Балошстан Ұлттық Партиясы: Тарихы мен саяси күресі
Balochistan National Party (Mengal)
Балушистан Ұлттық партиясы (BNP) – Пәкістанның Балушистан провинциясының құқықтары үшін демократиялық күресте. Тарихы, саяси көзқарастары туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Белуджистан Ұлттық партиясы немесе Белуджистан Ұлттық партиясы (Менгал) (үрді: بلوچستان نيشنل پارٹی; ISO) – Пәкістанның Белуджистан аймағындағы саяси партия. БҰП бейбіт және демократиялық жолмен Белуджистан провинциясының кеңейтілген провинциялық құқықтары мен үлкен автономиясын қолдайды.
The Balochistan National Party or Balochistan National Party (Mengal) (Urdu: بلوچستان نيشنل پارٹی ; ISO ) is a political party in Balochistan, Pakistan. BNP believes in more provincial rights and greater autonomy for Baluchistan province through peaceful and democratic struggle.
Тарих
1972 жылы Ұлттық Ауами партиясы немесе NAP сайлауда жеңіске жеткеннен кейін Белуджистанда алғашқы сайланған үкіметті құрды және Атаулла Менгал Белуджистанның бірінші бас министрі болып ант берді. Ұлттық Ауами партиясы үкіметінің құрылуынан тоғыз ай өткен соң, Зұлфиқар Әли Бхутто оны құлатты. Бұл үшін ол Акбар Бугтидің Атаулла Менгалдың үкіметі Пәкістанды таратуға және Белуджистанды азат етуге тырысады деген айыптауын негізге алды. Менгал, Гаус Бахш Бизенжо, Гүл Хан Насир, Хайр Бахш Марри және басқа да НАП басшылары түрмеге қамалды. Олар Мұхаммед Зия әл-Хақ Зұлфиқар Әли Бхутто үкіметін құлатқаннан кейін, төрт жылдан астам тұтқындықтан кейін босатылды. Осы кезде НАП басшылығы арасында даулар туды, сондықтан Менгал, Бизенжо және Насир НАП штаб-пәтеріне барса, Хайр Бахш Марри мен Шер Мохаммед Марри үйлеріне қайтты. Кейін Бизенжо Кабул революциясы мәселесінде Уәли Ханмен келіспеушіліктер туындағаннан кейін Пәкістан Ұлттық партиясын (ПҰП) құрды (Уәли Хан оған қарсы болса, ол революцияны қолдады). Насир ПҰП-қа қосылып, оның Белуджистан бөлімшесінің президенті болды, ал Менгал Лондонға эмиграцияға кетті. 1996 жылы Менгал Пәкістанға оралып, Белуджистан Ұлттық партиясын құрды.
In 1972, the National Awami Party or NAP formed the first elected government in Balochistan after winning the elections and Ataullah Mengal was sworn in as the first Chief Minister of Balochistan. Nine months after the formation of the NAP Government, it was overthrown by Zulfiqar Ali Bhutto, who used Akbar Bugti's allegation that Ataullah Mengal's regime wanted to disintegrate Pakistan and liberate Balochistan as grounds for this dismissal. Mengal, Ghaus Bakhsh Bizenjo, Gul Khan Nasir, Khair Bakhsh Marri and the other NAP leaders were thrown in jail. They were released when Bhutto's government was toppled by Muhammad Zia ul Haq, after spending more than four years in captivity. By this time differences had arisen between the NAP leadership, so while Mengal, Bizenjo and Nasir went to the NAP headquarters, Khair Bakhsh Marri and Sher Mohammad Marri headed home. Later, Bizenjo formed the Pakistan National Party or PNP after differences arose between him and Wali Khan over the Kabul Revolution (he supported the revolution while Wali Khan was against it). Nasir joined PNP and became the President of its Balochistan wing while Mengal went into exile in London. In 1996, Mengal returned to Pakistan and formed the Balochistan National Party.
BNP Үкіметі
БНП 1997 жылғы сайлауда үлкен жеңіске жетіп, Ахтар Меңгелді бас министр етіп тағайындап, Белуджистанда коалициялық үкімет құра алды. Бірақ бұл үкімет ұзаққа созылмады, себебі Белуджистан облыстық үкіметі мен Федералдық үкімет арасында даулар туындады.
BNP swept the 1997 elections and was able to form a coalition government in Balochistan with Mengal's son, Akhtar Mengal as the Chief Minister This government did not last long, as differences began arising between the Balochistan Provincial Government and the Federal Government.
