Кіріспе

Қытай Коммунистік партиясының жоғары деңгейдегі жетекшісі (1907–1946)

Цинь Бангсянь немесе Ч'ин Панг Сянь, көбінесе Бо Гу деген атпен танымал (; Уэйд-Джайлс: По Ку; 14 мамыр 1907 – 8 сәуір 1946) – Қытай Коммунистік партиясының жоғары деңгейдегі жетекшісі және 28 большевиктердің мүшесі болған.

Ерте өмір және білім

Цинь 1907 жылы Цзянсу провинциясының Уси қаласында дүниеге келген. Жастайынан Цинь Сучжоу өндірістік мектебінде оқыды, онда Қытайды тирандықпен билеп тұрған империализм мен әскери феодалдарға қарсы белсенділік танытты. 1925 жылы Цинь сол кездегі жас революционерлерге зор әсер еткен Шанхай университетіне қабылданды. Қытай Коммунистік партиясының (ҚКП) алғашқы лидерлері Цю Цюбай мен Дэн Чжунся марксизм мен ленинизм идеяларын оқытты. Цинь осы ілімдерге үлкен қызығушылық танытты. Сол жылы Цинь империализмге қарсы наразылықтар мен бойкоттарды шақырган 30 мамыр қозғалысына қосылды. Бұл оның ҚКП-ға қатысуының алғы шарты болды. 1926 жылы Цинь Мәскеудегі Сунь Ятсен университетіне жіберілді, онда марксизм мен ленинизмді оқуын жалғастырды. Сунь Ятсен университеті Гоминьданның негізін қалаушы Сунь Ятсеннің Кеңес Одағы және ҚКП-мен одақтасу саясаты негізінде құрылды. Оның мақсаты – ресейлік үлгідегі коммунистік революцияға жас революционерлерді жүйелі түрде даярлау еді. Қытай тілінде «тарихты білуші» деген мағына беретін «Бо Гу» деген лақап атымен Цинь университетке бір жыл бұрын келген студент Ван Минмен танысып, оқуын жалғастырды. Ван мен Цинь, сондай-ақ Чжан Вэньтянь, Ван Цзясян және Ян Шанкун сияқты көптеген студенттер «28 большевик» деп аталатын топ құрды. Олар өздерін Қытай революциясын жетекке алуға міндетті ортодоксалды марксистер деп санады. Бұдан әрі, Ванның Сунь Ятсен университетінің вице-президенті және Коммунистік Интернационалдың (Коминтерн) Шығыс бөлімінің болашақ вице-министрі Павел Мифпен байланысы «28 большевиктердің» беделін арттырды. Мысалы, олардың Мәскеуде өткен ҚКП-ның 6-шы Ұлттық съезінде миссионерлер мен аудармашылар ретінде қызмет етуі және Қытай істері жөнінде пікір білдіру мүмкіндігі болды.

Қытай Коммунистік партиясымен байланысы

Миф Карл Радекты қызметтен босатып, президент болғаннан кейін, оның қолдаушылары, соның ішінде Бо Гу, ҚКП-ны басқаруға жіберілді. Бірақ, Жоу Энлай мен Чжан Гуотао сияқты тәжірибелі мүшелермен салыстырғанда олардың тәжірибесі жеткіліксіз болғандықтан, топқа маңызды емес жұмыс берілді. Кейін, Коммунистік Интернационалдың елшісі ретінде Қытайға келген Мифтің тікелей қолдауымен, 1931 жылғы ҚКП-ның 6-шы съезінің 4-ші пленумында Ван және оның жақтастары сол кездегі ҚКП-ның басты басшысы Ли Лисанмен және Лидің қарсыластары – бұрынғы ҚКП мүшелері, мысалы, Еңбек белсенділері Хэ Мэнсюн және Линь Юйинмен күресті. Ван ҚКП-ның саяси бюро мүшесі болып тағайындалды, Миф ҚКП штаб-пәтерін басқарды, ал Ван іс жүзінде бірінші адамға айналды. Сыйлық ретінде Бо Гу жастар ұйымының басшысы болып тағайындалды. Ван медициналық емделу үшін Мәскеуге қайтқанда, Цинь ҚКП-ның Орталық бюро мүшесі, содан кейін ҚКП-ның күнделікті жұмысына жауапты Қытай Коммунистік партиясының Бас хатшысы болды. Ли мен Ванның радикализм және солшылдық саясаты салдарынан ҚКП қалаларда Гоминьданмен күресте ауыр шығынға ұшырады. 1933 жылы Бо Гу және Цзоу Энлай сияқты Орталық бюроның басқа мүшелері Цзянсидегі ҚКП құрған кеңестік базаға, яғни ауылдық аймаққа көшуге мәжбүр болды. Бо Гу, Чжоу және Коминтерннің әскери кеңесшісі Отто Браун сол кездегі Қытай Кеңес үкіметінің төрағасы Мао Цзэдунның әскери билігін алмастыру үшін жаңа әскери командалық құрамды құрды. Гоминьдан тактикасының өзгеруіне байланысты Қытай Қызыл Армиясы Чжан Кайшидің 5-ші жазалау науқанында ауыр шығынға ұшырады. Бо Гу мен оның командасы стратегиялық маневр жасауға мәжбүр болды. Ұзақ жорық кезінде Қызыл Армия үш адамнан тұратын басшылықтың жоспарсыздығы мен қабілетсіздігінен уақыт-уақыт ауыр жағдайға түсті. Әсіресе, Қызыл Армия Сян өзенін кесіп өткенде, жағдай өте қиын болды, әскердің жартысы Гоминьдан армиясымен жойылды. Үш адамнан тұратын басшылыққа наразылық пен ашу-ыза күшейді. Осы жағдайды пайдаланып, Мао дипломатиялық шеберлігімен сол кездегі Қызыл Армияның бас комиссары Ван Цзясянмен байланыс жасап, бұрын оған адал болған көптеген генералдардың қолдауын алды. Содан кейін 1935 жылдың қаңтарында Цзуньы конференциясы шақырылды. 28 большевик мүшесі Чжан Вэньтянь, Ван Цзясян және Ян Шанкун Мао лагеріне өткеннен кейін үш адамнан тұратын басшылықтың әскери билігі алынып тасталды. Мао, Ван және Чжоу Энлай оларды алмастыру үшін жаңа үш адамнан тұратын команда құрды. Бо Гудың Бас хатшы лауазымы оның бұрынғы серігі Чжанмен алмастырылды, бірақ ол Саяси бюро мүшесі болып қалды.

