Германдық ән фестивальдары тарихы

Кіріспе

Германдық музыкалық сайыстар

Sängerfest, сондай-ақ Sängerbund Fest, Sängerfeste немесе Saengerfest, яғни әншілер фестивалі, – бұл әншілер тобының (Sängerbunds) жарысы, онда ең жақсы топ немесе топтарға сыйлықтар беріледі. Мұндай қоғамдық шаралар Liederfest, немесе ән фестивалі деп те аталады. Мұндай фестивальдарға жүздеген, мыңдаған адам қатысады және олар әдетте шерулермен және басқа да мерекелік іс-шаралармен бірге өтеді. Sängerfest көбінесе германдық мәдениетімен байланысты. Оның тамыры 19 ғасырдың Еуропасына дейін жетеді. Швейцариялық композитор Ханс Георг Негели және швейцариялық педагог Иоганн Генрих Песталоццидің шәкірттерінің бірі Карл Фридрих Зельтер Германия мен Пруссияда әлеуметтік өзгерістерді қолдау үшін Sängerbunds ұйымдарын құрды. Университет студенттері саяси мәлімдеме жасау үшін осы өнер формасын таңдады. Sängerfest идеясы кеңінен танылып, әлемге тарағаннан кейін, христиан шіркеулері оны рухани құлшылыққа бейімдеді. Еуропалық иммигранттар бұл дәстүрді саяси мазмұны жоқ түрде Солтүстік Америкаға әкелді. 20 ғасырдың басында Sängerfest мерекелеріне ондаған мың адам жиналды, олардың арасында АҚШ президенттері де болды. Sängerbunds қазір де Еуропада және германдық мұраға ие американдық қауымдастықтарда белсенді қызмет етеді.

Еуропа

Швейцариялық әлеуметтік реформа жақтасы Иоганн Генрих Песталоццидің шәкірттері, оның ұстанымдарын мәдени өзгерістер құралы ретінде пайдаланып, бірнеше әншілер тобын құрды. Оның шәкірттерінің бірі Карл Фридрих Зельтер болды, ол 1809 жылы Пруссияда sängerbund қозғалысын құруға көмектесті. Песталоццидің ізбасары Ханс Георг Негели – композитор, музыка мұғалімі және ән жинағын баспагер болды. Ол 1819 жылдан бастап Германия бойынша көптеген сапарлар жасап, әлеуметтік реформа үшін ерлер әншілері тобын құруға шақырып, ынталандырды. Негели Швейцарияда бірнеше sängerbund ұйымдарын құрды, олар 1824 жылы Штутгартер Лидеркранц құруға түрткі болды. 1819 жылы Германиядағы Карлсбад жарлықтарынан кейін жүздеген, тіпті мыңдаған әншілерден құралған ерлер хорлары халық арасында кең танымал болды және көбінесе саяси шаралардың бір бөлігіне айналды. Композитор Фридрих Сильхер Песталоцци мен Негелидің тікелей ықпалында болды. Ол саяси көзқарастарын білдіру үшін үлкен хорларды пайдалана бастады, мысалы, 1824 жылы Тюбинген университетінің студенттерімен бірге Бастилияны басып алу құрметіне «Марсельезаны» орындады. 1827 жылы Баден-Вюртембергтегі Плохинген қаласында бірнеше ерлер дауысты хорлары аймақтық liederfest фестиваліне бірікті. 1832 жылғы Хамбах фестивалінің аясында sängerfest шаралары өткізілді. Christlicher sängerbunds деп белгілі христиандық шіркеу ұйымдары sängerfest фестивалін діни жиындар үшін бейімдеп, оның Еуропа, Солтүстік Америка және Австралия бойынша танымалдығын таратуға көмектесті. Олар 19 ғасырдың соңында Ресейдегі меннонит қауымдастықтары арасында кең таралды. 1893 жылдың 30 мамырында Украинаның Молочна аймағындағы Рекенау қаласында жеті хордың sängerfest фестивалі өтті. 1894 жылдың 29 мамырында, жексенбі күні, Рекенауда поляк дирижері Фридрих Швайгердің жетекшілігімен және Андреасфельд менониттік бауырластар шіркеуінің директоры Арон Герхард Саватскийдің көмегімен бүкіл күндік Русская Саенгерверингунг шарасы ұйымдастырылды. 3 мамырдан бастап Швайгер Ресейді аралап, хорларды дайындады. 29 мамырда қатысушыларға таңғы ас ұйымдастырылды, жеке хорлардың шамамен 50 өнернамасы орындалды, дұғалар мен уағыздар айтылды, 2000 адамға түскі ас және түстен кейінгі шай берілді.

