлері
Әл-Kitapты зерттеуге арналған нұсқалары: мағынасын түсінуге көмектесетін ғылыми ақпарат, түсіндірмелер, сілтемелер. Тарихы мен маңызды ерекшеліктері.
-
19 ғасыр соңындағы британдық Киелі Жазбалардың қайта қаралуы
19 ғасырдағы британдық King James Version-ның қайта қаралуы – Revised Version (RV). 50-ден астам ғалым қатысқан, ресми түрде мойындалған Библия аудармасы.
-
Құдайлық кітаптардың қатесіздігі туралы Чикаго мәлімдемесі
Шикаго мәлімдемесі – 1978 ж. 200-ден астам евангелистік лидерлер жасаған, Китаптың қатесіздігін қорғайтын маңызды құжат. Герменевтика, қолдану да қарастырылған.
-
Жан Жак Ветштейн: Жаңа өсиеттің мәтінін зерттеуші теолог
Жан Якоб Ветштейн (1693-1754) – швейцар теологы, Жаңа Өсиеттің мәтінін зерттеуші. Манискрипттерді салыстырып, түпнұсқа мәтінді анықтауға еңбек еткен.
-
Жаңа Өмір аудармасы: Библияның заманауи түсіндірмесі
Жаңа Өмір аудармасы – Библияның түсінікті, дәл нұсқасы. Түрлі христиан дін өкілдері қатысты, ежелгі мәтіндерді қарастырып, оқуды жеңілдетуге баса назар берілді.
-
Қасиетті Кітаптарды тарихи тұрғысынан зерттеу
Библияны тарихи құжат ретінде зерттеу, діни догмасыз талдау. 18 ғасырда пайда болған, негізгі мақсаты – мәтіннің даму тарихын анықтау.
-
Сирия христиандарының қасиетті кітабы – Пешитта
Пэшитта – Сирия христиандарының қасиетті кітабы. Ескі және Жаңа өсиеттерді қамтиды, 2-5 ғасырларда аударылған. Тарихы, мағынасы туралы біліңіз.
-
Ағылшынша Библияның ESV нұсқасының тарихы мен ерекшеліктері
ESV Библиясы: дәл аударма, ескі нұсқауларға оралу. 2001 ж. жаңартылған, либералдық көзқарастардан тазартылған. Құдай Сөзінің түпнұсқасына жақын.
-
Жаңа Өзгертілген NASB Библиясы: Тексттің Жаңартылуы мен Зерттелуі
Жаңа Өмір Жазулары (NASB): 1995 ж. жаңартылған, ең жақсы грек мәтініне негізделген. Құдай Сөзінің дәл аудармасы, NASB95 – қазіргі басылымдарда қолданылады.
-
Жаңа христиан стандарты аудармасы: 2017 жылғы түзетулер
Жаңа HCSB аудармасы: 1999ж. жарияланған, 2004ж. толыққан қасиетті кітап. Артур Фарстад бастаған, Эдвин Блум аяқтаған заманауи ағылшын тіліндегі Библия.
-
Барух кітабы: христиан діни ағымдарындағы канондық мәртебесі
Барух кітабы – христиан дініндегі қанондық емес кітап. Тарихы, теологиясы, Израиль халқының тағдыры жайлы мәліметтер бар. Католик және Православ шіркеулерінде қолданылады.
-
Исаак Ньютонның Құдай кітабына қатысты зерттеуі
Исаак Ньютонның диссертациясы: Жазбалардағы бұрмалаушылықтар тарихы. Джон Локкеге 1690 ж. жазылған, бұл еңбек діни мәтіндерді зерттейді.
-
Симмах: Ежелгі Құдай кітаптарын грек тіліне аударғандардың бірі
Симмах – 2 ғ. Езекел кітабын грек тіліне аударған қадірлі аудармашы. Оның аудармасы Оригеннің «Hexapla» еңбектерінде сақталған, стильдік тазалығымен ерекшеленеді.
-
Қасиетті Кітаптарды зерттеу сөздігі
Аяулы кітаптарды зерттеуге арналған «Anchor Bible» сериясы: Ескі және Жаңа өсиеттерге терең талдау, түсіндірмелер, тарихи ақпараттар мен иллюстрациялар.
-
1985 жылғы «Жаңа Иерусалим Библиясы» аудармасы
Жаңа Иерусалим Библиясы (1985) – католиктер мен Англия шіркеуі бекіткен қасиетті кітаптың ағылшын тіліндегі аудармасы. Yahweh есімін қолданады.
