Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Экологиялық процестер
жабайы табиғатта бөгде организмдердің таралуы
Ecological processes
the spread of non native organisms in the wild
Табиғилану (немесе натурализация) – экзотикалық (туған жеріне қарама-қарсы) текті түрдің, таксономдық тобының немесе популяциясының белгілі бір экожүйеге енігіп, онда көбейіп, өсіп-дамуға және өздігінен таралуға қабілетті болуы – экологиялық құбылыс. Кейбір жағдайларда, түрдің белгілі бір экожүйеде болуы соншалықты ерте заманнан басталады, оның жергілікті ме, әлде сырттан келгені ме екенін анықтау мүмкін болмайды. Жалпы алғанда, кез келген сырттан келген түр (жабайы табиғатта) жойылуы немесе жаңа ортада табиғилануы мүмкін. Кейбір популяциялар өзін-өзі көбейту арқылы сақтап тұра алмайды, бірақ басқа жерлерден үнемі келіп түсетін ағынның арқасында тіршілік етеді. Мұндай тұрақсыз популяция, немесе оның құрамындағы жекелеген организмдер, кездейсоқ деп аталады. Егістік өсімдіктері, кейде жергілікті түрлер деп аталатындар, кездейсоқ популяциялардың маңызды көзі болып табылады.
Naturalisation (or naturalization) is the ecological phenomenon through which a species, taxon, or population of exotic (as opposed to native) origin integrates into a given ecosystem, becoming capable of reproducing and growing in it, and proceeds to disseminate spontaneously. In some instances, the presence of a species in a given ecosystem is so ancient that it cannot be presupposed whether it is native or introduced. Generally, any introduced species may (in the wild) either go extinct or naturalise in its new environment. Some populations do not sustain themselves reproductively, but exist because of continued influx from elsewhere. Such a non sustaining population, or the individuals within it, are said to be adventive. Cultivated plants, sometimes called nativars, are a major source of adventive populations.
Ботаника
Ботаникада натурализация – жаңа ортада сырттан келген өсімдіктің өздігінен көбейіп, таралуы. Мысалы, Солтүстік ақ кедрі Ұлыбританияда натурализацияланған, ол онда өздігінен көбейеді, бірақ Францияда оның таралуы үшін кесінділер немесе тұқымдар арқылы адамның араласуы қажет. Натурализацияның екі түрі екі түрлі параметрге сүйене отырып анықталады: біріншісі – археонатурализацияланған, ол белгілі бір уақыттан бұрын енгізілгенін (жүз жылдан астам бұрын енгізілгенін) көрсетеді, ал екіншісі – амфинатурализацияланған немесе еуронатурализацияланған, кеңістіктік таралу мәселесін білдіреді (жергілікті қоршаған ортаға сіңген және кең аумақта таралған таксон, stenonaturalised-ге қарама-қарсы).
In botany, naturalisation is the situation in which an exogenous plant reproduces and disperses on its own in a new environment. For example, northern white cedar is naturalised in the United Kingdom, where it reproduces on its own, while it is not in France, where human intervention via cuttings or seeds are essential for its dissemination. Two categories of naturalisation are defined from two distinct parameters: one, archaeonaturalised, refers to introduction before a given time (introduced over a hundred years ago), while the second, amphinaturalised or eurynaturalised, implies a notion of spatial extension (taxon assimilated indigenous and present over a vast space, opposed to stenonaturalised).