Students of Swiss educator Johann Heinrich Pestalozzi, a proponent of social reform, applied his teachings when founding some singing groups as an instrument for cultural change. One of his students was Carl Friedrich Zelter, who helped establish the sängerbund movement throughout Prussia in 1809. Pestalozzi's protégé Hans Georg Nägeli was a composer, music teacher and songbook publisher who made numerous journeys across Germany from 1819 to encourage the formation of male singing groups for social reform. Nägeli established several sängerbunds in Switzerland, which became the inspiration for the 1824 establishment of the Stuttgarter Liederkranz. Following the 1819 Carlsbad Decrees in Germany, male only choral celebrations with hundreds or thousands of vocalists were popular with the masses and often part of political events. Composer Friedrich Silcher was directly influenced by Pestalozzi and Nägeli. He began using large choirs to express political viewpoints at least as early as 1824 when he and a group of Tübingen University students performed La Marseillaise to commemorate the storming of the Bastille. In 1827 at Plochingen, Baden Württemberg, several male voiced choirs combined for a regional liederfest. Sängerfests were part of the Hambach Festival of 1832. Christian church organizations known as Christlicher sängerbunds adapted the sängerfest for religious gatherings and helped spread its popularity throughout Europe, North America and Australia. They became popular in late 19th century Russia among Mennonite congregations. On 30 May 1893, a sängerfest of seven choirs was held in Rückenau in Molotschna, Ukraine. On Sunday, 29 May 1894, the all day Russische Saengervereinigung was held in Rückenau under the direction of Polish conductor Friedrich Schweige with assistance from Aron Gerhard Sawatsky, director of the Andreasfeld Mennonite Brethren Church. Beginning on 3 May, Schweiger traveled across Russia rehearsing choirs. On 29 May there were breakfasts for attendees, an estimated 50 vocal presentations by individual choirs, prayer services and sermons, lunch for 2,000 people and afternoon snacks.