Әскердегі уақыт

Бо Гу Қызыл Армиямен бірге Янаньға келгенде, ол әлі жас еді, Қытай революциясының жарқын болашағын аңсады. Өзінің өткенінен айқын ажырату үшін Бо Гу басқалар оны лақап есімімен емес, нағыз аты Цинмен атауын қалаған. Маоның Ван Мин және Чжан Гуотаомен күресінде қолдауы үшін Гу мен 28 большевиктердің, мысалы, Чжан Вэньцзян мен Ван Цзясянның көмегі әлі де қажет болды, сондықтан Мао оларға уақыт-уақытпен маңызды тапсырмалар берді. Мысалы, Цин Чжоу Энлай мен Е Цзяньинмен бірге ҚКП өкілі ретінде тағайындалды және 1936 жылы Сиань оқиғасын шешу үшін Сианьға барды, Жапонияға қарсы Біртұтас майдан құруға үлес қосты. 1937 жылы Цин ҚКП-ның Ұйымдастыру бөлімінің министрі болып тағайындалды, ол ҚКП кадрларын ілгерілету және тағайындаумен айналысты. 1938 жылы ол Янцзы өзенінің Ұйымдастыру бөлімінің министрі, содан кейін ҚКП-ның Оңтүстік Қытай бөлімшесінің басшысы болды. 1941 жылы Цзефан газетінің және Синьхуа ақпарат агенттігінің бас редакторы болып тағайындалды. Цин газетті насихаттауға зор ынта танытты және оны ҚКП-ның ресми органына айналдыру үшін бар күшін жұмсады. Цин Маоның Чжан Гуотаомен күресінде Маоға адалдығын серт етті, ал Чэнфенде бұрынғы жақын досы Ван Минді сынады. Бірақ Цин Маоның құрметіне ие бола алмады және үлкен стресс пен қорлауға ұшырады. Оның басшылығымен газеттің Чэнфен қозғалысына көрсеткен мейірімділігі мен кеңдігі Мао мен оның құпия полиция басшысы Кан Шенгтен қатаң сынға ұшырады. Олар Циннің әрекеттерін тиімсіз және тым кешірімді деп есептеді. Нәтижесінде, 1945 жылы ҚКП-ның VII съезінде Цин ҚКП Орталық Комитетінің комиссары болып сайланғанымен, ол тізімде соңғы болып тұрды. 1945 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Мао азаматтық соғыстың алдын алу үшін Чан Кайшидің шақыруымен бейбіт келіссөздерге қатысу үшін Чунцинге келді. Цин Маомен бірге ҚКП делегациясының мүшесі болды, бұл оның Маоға жақындығын және ҚКП-дегі беделін көрсетті. 1946 жылдың ақпанында Цин ҚКП делегаты ретінде Чунцинде өткен Саяси кеңестер съезіне қатысты. Янаньға қайтып бара жатқанда Цин Шаньсиде ұшақ апатында қаза тапты. Қаза болғандардың ішінде генерал Е Тин, құпия полиция басшысы Дэн Фа және ҚКП-ның ескі мүшесі Ван Руофэй (王若飞) сияқты бірнеше жоғары лауазымды ҚКП басшылары болды.