1998-2009 жылдар
БНП бірінші үкіметі құлатылғаннан кейін сайлауға қатыспады. 2002 жылы партия 1999 жылғы қазанда генерал Первез Мушарраф жасаған әскери төңкеріске наразылық білдіріп, сайлауда бақ сынамады. Бұл, әскерилерді қолдайтын діни одаққа, көптеген орташа және ұлтшыл сайлау округтерінде жеңіске жетуге мүмкіндік берді. Дегенмен, партияның бірнеше мүшесі тәуелсіз кандидат ретінде сайлауға қатысты. Олардың бірі Пакистанның Ұлттық жиналысына, біреуі Пакистан Сенатына, ал екеуі провинциялық жиналысқа сайланды, атап айтқанда Мир Акбар Менгал және Мир Ахтар Хусейн Лангове. 2006 жылы Бугти Пакистан армиясы тарапынан қаза табады. БНП Балучистандағы операция басталған кезде үкіметті қатты сынаған еді. Бугтидің қазасынан кейін, оның тәуелсіз сайланған төрт өкілі де Ұлттық және провинциялық жиналыстардан отставка берді. 2006 жылдың желтоқсан айында Ахтар Менгал өзінің күзетшілеріне құпия қызмет қызметкерлерін ұрып-соғуға бұйрық берді деген айыппен тұтқындалды. Менгалдың сөзінше, құпия қызмет қызметкерлері оның балаларын мектептен қайтып келе жатқанда ұрлап кетпекші болған, соның салдарынан күзетшілер оларды ұрып-соққан. Сот отырысында, Пәкістанның Адам құқықтары жөніндегі комиссиясының бас хатшысы Икбал Хайдердің айтуынша, "Менгал мырза сот залына әкелініп, адвокатынан шалқап тұрған, темір торлы бөлмеге тығылып қойылды". Менгал 2008 жылы, Пәкістан Халық партиясы билікке келгеннен кейін, шамамен бір жарым жыл түрмеде отырғаннан кейін босатылды. Ахтар Менгалдың тұтқындалуынан кейін, БНП басшылығының қалған бөлігі де, негізінен МПО істері бойынша қамауға алынды. 2 желтоқсанда Саджид Тарейн кеңсесінен, Хабиб Джалиб Балуч, Мир Ахтар Хусейн Лангове және Акбар Менгал да сол күні тұтқындалды. Жаханзеб Жамалдини де желтоқсан айында тұтқындалды. Содан кейін, 2007 жылдың 3 қаңтарында БНП-ның уақытша басшысы Мир Нур уд Дин Менгал басқа белсенділермен бірге, БНП-ның тұтқынға алынған қызметкерлерімен кездесуге бара жатқанда тұтқындалды.
After the dismissal of their first government, BNP hasn't taken part in any elections. In 2002, the party didn't compete in the elections in protest of General Pervez Musharraf's October 1999 military coup which allowed the pro military religious alliance to win almost all the moderate and nationalist constituencies. Though a few members of the party did take part in the elections independently. One of these members got elected to the National Assembly of Pakistan, one to the Senate of Pakistan and two to the Provincial Assembly i. e. Mir Akbar Mengal and Mir Akhtar Hussain Langove. In 2006, Bugti was killed by the Pakistani Army. BNP had vehemently criticized the government when the operation in Balochistan had been launched and after Bugti's death all four of its independently elected representatives resigned from their seats of the National and Provincial Assemblies. In December 2006, Akhtar Mengal was arrested for allegedly ordering his security guards to beat up secret service personnel. Mengal maintained that these secret service officials had tried to kidnap his children as they returned from school and as a result, the security guards had beaten them. During his trial, according to Iqbal Haider, secretary general of the Human Rights Commission of Pakistan, "Mr Mengal was brought into the courtroom and shoved into an iron cage with bars all around that stood in a corner away from his counsel.” Mengal was released in 2008, after the Pakistan Peoples Party government came in power, after spending almost one and a half year in jail. After Akhtar Mengal's arrest, the rest of the BNP leadership was also imprisoned mainly in MPO cases. On December 2, Sajid Tareen was arrested from his chambers, Habib Jalib Baloch, Mir Akhtar Hussain Langove and Akbar Mengal were also arrested the same day. Jahanzeb Jamaldini was also put under arrest in December. Then, on January 3, 2007, the acting Chief of BNP, Mir Noor ud din Mengal was also arrested along with other activists while they were on their way to meet imprisoned workers of BNP in Khuzdar.
Платформа
Белуджистан ұлттық партиясының басты мақсаты – провинциялардың өз ресурстарын бақылауда ұстауы. 1973 жылғы Пәкістан Конституциясы бойынша федералды үкіметке кең өкілеттіктер берілген, алайда Пәкістан Конституциясына енгізілген он сегізінші түзету оған кейбір өзгерістер әкелді.
The Balochistan National Party's main goal has been for the provinces having control over their resources. Under the 1973 Constitution of Pakistan, the federal government has broad powers, though the Eighteenth Amendment to the Constitution of Pakistan brought some changes.