Солтүстік Америка

Меннониттер 1683 жылы Филадельфияның солтүстік-батыс бөлігінде, Германтаунда қоныстанды. 1835 жылы неміс иммигранты Филипп Маттиас Вольсейфер құрған Филадельфиялық Мэннерхор – Америка Құрама Штаттарындағы алғашқы неміс-американдық әншілер қоғамы болды, онда sängerfest азаматтық ойын-сауық түрі ретінде даму бастады. 1836 жылы Вольсейфер Балтимор Лидеркранцын құрды, ол әйелдерді мүшелікке алған алғашқы қоғам (1838). 1891 жылғы "Бруклин Daily Eagle Almanac" журналында Нью-Йорк штатының Бруклин аймағындағы көптеген sängerbunds тізімі келтірілген. 1901 жылғы 21 маусымда Nord Amerikanischer Sängerbund Нью-Йорктің Буффало қаласындағы атақты Панамерикандық көрмеде sängerfest ұйымдастырды (онда 25-ші президент Уильям Маккинлиді Леон Чолгош 1901 жылдың қыркүйегінде қабылдау кезінде атқылады). Буффалодағы бір топ адам Buffalo Sängerfest компаниясын құрып, фестиваль шығындарын жабуға көмектесуді көздеді, олар 1600 акцияны әрқайсысы 25 долларға сатты. 1838 жылы Огайо штатында Цинциннати Deutscher Gesangverein құрылды, одан кейін 1844 жылы Цинциннати Deutsch Liedertafel құрылды. Gesang und Bildungsverein Deutscher Arbeiter 1846 жылы құрылды және әйелдерге рұқсат берген алғашқы Цинциннати тобы болды. Огайо, Кентукки, Мэриленд және Индиана штаттарының топтары 1849 жылы Цинциннатиде өткен sängerfest үшін неміс композиторларының музыкасын орындап, Nord Amerikanischer Sängerbund құрды. 1908 жылы 250 мың америкалық неміс музыкалық ұйымдарға мүше болды, олардың 50 мыңы Nord Amerikanischer Sängerbund-қа мүшелік етті. Огайо штатының Колумбус қаласындағы Азамат соғысынан кейінгі алғашқы sängerfest 29 тамыз – 1 қыркүйек 1865 жылы Шрайнер залы мен Опера үйінде өтті. Әрбір келген sängerbund-ты залға АҚШ-тың 18-ші жаяу әскер полкі сүйемелдеп алып келді. Шараға 400 әнші қатысып, 12 000-нан 15 000-ға дейін көрермендерге ойын-сауық көрсетті. Фестивальдің соңғы күні салтанатты түрде тойланды. Техастағы алғашқы sängerfest 1853 жылы Нью-Браунфельсте өтті және 1860 жылға дейін жыл сайын өткізілді, бірақ Америка Азамат соғысының себебінен және соғысқа қатысуға байланысты туындаған қайшылықтар оқиғалар арасында 10 жылдық үзіліске әкелді. Сан-Антонио Männergesang Verein 1847 жылы құрылды, Нью-Браунфельс Gesangverein Germania 1850 жылы құрылды, ал Остин Männerchor 1852 жылы құрылды. 1854 жылы sängerbunds бірігіп Техас штатының Sängerbund-ын құрды. Сан-Антонио Бетховен Männerchor 1867 жылы Сан-Антонио Männergesang Verein дирижерінің көмекшісі Вильгельм Тилепапе ұйымдастырды. 1865 жылы Конфедерация жеңілгеннен кейін Тилепапе Сан-Антониодағы Аламо тарихи шайқас орнының және бұрынғы шіркеу миссиясының үстіне "Жұлдыздар мен жолақтар" туын көтерді және шарап пен ән кітаптарын таратты. Хьюстон Sängerbund 1883 жылғы 6 қазанда құрылды және 1890 жылы тіркелді. Ол Der Deutsch Texanische Sängerbund-қа қосылды. 1887 жылы ұйымның неміс-ағылшын мектебінің директоры болып құрылтайшы мүшесі Карл Ц. Зевс тағайындалды. 22-ші және 24-ші президент Гровер Кливленд, оның әйелі және қонақтары 1888 жылғы 4 шілдеде "Тәуелсіздік күні" күні Вашингтондан Балтимордағы шараға қатысу үшін арнайы пойызбен 40 миль солтүстік-шығысқа сапарлады. Кливлендтің sängerbunds мүшелері болған достары болды. 27-ші президент Уильям Говард Тафт 1912 жылғы 1 шілдеде Филадельфияда өткен шараға қатысты. 1903 жылғы 15 маусымда 26-шы президент Теодор Рузвельт және елші Герман Спек фон Стернберг Балтимордың Армори залында 6000 жеке әншінің sängerfest-іне қатысты. Барлық 9000 орын сатылып бітті. Президент Рузвельт неміс мәдениетін және sängerfest дәстүрін мадақтады. Солтүстік-шығыс Sängerbund Герман Спилтер, Дэвид Меламет, Карл Фридрих Зелльнер, Э. С. Энгельсберг, Феликс Мендельсон және Рихард Вагнердің шығармаларын орындады. 1906 жылғы 1-4 шілдеде Олимпиада паркінде Неварк қаласында өткен 21-ші Ұлттық Sängerfest-ке 25000 адам келді, музыканы тыңдау үшін көптеген адамдар жалға алынған пойыздармен келді. Сахнаға кіре алғандардың саны бірнеше мыңға жетті, ал 2000 адам тұрып тыңдады. Нью-Джерси, Нью-Йорк, Мэриленд, Пенсильвания және Делавэр штаттарының қырық қаласын білдіретін жүзден астам sängerbunds-тан бес мың әнші Кайзер Вильгельм II ұсынған 20000 долларлық жүлде үшін жарысты. Парктегі сатушылар естелік заттар, сусындар, ойындар және карусель ұсынды. Немістер 1753 жылы Новая Шотландия арқылы Канадаға көшіп келе бастады, олар Луненбург қаласын құруға көмектесті. Саңгерфест алғаш рет 1862 жылы Онтарионың Китченер қаласында өткізілді. Қоғамдық шараларға стандартты концерттер мен тамақтар, драмалық қойылымдар және жергілікті Turnvereine клубтары демеушілік ететін спорттық ойын-сауық кірді. Келесі 40 жыл бойы sängerbunds және sängerfest Онтарио штатында кеңінен тарады. Пенсильвания меннониттері 19 ғасырдың соңында Онтариоға қоныстанды. Альберта және Саскачеван штаттары жыл сайынғы меннонит sängerfest-терін өткізеді. 1916 жылы көп әйелділік үшін сотталған граф Макс Лимер Лауден өзінің өткенінен тағы бір қылмысты айтты. Лауден бай неміс америкалықтарының тобы оны 16 миллион долларлық құпия қормен 150 мың неміс резервистерін, sängerbunds кейпінде, Канада-АҚШ шекарасы арқылы Канаданы құлату үшін, Кайзер Вильгельм II атынан әрекет етуге жалдағанын мәлімдеді. Егер олар күдік тудырса, олар "кез келген сәтте ән салуға" дайын болды. Оның Америкаға деген адалдығы, ол мәлімдеді, оны Кайзердің әншілер шабуылынан қашуға итерген.

