Кіріспе

Барже (baʁɛʒ; , , Barètja) – Францияның Окситания әкімшілік аймағындағы Жоғарғы Пиреней департаментіндегі коммуна. Ол Бастан өзенінің аңғарында, бұрынғы Route nationale 618 (“Пиреней жолы”) батыс жағында, Турмале жотасының батыс беткейінде орналасқан. Оның шипажайы 17 ғасырдың басынан бері мәлім және Пиренейдегі ең биік орналасқан шипажай. Барже сонымен қатар Турмале доменінің бір бөлігі болып табылатын Барже шаңғы курортымен және әсем пейзаждарымен де танымал.

География

Барэж ауылы – француз Пиреней тауларындағы шағын таулы ауыл, Валь-де-ла-Батус аймағының орталығында, Коль-дю-Турмале және Пик-дю-Миди-де-Бигорр тауының етегінде, Бастан өзенінің оң жағасында орналасқан. Бұл коммуна Багнер-де-Бигор қаласынан оңтүстікке қарай 20 шақырым, ал Арагнуэттен солтүстік-батысқа қарай 12 шақырым қашықтықта жатыр.

Қол жеткізу және тасымалдау

Ауыл D918 тас жолының бойында орналасқан. Батысқа қарай бұл жол аңғармен Лурдес, Тарб және Тарб-Лурд Пиреней әуежайына дейін барады. Солтүстік-шығысқа қарай жол аңғармен Col du Tourmalet-ке, содан кейін Arreau және Bagnères de Bigorre қалаларына жалғасады.

Гидрология

Бастан өзені, жергілікті түрғындарда "Gave de Bastan" деп аталады, Gave de Gavarnie өзенінің оң саласы болып табылады және бастауы коммунаның солтүстік-шығысында, Коль-дю-Турмале маңында. Оның еңістері мен айналасындағы таулардың еңістері сумен қамтамасыз етеді. Айгус Клюз бұлағы коммунаның оңтүстік-шығысында пайда болып, солтүстікке қарай ағып, Бастанға қосылады. Глер бұлағы коммунаның оңтүстік-батысындағы Глер көлінен солтүстікке қарай ағып, Бастанға, ауылдың шығысында қосылады. Ауылдың оңтүстігінде екі шағын бұлақ пайда болып, солтүстікке қарай ағып, Бастанға қосылады: Риуле бұлағы және Понтис бұлағы.

Демография

Француз тілінде коммуна тұрғындары Barégeois (baʁeʒwa) немесе Barégeoises (baʁeʒwaz) деп аталады.

Туризм

Барэж Пиреней ұлттық саябағының шетінде орналасқан. Ауылдың ішінде және төңірегінде парапланеринг, жаяу серуендеу, велосипед тебу, каньонмен/үңгірмен саяхаттау, тау шаңғысы, тау велосипедімен жүру және тағы да басқа тау спортының барлық түрлері тамашалауға болады. Барэж Франциядағы екінші ескі шаңғы курорты болып табылады. 1936 жылы фуникулер ашылғаннан кейін курорт туристер арасында танымал болды. Қазір Ла Монгимен байланысқан курорт француз Пиренейіндегі ең ірі шаңғы аймағына айналды. Айренің тарихи фуникулері Барэждің орталығынан басталып, Лиенц платосының биіктігінде аралық аялдама жасады. 1947 жылы ол кеңейтіліп, Айре шыңының солтүстік беткейінде (биіктігі 2416 м) 2005 метрлік биікке жетуге мүмкіндік берді. 1950 жылдардың басында Électricité de France (EDF) Айре шыңынан 150 метр төменде үлкен құрылыс алаңын құрды. Онда 11 километрлік туннель салынды. Қазіргі фуникулерді ұзарту мүмкін болмағандықтан, EDF жеке пайдалану үшін, туннель құрылысының базалық лагерімен және жақын жердегі Глер паналамен байланысу үшін канат жолын салды (туннель құрылысының қалдықтары мен базалық лагерь 2013 жылға дейін тазартылмады). Туризмнің дамуымен EDF канат жолы шаңғышылар мен саяхатшыларға да бейімделді. 1980 жылдардың басында қазіргі паналаға түсетін трасса салынған кезде, енді инженерлерді тасымалдау үшін қолданылмаған (құрылыс кезіндегіден гөрі кем) канат жолының маңызы төмендеді. Ол қауіпсіздік стандарттарына сай келмей және жаңа трассаның арқасында паналаға бару қажеттілігі болмағандықтан, 1990 жылдары тоқтатылып, демонтаждалды. Айренің ескі фуникулері де ондаған жылдар бойы ғимараттар мен жабдықтарды күтіп жөндеуге қарамастан, ескіруі мен қауіпсіздігіне байланысты 2000 жылы жабылды. 2013 жылдан бері ол қайта ашылмады, бірақ кеңес, халықтың көп бөлігі және курорттың достары құрылыстарды және ескірген жабдықтарды заманауи стандарттарға келтіруге, курорттағы қызметтерді жаңартуға және жыл бойы туризмді қайта жандандыруға бағытталған жаңа жобаны қолдап отыр (бұл жұмыстың ең үлкен және ең қымбат бөлігі, кейінгі пайдалану шығындарын есептемегенде). 1954–1968 жылдар аралығында кабельдік жол, ал 1968–2002 жылдар аралығында гондола лифті Барэжді Лакетке (биіктігі 1715 м) байланыстырды. Ол қауіпсіздік стандарттарына сай келмегендіктен алынып тасталды. Канат жолының жалғыз қалдығы – Барэждің үстіндегі Аygat ауданындағы Бастан өзенінің оң жағалауындағы шығу станциясы, ол Линц платосына дейін созылған гондола лифті үшін де пайдаланылды. 2002 жылдан бері шаңғы тебу үшін D918 тас жолынан (Бастан бойымен) көлікпен немесе автобуспен Турнабупқа дейін көтерілуге болады, онда кең паркинг, билет сату кассасы және ESF кеңсесі орналасқан. Кейде Super Barèges-ке Col du Tourmalet арқылы да баруға болады (қыста жол көбінесе жабылады немесе арнайы жабдық қажет). Тау жолы қауіпті және шағын курорт көптеген шаңғы көліктерін тоқтатуға рұқсат бермейді, сондықтан бұл станция тұрғын емес жолаушылар көліктері үшін жабық, олар Турнабупта тоқтап, Барэжді Ла Монгиге жалғастыратын Caoubère және Tourmalet креслолы лифтілерімен Super Barèges-ке жетуі керек.

Гастрономия

Barèges Gavarnie – француз қой еті үшін тектік атау (AOC). Бұл AOC 2003 жылы құрылған.