Кіріспе
Гарднер пулеметі – механикалық пулеметтің ерте түрі. Ол бір, екі немесе бес ұңғылдан тұрды, тік дүңгіршектен немесе бункерден оқтандырылды және қолмен айналдырылатын тұтқа арқылы жұмыс істеді. Тұтқаны айналдырғанда, оқ жібергіш механизм патрондың ұясына орналастырып, құлып жабылып, қару атып шығады. Тұтқаны одан әрі айналдырғанда, құлып ашылып, бос гильза шығарылады.
The Gardner gun was an early type of mechanical machine gun. It had one, two or five barrels, was fed from a vertical magazine or hopper and was operated by a crank. When the crank was turned, a feed arm positioned a cartridge in the breech, the bolt closed and the weapon fired. Turning the crank further opened the breechblock and extracted the spent case.
Даму
Гарднер пулеметі 1874 жылы Америка Азамат соғысы кезінде Огайо штатының Толедо қаласынан Уильям Гарднер ойлап тапты. Ол прототип жасағаннан кейін Pratt and Whitney компаниясына жүгінді, ол бір жылдық дамытудан кейін қарудың әскери үлгісін шығарды. 1875 жылы АҚШ Әскери-теңіз флоты кемежайындағы офицерлерге көрсетілген демонстрация сәтті аяқталды, бірақ олар Pratt and Whitney компаниясына жүйені жетілдіруді, әсіресе оқтау жүйесін жақсартуды ұсынды, бұл жұмыс Pratt and Whitney инженері Э.Г. Паркхерстпен жасалды. Әскер өкілдері сынақтарға қатысты, бірақ қаруға қызығушылық танытпады. Паркхерст қарудың ату механизмін жетілдіріп, оның сенімділігін арттырды. 1877 жылы қарудың .45 калибрлі (11,4 мм) нұсқасымен қосымша сынақтар жүргізілді, оның оқтың бастапқы жылдамдығы секундына 390 м/с екені анықталды. 1879 жылдың 17 маусымында Әскери-теңіз кемежайында Фрэнсис А. Пратт пен Амос Уитни қаруды таныстырды. Сынақ барысында қару барлығы 10 000 оқ атты, жалпы уақыт 27 минут 36 секундты құрады, атулар арасында біріктірушінің (экстрактордың) бір бөлігіндегі мәселені шешу үшін үзілістер жасалды. Сынақ кезінде қару 4722 оқ атты, ал тоқтағаннан кейін шамамен 5000 оқ атылды. 1880 жылдың 15 қаңтары мен 17 наурызында Сэнди-Хук полигонында Армия комиссиясының алдында қайталама сынақтар өтті. Қару жақсы жұмыс істеді, және олар қарудың төмен құнына байланысты оны далалық сынақтар үшін шектеулі санымен сатып алуды ұсынды. Бірақ Армия сатып алудан бас тартты. Осы кезде Гатлинг пулеметін сәтті қолданған британдық Корольдік теңіз флоты бұл қаруға қызығушылық танытты, Гарднерді Англияға өзінің өнертабысын көрсетуге шақырды. Адмиралтейство демонстрациядан қатты әсер алып, қаруды қабылдап, Англияда оны өндіру құқығын сатып алды. Гарднер қару-жарақ құрылысын қадағалау үшін Англияда қалды. Британ армиясы пулеметтерге қызығушылық танытып, бірқатар сынақтардан кейін Гарднер пулеметін таңдады. Осы сынақтар барысында бес түтікке ие Гарднер пулеметі 16 754 оқ атты, тек 24 рет тоқтады. Оператордың қателіктерін ескергенде, 10 000 оқ атылғанда тек 4 ақаулық тіркелді. Армия қаруды қабылдады, бірақ Корольдік артиллерияның қарсылығына байланысты оның енгізілуі кейінгіге шегерілді. Ол Махдистік соғыста (Суданда), әсіресе Абу Клеа шайқасында қолданылды, онда оның механизмі шөл құмы мен шаң-тозаңға осал екені анықталды. Сонымен қатар, Гарднер пулеметінің негізінде жасалған, бірақ екі түтікке, үстінен барабанды оқтау құрылғысына және Непалда жасалған .577/450 Martini–Henry калибрлі Бира пулеметтері де болды. Біріншіден, Бира өте аз санда ғана шығарылды. Бұл өте сирек кездесетін және Виктория дәуірінің атыс күшінің керемет үлгісі. International Military Antiques атты американдық компания 2003 жылы Непалдың Катманду қаласындағы Лаган Силехана сарайында осындай өте сирек кездесетін қарулардың шектеулі санын тапты, олар Непал Корольдік армиясынан 50 000-нан астам көне қару сатып алынған кезде қосымша берілді. Бұл сатып алу туралы дау бар, себебі қару-жарақтар Индия арқылы тасымалданды және сатып алу процедурасы бойынша сұрақтар туындады.