-
Жаңа өсиеттің арамей тілінде жазылғандығы туралы теория
Жаңа өсиеттің түпнұсқасы арамей тілінде жазылған деген теория. Ветус Сира, Пешитта, Харклеан сияқты арамей нұсқалары, канон туралы мәліметтер.
-
Әдебиетте Библия аяттарын сілтемелеу ережелері
Киелі кітап аяттарын Уикипедияда дұрыс көрсету: кітап аты, тарап нөмірі, аят нөмірі. Стиль нұсқаулары мен форматтау ережелері.
-
Құдайгерлік Езра кітабы және нөмірлеулердің қайшылығы
1 Ездрa кітабы: Құдай сөзінің ежелгі грек нұсқасы, Ездрa-Нәһемья кітабының айырмашылықтары, канондық мәртебесі. Septuagint, христиан діні.
-
1862 жылғы Библияның Роберт Янг аудармасы
1862 ж. шыққан Роберт Янгтың Библиясы – ағылшын тіліне аударма. Текстus Receptus және Masoretic Text негізінде жасалған, дәлдігімен ерекшеленеді.
-
Түрлі нұсқалар жинағы
Variorum – мәтіннің барлық нұсқаларын жинақтайтын текстологиялық еңбек. Әртүрлі редакциялар, түзетулерді салыстырып, мәтін дамуын зерттейді.
-
Құран әңгімелерін хронологиялық тәртіппен айту
Библияны әңгіме түрінде айту (CBS) – Киелі кітапты тілмен жеткізу, есте сақтауды жеңілдету. Хронологиялық тәртіппен баяндалған әңгімелер.📚📖
-
Сирия тілінен аударылған Құдай сөзі: Ләмса нұсқасы және "түйе" дауы
Сириялық Біблія: ежелгі шығыс қолжазбаларынан жасалған қазақша аударма. Ламса Бібліясы, арамей тілінің басымдығы, Пешитта. Діни мәтін.
-
Қасиетті Кітап энциклопедиясының екі нұсқасы
Қасиетті Кітап энциклопедиясының 1915-жылғы фундаменталистік және 1979-95-жылдарғы жаңартылған евангеликалдық нұсқалары. Джеймс Орр, Джеффри Бромли редакторында.
-
Қираси кітаптар негізіндегі дінтану ғылымы
Библиялық теология: Китаптың тұтаслығын, сипаттамасын және құқығын зерттеу. Тарих бойынша ашылу жолы, мағынасы мен мазмұны. Теориялық зерттеулер.
-
Құдай кітаптарын түсіндіру қағидаларының зерттелуі
Библияны түсіндіру қағидаларын зерттеу: еврей, христиан, протестант түсіндіру әдістері. Әр түрлі интерпретациялар мен методологиялар талданды.
-
Қазіргі заманғы діни қолжазбалар және жалған шығармалар
Заманауи псевдоэпиграфтар – діни кітаптар үлгісінде жазылған, бірақ кейінгі дәуірде жасалған шығармалар. Палеография, папирология зерттейді.
-
Езра кітаптарының тарихи атаулары
Ездра кітаптары: аты, мағынасы, тарихы. Ездра пайғамбарға байланысты 4 кітап – Ездра, Нехемия, 1 Ездра, 2 Ездра туралы ақпарат. Діни ағымдардағы есімдеуі.
-
Құдай шабыттандырған кітап: христиан діни доктринасы
Құдай шабыттандырған кітап – христиан дініндегі қасиетті кітаптардың құдайлық күшпен жазылғанына сенім. Бібілдік сенімділік, тұжырымдылық туралы мәліметтер.
-
Библиялық сын тәсілі: пішін және дәстүрлерді зерттеу
Библиялық сын тәсілі: пішінге қарай жіктеу, ауызша дәуірге дейінгі тарихын зерттеу. Шмидт, Дибелиус, Бультман Евангелияға қатысты қолданған.
-
Масоралық Мәтіннің Штутгарт басылымы
Библия Ебраика Штутгартенсис (BHS) – еврей Библиясының Масореттік мәтінінің басылымы. Ленинград кодексіне негізделген, масореттік ескертулермен толықталған.
-
Құдаймен бірге өмір сүру Библиясы: Құдайға қатынас жолындағы рухани ізденіс
Құдаймен өмір Библиясы (Life with God Bible) – 2005 ж. жарық көрген, NRSV нұсқасындағы зерттеу Библиясы. Реноваре (Renovaré) Библиясынан жаңартылған, екі басылымда бар.
