Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Француз тарихшысы Жорж Кодес (10 тамыз 1886 – 2 қазан 1969) – Оңтүстік-Шығыс Азия археологиясы және тарихы саласындағы француз ғалымы.
French historian
George Cœdès (ʒɔʁʒ sedɛs; 10 August 1886 – 2 October 1969) was a French scholar of southeast Asian archaeology and history.
Өмірбаян
Кодес Парижде, венгр иммигранттары саналған еврей отбасында дүниеге келді. Шындығында, отбасы 1740 жылға дейін Страсбург аймағына қоныстанғаны белгілі. Оның ата-бабалары патшалық қазынада қызмет еткен. Оның әкесі Луи Эжен Кодес – Леон Койньенің шәкірті болған суретші. Әкесі Ипполит банкир болып жұмыс істеді. 1918 жылы Кодес Таиландтың Ұлттық кітапханасының директоры болды, ал 1929 жылы L'École française d'Extrême Orient директоры болып тағайындалды, онда ол 1946 жылға дейін қызмет етті. Содан кейін ол 1969 жылы қайтыс болғанға дейін Паризде өмір сүрді. 1935 жылы Неанг Яоға үйленді. 1920 жылдары Сиам қоғамы журналының редакторы болды. Ол осы салада екі маңызды еңбек жазды: «Оңтүстік-Шығыс Азияның үнділенген мемлекеттері» (1968, 1975) (алғаш рет 1948 жылы «Les états hindouisés d'Indochine et d'Indonésie» деген атпен жарияланған) және «Оңтүстік-Шығыс Азияның қалыптасуы» (1966), сондай-ақ көптеген мақалалар жазды, онда ол үнділенген патшалықтар тұжырымдамасын дамытты. Оның ең маңызды ғылыми жетістігі, болжам бойынша, Камбоджадан табылған санскрит және ежелгі кхмер жазулары бойынша жұмысы болды. Оның көптеген мақалаларынан (әсіресе, Француз Шығыстану мектебінің бюллетенінде) басқа, «Камбоджа жазулары» (1937-1966) атты 8 томдық еңбегі Аңғарға дейінгі және Аңғар дәуіріндегі ескерткіштерден мыңнан астам жазудың басылымдарын және аудармаларын қамтиды және Кодестің ең маңызды еңбегі саналады. Жақында жаңадан табылған К 127 стеласында «кхмерлік нөл» деп аталған жазу бар, ол қазіргі сандар жүйесінде нөлді алғаш рет қолдануды көрсетеді. Ол тай (және кхмер) тілі үшін жасаған транслитерация жүйесі тай және кхмерден шыққан басқа жазу жүйелерінің мамандары тарапынан қолданылады. Джордж Кодес қазіргі Индонезияның Палембанг қаласын орталық еткен, бірақ Суматрадан Малай түбегіне және Яваға дейін ықпалы бар Шривиджаяның бұрынғы патшалығын қайта ашқан. Дегенмен, Оңтүстік-Шығыс Азияның төменгі бөлігінің тарихына баса назар аударғандықтан, тарихшы Тацуо Хошино Кодесті Солтүстік Индокитай, Юньнань және Орталық Меконг аймағының маңыздылығын төмен бағалағаны үшін сынады.
Cœdès was born in Paris to a family of supposed Hungarian Jewish émigrés. In fact, the family was known as having settled in the region of Strasbourg before 1740. His ancestors worked for the royal Treasury. His grandfather, Louis Eugène Cœdès was a painter, pupil of Léon Coignet. His father Hippolyte worked as a banker. Cœdès became director of the National Library of Thailand in 1918, and in 1929 became director of L'École française d'Extrême Orient, where he remained until 1946. Thereafter he lived in Paris until he died in 1969. In 1935 he married Neang Yao. He was also an editor of the Journal of the Siam Society during the 1920s. He wrote two texts in the field, The Indianized States of Southeast Asia (1968, 1975) (first published in 1948 as Les états hindouisés d'Indochine et d'Indonésie) and The Making of South East Asia (1966), as well as innumerable articles, in which he developed the concept of the Indianized kingdom. Perhaps his greatest lasting scholarly accomplishment was his work on Sanskrit and Old Khmer inscriptions from Cambodia. In addition to scores of articles (especially in the Bulletin of the École française d'Extrême Orient), his 8 volume work Inscriptions du Cambodge (1937 1966) contains editions and translations of over a thousand inscriptions from pre Angkorian and Angkor era monuments, and stands as Cœdès' magnum opus. One stele, the recently rediscovered K 127, contains an inscription of what has been dubbed the "Khmer Zero", the first known use of zero in the modern number system. The transliteration system that he devised for Thai (and Khmer) is used by specialists of Thai and other writing systems derived from that of Khmer. George Cœdès is credited with rediscovering the former kingdom of Srivijaya, centred on the modern day Indonesian city of Palembang, but with influence extending from Sumatra through to the Malay Peninsula and Java. However, due to focusing on the history of lower Southeast Asia, Cœdès was criticized by another historian Tatsuo Hoshino as having underestimated the importance of northern Indochina, Yunnan, and the central Mekong Valley.