Mennonites established the northwest Philadelphia section of Germantown in 1683. The Philadelphia Männerchor founded by German immigrant Phillip Matthias Wohlseiffer in 1835 was the first German American singing society organized in the United States where the sängerfest began to evolve as a form of civic entertainment. In 1836, Wohlseiffer founded the Baltimore Liederkranz, which became the first to accept women members (1838). The "Brooklyn Daily Eagle Almanac" of 1891 listed numerous sängerbunds in the Brooklyn, New York area. On 21 June 1901, the Nord Amerikanischer Sängerbund presented a sängerfest in Buffalo, New York, at the famous Pan American Exposition (where 25th President William McKinley was shot by Leon Czolgosz in a reception line in September 1901). A group in Buffalo hoped to help pay the expenses of the fest by forming the Buffalo Sängerfest Company, selling 1,600 shares of stock at $25 each. In 1838, the Cincinnati Deutscher Gesangverein was formed in Ohio, followed by the Cincinnati Deutsch Liedertafel in 1844. The Gesang und Bildungsverein Deutscher Arbeiter formed in 1846 and was the first Cincinnati group that allowed women. Groups from Ohio, Kentucky, Maryland and Indiana created the Nord Amerikanischer Sängerbund in 1849 for a sängerfest hosted by Cincinnati, featuring the music of German composers. By 1908, it was estimated that 250,000 German Americans belonged to musical organizations, and 50,000 of those belonged to the Nord Amerikanischer Sängerbund. The first post Civil War sängerfest in Columbus, Ohio, took place 29 August – 1 September 1865 at Schreiner's Hall and the Opera House. Each arriving sängerbund was escorted to the hall by the Eighteenth regiment of the United States Infantry. There were an estimated 400 singers entertaining 12,000 to 15,000 attendees. The closing day was celebrated with pomp and circumstance. The first sängerfest in Texas was held in 1853 in New Braunfels, and was held annually until 1860 when conflicting loyalties about, and participation in, the American Civil War caused a 10 year gap in the events. The San Antonio Männergesang Verein was formed in 1847, the New Braunfels Gesangverein Germania formed in 1850, and the Austin Männerchor formed in 1852. In 1854, the aggregate sängerbunds formed the Texas State Sängerbund. The San Antonio Beethoven Männerchor was organized in 1867 by Wilhelm Thielepape, assistant conductor of the San Antonio Männergesang Verein. After the surrender of the Confederacy in 1865, Thielepape raised the Union flag of the "Stars and Stripes" over the historic Texan battle site and former church mission, the Alamo in San Antonio and distributed wine and songbooks. The all male Houston Sängerbund was founded on 6 October 1883 and chartered in 1890. It affiliated itself with Der Deutsch Texanische Sängerbund. In 1887, founding member Carl C. Zeus served as principal of the organization's German English school. 22nd and 24th President Grover Cleveland, his wife, and guests took a special train from Washington, D. C. on "Independence Day", 4 July 1888, forty miles northeast to see a Baltimore event. Cleveland had friends who were members of the sängerbunds. 27th President William Howard Taft attended the 1 July 1912 event in Philadelphia. On 15 June 1903, 26th President Theodore Roosevelt and Ambassador Herman Speck von Sternberg attended a sängerfest of 6,000 individual singers at Baltimore's Armory Hall. All 9,000 seats were sold out. President Roosevelt delivered an address praising the German culture and the sängerfest tradition. The Northeastern Sängerbund presented selections by composers Herman Spielter, David Melamet, Carl Friedrich Zöllner, E. S. Engelsberg, Felix Mendelssohn and Richard Wagner. When Newark, New Jersey, hosted the 21st National Sängerfest, held on 1–4 July 1906 in Olympic Park, 25,000 people showed up to hear the music, many arriving on chartered trains. Only a few thousand were able to get into the hall, and 2,000 were standing. Five thousand singers from more than a hundred sängerbunds representing forty cities from New Jersey, New York, Maryland, Pennsylvania, and Delaware competed for a $20,000 prize offered by Kaiser Wilhelm II. Park vendors offered souvenirs, refreshments, games, and a carousel. Germans began emigrating to Canada through Nova Scotia, where they helped found the town of Lunenburg in 1753. The sängerfests were first performed in Kitchener, Ontario, in 1862. The community events included the standard concerts and meals, with drama presentations and athletic entertainment sponsored by the local Turnvereine clubs. For the next 40 years, sängerbunds and sängerfests spread throughout Ontario. Pennsylvania Mennonites began settling in Ontario in the late 19th century. Alberta and Saskatchewan host annual Mennonite sängerfestes. In 1916 at his sentencing for bigamy, Count Max Lymer Louden related another misdeed from his past. Louden claimed he had been hired by a group of wealthy German Americans with a secret fund of $16,000,000 to take 150,000 German reservists, disguised as sängerbunds, across the Canada–United States border for a coup d'état of Canada, on behalf of Kaiser Wilhelm II. If they drew suspicion, they were prepared to "sing at a moment's notice." It was his loyalty to America, he claimed, which caused him to desert the Kaiser's singing invasion force.

