Кіріспе

Баа атолы (оның ішінде Оңтүстік Маалосмадулу атолы немесе Маалосмадулу Декунубури, Фасдутере атолы және Гойфулхафенду атолы) – Мальдив аралдарының әкімшілік бөлінісі. Ол үш жеке табиғи атолдан тұрады, атап айтқанда Оңтүстік Маалосмадулу атолы (ұзындығы 42 км, ені 32 км және 9 мекенделген аралдан тұрады), Фасдутере атолы (екі Маалосмадулу атолының арасында орналасқан және Солтүстік Маалосмадулу атолынан Хани Канду немесе Морсби бұғазымен бөлінген) және Гойфулхафенду атолы (Адмиралтейство карталарындағы Хорсбург атолы деп белгіленген) сияқты кішкентай табиғи атолдан тұрады. Мальдив аралдар тізбегінің батысында орналасқан бұл арал 75 аралдан тұрады, оның 13-інде 11 000-нан астам адам тұрады. Қалған 57 аралда адам тұрмайды, сонымен қатар сегіз арал курорттар ретінде дамытылуда. Тулхадху аралы лакталған қолөнер бұйымдарымен дәстүрлі түрде әйгілі.

География

Баа атолы екі шамамен дөңгелек пішіндес кіші атоллдан тұрады, оларды тар Кударикилу Канду арнасы бөліп тұрады. Атоллдың жалпы көлемі шамамен 38 км (шығыстан батысқа) енімен және 46 км (солтүстіктен оңтүстікке) ұзындығымен, 1 127 км² аумақты қамтиды. Атолл 105 коралл рифінен құралған, олардың рифтік беті 263 км² құрайды. Бұл рифтік бетте өсімдіктермен жабылған 61 арал және 4-тен 14-ке дейін өзгеретін құмды шығанақтар орналасқан. Бұл аралдардың жартысы (38) 10 гектардан кіші, бұл атолл жерінің 20%-дан аз бөлігін құрайды. Ең ірі арал – Дхараванду (45,5 га), одан кейін Кунфунадху (35 га). Ең жоғары нүкте, анықтау қиын болғанымен, Фунадху аралында орналасқан, теңіз деңгейінен 3,19 метр биіктікте.

Биологиялық әртүрлілік және экология

Маалхосмадулу атолы Мальдив аралдарындағы бай биологиялық әртүрліліктің көрнекті мысалы болып саналады, оның ішінде кең мангрлер мен теңіз түбінде тіршілік ететін фауна сияқты бірегей жануарлар дүниесі бар. Сонымен қатар, дивехи тілінде "фару" деп аталатын сақина тәрізді рифтер – Мальдив аралдарына ғана тән рифтік құрылымдар. Солтүстік Маалхосмадулу атолындағы ең оңтүстік, адам қоныстанбаған Олугири аралы Гойфулхафенду атолынан солтүстікке қарай 13 шақырым қашықтықта жатыр. Олугири ерекше табиғи өсімдіктерімен және Мальдив аралдарындағы үлкен фрегат құсының қонуына арналған екі ғана жерімен белгілі. Бұдан басқа, теңіз тасбақалары мен жалпақ мүңкілді тасбақалар да кездеседі. Мальдив Балық шаруашылығы министрлігі Олугириде тасбақаларды аулауға немесе олардың жұмыртқаларын алуға тыйым салды, бұл тыйым тағы 11 аралға да қолданылады.

Биосфералық қорық

Мальдив аралдарындағы көптеген рифтерде әлемдік маңызы бар биологиялық әртүрлілік кездеседі және адамның қоршаған ортамен өзара әрекеттесуінің ұзақ тарихы бар. Шамамен 139 700 гектар жағалау/теңіз аймақтарын қамтитын бұл орын Мальдив аралдарының риф жануарларының жоғары әртүрлілігін көрсетеді, оған қатты және жұмсақ кораллдар, рифке байланысты балық түрлері, теңіз тасбақалары, манта сәулелері және кит акулалары кіреді. 12 170 тұрғынынан басқа, жыл сайын биосфералық қорыққа 350 000-ға жуық турист келеді. Жаһандық қоршаған ортаны қорғау қоры (GEF) жобасының аясында бұл орын Мальдив аралдары мен аймақтағы тұрақты дамуды көрсетуге зор мүмкіндік береді, сонымен қатар жасыл экономикаға негізделген. Ханифару шығанағы, жергілікті тұрғындардың Вандумаафару Ади деп атап кеткен жері, кит акулаларының жұптасу үшін жиналатын әлемдегі сирек орындардың бірі саналады, бірақ соңғы зерттеулер көрсеткендей, онда көрілетін кит акулаларының басым көпшілігі жас еркектер. Дегенмен, шығанақта әлемдегі ең ірі манта сәулелері жиналады, толқын кезінде шағын шығанаққа планктонмен бірге жүзге дейін манта сәулесі келеді. 2011 жылдың маусым айында Баа атоллының ЮНЕСКО Дүниежүзілік биосфералық қорығы мәртебесін алуы Мальдив аралдары үшін маңызды жетістік болды, ол Индонезиядағы Комодо аралы, Австралиядағы Улуру (Айерс тасы) және Галапагос аралдары сияқты әлемдік атақты орындармен бір қатарға қойды.

Қасиетті

Воава (сондай-ақ Хафнас деп те аталады) – ЮНЕСКО-ның эксклюзивті пайдалануға арналған арал ретінде белгіленген алғашқы арал. Воаво компаниясының меншігінде және жалға алуға қолжетімді.