-
Құдай кітабының "Микраот Гедолот" басылымы
Микраот Гедолот: Еврейская Библия с комментариями, арамейским переводом и масоретским текстом. История, издания и ошибки в тексте.
-
Рудольф Киттельдің Еврей Библиясының басылымдары
Рудольф Киттельдің Еврей Библиясы (Biblia Hebraica) – Tanakh-тың маңызды басылымдары. BH, BHK, BH1, BH2, BH3 түсіндіріледі. Құдай сөзінің зерттелуіне көмектеседі.
-
Нақтылығы даулы жазбалар
Антилегомена – ерте христиандық дәуірдегі мәні даулы кітаптар. Жаңа өсиет каноны қалыптасқанға дейін олар талқыланды. Есебиус, Лютер сияқты теологтар зерттеген.
-
Жаңа Кембриджтік Параграфтық Киелі Кітап: Кинг Джеймс Нұсқасының жаңа өңделген басылымы
Жаңа Кембридж параграфтық Киелі кітап (KJV) – Дэвид Нортон редакциялаған, 2005 ж. Кембридж университеті баспасынан шыққан нұсқа. Апокрифтер қосылған.
-
Тарихи-грамматикалық әдіс және Киелі Жазуларды түсіндіру
Тарихи-грамматикалық әдіс – Киелі кітаптардың авторларының мағынасын анықтауға бағытталған христиандық түсіндіру әдісі. Консервативті протестанттар қолданады.
-
Бібліялық мәтіндерді өңдеу тарихы және теологиясы
Библиялық мәтіндерді зерттеу әдісі – редакциялық сын. Автордың материалдарды өңдеуін, теологиялық мақсаттарын анықтайды. Bornkamm, Marxsen, Conzelmann еңбектері.
-
Bibliology
-
Yahshua
-
Құдай кітабының әсері: Американ мектептеріндегі оқулығы
Библияның тағылымы: Американ мектептеріндегі Библияны оқытуға арналған оқулық. Тарихы, әдеби әсері, діни сарапшылардың қатысуы, кең таралғандығы.
-
Қасиетті кітаптарды психологиялық тұрғыдан зерттеу
Психологиялық библейлік талдау – Қасиетті Кітапты психология ғылымы тұрғысынан зерттейтін жаңа бағыт. Әр түрлі ғалымдардың еңбектері талданды.
-
Қасиетті кітаптардағы дәстүрлер тарихы және сын тұрғысынан қарау
Бібліялық дәстүрлер тарихы – мәтіндерді тарихи ағында талдау, даму жолын зерттеу әдістемесі. Гүнкельдің әзірлеген бұл тәсіл ауызшадан жазбаға көшуді қарастырады.
-
Ivan Panin
-
MyBible қосымшасының тарихы және дамуы
MyBible қосымшасы – Palm OS үшін электрондық Киелі кітап оқу құралы. Көптеген нұсқалары, іздеу және басқа да мүмкіндіктері бар.
-
Құдай сөздерінің тұтастығы мен дәйексіздігі туралы пікірлер
Библияның тұтастығы мен мәтіндік дұрыстығы талқыланып жүр. Зерттеулер қарама-қайшылықтарды ашады, дін өкілдері мұны сенімге қатер деп санайды. Кітаптағы мәтін туралы пікірлер.
-
Құдай кітабының аудармалары мен нұсқалары туралы пікір-таластар
Қасиетті Кітапты аудару тарихы, қолжазбалар мен аударма әдістері туралы пікір-таластар. Латын, грек тілдеріндегі нұсқалар, қазақ тіліне аудару мүмкіндіктері.
-
Көптілді кітаптар мен қолжазбалар
Көптілді кітаптар: бір мәтіннің әртүрлі тілдердегі нұсқалары. Құдай кітабының көптілді басылымдары, мәтіл тарихын зерттеуге көмектеседі. Орigenнің Hexaplaсы – алғашқысы.
-
Қасиетті кітаптардың еврей тілінен ағылшыл тіліне аудармалары
Еврей Библиясының ағылшын тіліне аудармалары: Танах, Тора, Невиим, Кетувим. Еврей және христиан аудармалары, ерекшеліктері мен айырмашылықтары.
-
Құдай есімінің YHWH дыбысталуы және «Jehovah» сөзі
Құдай есімі Йәһуә (YHWH) тарихы, «Jehovah» атауының шығу тегі. Есімнің мағынасы, дамуы, еврей және христиан діндеріндегі орны туралы ақпарат.
-
Homeoteleuton
-
List of books of the King James Version
-
The Context Group
-
Linguistic criticism
-
Accordance