Қазіргі оқиғалар

Кейбір жергілікті фестивальдар екі дүниежүзілік соғыс кезінде неміс қарсылығының күшеюіне байланысты жойылған немесе тоқтатылған болса да, үшжылдық Sängerfest дәстүрі көбінесе сақталды және неміс-американдық халқы көп болатын көптеген қауымдастықтарда бүгінгі күнге дейін Sängerfest өтеді. Неміс-американдық әншілердің екі ірі бірлестігі – Nordöstlicher (Солтүстік-шығыс) Sängerbund және одан да үлкен Nord Amerikanischer (Солтүстік Америка) Sängerbund. Nordöstlicher Sängerbund: 49-шы Sängerfest 2006 жылы Пенсильвания штатының Ланкастер қаласында өтті. 50-ші Sängerfest Вашингтон Sängerbund ұйымдастырды, ол 2009 жылғы Мемориал күні демалысында Вашингтонда өтті. 51-ші Sängerfest Lehigh Sängerbund ұйымдастырды, ол 2012 жылғы маусымда Пенсильвания штатының Аллентаун қаласында өтті. Блумфилд Лидертафел 2015 жылы Питтсбургте 52-ші Sängerfest-ті өткізді. Nord Amerikanischer Sängerbund: Nord Amerikanischer Sängerbund-тың 61-ші Sängerfest-і 2013 жылғы маусымда Висконсин штатының Милуоки қаласында 1300-ден астам әншінің қатысуымен өтті. 62-ші Sängerfest 2016 жылдың 27-29 мамырында Питтсбургте өтті.