Кіріспе
Лабуанның астанасы, Малайзия. Виктория, кейде Бандар-Лабуан деп те аталады, Малайзиядағы Лабуан Федералды аумағының астанасы, Борнео аралының солтүстік жағалауынан орналасқан аралдар тобы. Ол Лабуанның оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан, ал оның малайша атауы – Бандар Виктория, көбінесе Виктория патшайымның тұңғыш билігін құрметтеу мақсатында қолданылады. Қала, Лабуан портын қамтитын, Викторияның кең қалалық шекарасындағы қалалық аудан болып табылады, ол Бруней Дар-эссалам, солтүстік Саравак және батыс Сабах үшін маңызды транзиттік пункті болып табылатын қорғалған терең суайырық порты.
Victoria , sometimes known as Bandar Labuan, is the capital of the Federal Territory of Labuan in Malaysia, an island group off the north coast of Borneo. It is in the southeast corner of Labuan and its Malay name, Bandar Victoria, is commonly used to honour the reign of Queen Victoria. The town is an urban district within the wider city limits of Victoria which includes Labuan Port, a sheltered deep water harbour which is an important trans shipment point for Brunei Darussalam, northern Sarawak and western Sabah.
Тарих
15 ғасырдан бері Лабуанның және оның басқа бөліктерінің қалалық аумағы Бруней империясының билігінде болды. Оның тарихы аралды Сұлтан Омар Али Сайфуддин II британдықтарға өткізген кезден басталады. Кейін британдық теңіз офицері Родни Мунди Виктория патшайымының атынан аралға сапар жасады. Лабуан шайқасы барысында 1945 жылдың 10 маусымында Австралия Империялық күштерінің 9-шы дивизиясы оны азат етті және 1946 жылдың 15 шілдесіне дейін британдық әскери басқаруға берілді, содан кейін Солтүстік Борнеоның Тәждік колониясына қосылды. Арал 1963 жылы Сабах штаты мен Малайзияның құрамына кірді, ал 1984 жылы Сабах штатының үкіметі аралды федералдық үкіметке берді.
Экономика
Лабуанда өндірілетін және Лабуан порты арқылы экспортталатын негізгі өнімдер копра, каучук және саго. Порт табиғи терең су шығанағында орналасқан, онда үлкен кемелер тікелей тоқтауға мүмкіндік алады, себебі ол тайфундардан қорғалған. Портқа контейнерлер, ірі көлемдегі жүктер және жалпы тауарлар түсетін кемелер қабылданады. Басты теңіз айлағының ұзындығы 244 метр, судың тереңдігі 8,5 метр, ол 16 000 DWT сыйымдылығы бар кемелерді қабылдай алады. Кемежайда төрт орын бар. 15 600 м² ашық сақтау алаңы, екі қойма және контейнерлік алаң бар. Порттан тыс жерде 10 000 м² алаң мен қоймалар қолжетімді. Оның жылдық сыйымдылығы 100 000 TEU контейнерлік жүк құрайды. Бес жеке теңіз айлағы орнатылған: мұнай өнімдеріне маманданған Shell теңіз айлағы; Темір кені теңіз айлағы; Метанол теңіз айлағы; және Азиялық жабдықтау базасы теңіз айлағы және Сабах ұн фабрикасы теңіз айлағы деп аталатын екі бидай және жүгері теңіз айлағы.