Кіріспе

Неміс ақыны және жазушысы (1863–1920)

Ричард Федор Леопольд Демель (18 қараша 1863 – 8 ақпан 1920) – неміс ақыны және жазушысы.

Өмір

Орманшының ұлы Ричард Демель Пруссия Корольдігінің Бранденбург провинциясындағы Вендиш-Бухольцке жанындағы Хермсдорф қаласында (қазіргі Мюнхехофтың бір бөлігі) дүниеге келді. Ол табиғатпен алғашқы танысуын әкесі күткен емен ормандарында серуендеп, туған қаласындағы мектепке бару арқылы алды. Содан кейін ол Софиенгимназияға (Берлин гимназиясы) оқуға түсті, бірақ директормен келіспеушілік туындағаннан кейін мектептен шығарылды. Ол мектепті Данцигте аяқтады, сосын табиғат ғылымдары, экономика, әдебиет және философияны алдымен Берлиндегі Фридрих Вильгельм университетінде, кейін Лейпциг университетінде оқыды, онда ол сақтандыру саласы бойынша диссертация қорғап, экономика ғылымдарының докторы атағын алды. Одан кейін ол өрттен сақтандыру қауымдастығында хатшы болып жұмыс істеді және екінші поэзия жинағы жарық көргеннен кейін толық уақытты жазушы ретінде жұмыс істеуге көшті. Сот бұл туындыны техникалық тұрғыдан заңсыз деп таныды және оны жоюға бұйырды. Демель әдепсіздік және құдайға қарсы сөздер айтқандығы үшін тағы да сотталуы мүмкін болды, бірақ бұрынғыдай ақталды. Демель жұмысшылардың құқықтарын қорғаушы болды. Консерваторлармен күрескен тарихына қарамастан, Демель 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін Германия империясын қолдауға халықты шақырған көптеген патриоттық және соғыс жақтаушы неміс зиялыларының қатарына қосылды. Ол сол кезде 51 жаста болды және 1914 жылы ерікті болып тіркеліп, 1916 жылға дейін әскери қызметте болды, содан кейін жарақаттанды. Ол 1918 жылға дейін немістерді соғысуды жалғастыруға шақырды. Демель 1920 жылы Бланкенезеде соғыста алған жарақатының салдарынан қайтыс болды.

Әдеби шығармашылық

Демель Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі кезеңнің ең көрнекті неміс ақындарының бірі саналады. Оның өлеңдері формасы жағынан толыққанды және көптеген өлшемдік үлгілерді қолданады. Оларды Рихард Штраус (оның бас либретто авторы Хуго фон Хофманстальмен Демельдің үйінде танысқан), Макс Регер, Александр фон Землинский, Арнольд Шёнберг, Луиза Шульце Бергхоф, Оскар Фрид, Алма Малер, Антон Веберн, Игнац Вагальтер, Карл Орф және Курт Вейл сияқты композиторлар музыкаға қойған, немесе олар музыка шығаруға шабыттандырған. Демельдің негізгі тақырыбы – "махаббат және сексуалдық құштарлық (Эрос)", ол оны буржуазиялық құндылықтар мен шектеулерден азат ету күші ретінде бейнелеген. Атап айтқанда, оның "Verklärte Nacht" ("Төлген түн") өлеңі Шёнбергтің екі нұсқасында жазылып, жиі орындалады.