Жылқыларда кездесетін саусақ буын артрозы – "сақиналы сүйек" ауруы. Орналасуына қарай жоғары және төменгі түрлері бар. Симптомдары мен себептерін біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сақина сүйек – жылқының арқа жағындағы немесе табын буынындағы сүйектердің экзостозы (өсуі). Ауыр жағдайларда бұл өсім сүйекті айналып қоршап, оған "сақина сүйек" деген ат беріледі. Кейбір авторлар бұл қолданыстағы термин жиі қолданылғанымен, шатастыруға әкелуі мүмкін екенін және осы жағдайды жануарлардың саусақ буындарының остеоартриті деп атаудың дұрыс екенін ұсынады (Rogers and Waldron, 1995: 34–35). Сақина сүйек орналасқан жеріне қарай жіктеледі: "жоғарғы сақина сүйек" үлкен арқа сүйегінің төменгі бөлігінде немесе кіші арқа сүйегінің жоғарғы бөлігінде пайда болады. "Төменгі сақина сүйек" кіші арқа сүйегінің төменгі бөлігінде немесе табын сүйегінің жоғарғы бөлігінде кездеседі. Жоғарғы сақина сүйекті көру оңай, себебі төменгі сақина сүйек жылқының қанатында орналасқан. Дегенмен, төменгі сақина сүйек ауыр болған жағдайда көрінеді, өйткені ол жылқының қанатында сүйекті дөңес түзеді.
Ringbone is exostosis (bone growth) in the pastern or coffin joint of a horse. In severe cases, the growth can encircle the bones, giving ringbone its name. It has been suggested by some authors that such a colloquial term, whilst commonly used, might be misleading and that it would be better to refer to this condition as osteoarthritis of the inter phalangeal joints in ungulates (Rogers and Waldron, 1995: 34–35). Ringbone can be classified by its location, with "high ringbone" occurring on the lower part of the large pastern bone or the upper part of the small pastern bone. "Low ringbone" occurs on the lower part of the small pastern bone or the upper part of the coffin bone. High ringbone is easier seen than low ringbone, as low ringbone occurs in the hoof of the horse. However, low ringbone may be seen if it becomes serious, as it creates a bony bump on the coronet of the horse.
Себептер
Пастерна аймағындағы шеміршектер, байланыстырғыш тіндер және буын капсулаларына артық күш түсу периостеумның жарақаттануына әкелуі мүмкін. Дене бұл жағдайды өтеу үшін стресске түскен жерде сүйек өсіреді. Экстенсор шеміршегіне, беткейлік саусақтық иілгіш шеміршегінің тармақтарына, жанама байланыстырғыштарға және дистальды сезамоидтық байланыстырғыштарға түсетін күш – ортақ факторлардың барлығы. Егер бұл тіндер созылса немесе жыртылса, және зақым буынды тұрақсыз қылса, буынды тұрақтандыруға көмектесетін жаңа сүйек пайда болады. Пастерна немесе табан сүйегі буынының остеоартриті (дегенеративті буын ауруының соңғы сатысы) – буындық сақина сүйегінің жиі кездесетін себебі. Содан кейін буынның қозғалмауын қамтамасыз ету және буын капсуласының созылмалы қабынуын басу үшін сүйек түзіледі. Бұл процесс жылдарға созылуы мүмкін, ал ақсаулық буын толық қозғалмай қалғанша жалғасады. Периостеумға түскен жарақат пастерна сүйегінде сүйек өсуіне себеп болуы мүмкін. Алайда, бұл әдетте прогрессивті болмайды, егер жақын жердегі жұмсақ тіндер де зақымданбаса және буынның тұрақсыздығына әсер етпесе. Аттың жаратылысы мен тұяқ киюдің дұрыс болмауы, мысалы, ұзын, көлбеу пастерналар, тік пастерналар, төменгі тізелі ұзын тұяқтар, ішке қарай бұрылған тұяқтар, жайылып кеткен тұяқтар немесе теңгерімсіз аяқтар атты сақина сүйегіне бейімделуіне себеп болуы мүмкін, себебі олар пастерна және табан сүйегі буынына тең емес күш түсіреді, жұмсақ тіндерге тең емес кернеу түсіреді немесе пастерна аймағы сіңіретін соққыны нашарлатады.
Excessive tension on the tendons, ligaments, and joint capsules of the pastern area can strain the periosteum. The body compensates by growing bone at the stresspoint. Strain on the extensor tendon, the superficial digital flexor tendon branches, the collateral ligaments, and the distal sesamoidean ligaments are all common factors. If these tissues are stretched or torn, and the joint is unstabilized by the injury, new bone is produced to help to stabilize the joint. Osteoarthritis (the endstage of degenerative joint disease) of the pastern or coffin joint is a very common cause of articular ringbone. Bone is then produced to try to immobilize the joint and to relieve the chronic inflammation of the joint capsule. This process may take years, and lameness will continue until the joint is completely immobilized. Trauma to the periosteum can cause bone growth on the pastern bone. However, this is usually not progressive unless nearby soft tissue was also harmed and thus the joint instability was affected. Poor shoeing and conformation, such as long, sloping pasterns, upright pasterns, long toes with low heels, pigeon toes, splay foot, or unbalanced feet may predispose the horse to ringbone, as they create uneven stress on the pastern and coffin joint, unequal tension on the soft tissues, or worsen the concussion that is absorbed by the pastern area.
Белгілер
Қақпақ сүйек көбінесе алдыңғы аяқтарда кездеседі, бірақ артқы аяқтарда да болуы мүмкін, әдетте бір аяқта екіншісіне қарағанда нашар болады. Қақпақ сүйек ересек жастағы жылқыларда, әсіресе қарқынды жаттығулар кезінде жиі кездеседі. Жоғары қақпақ сүйек: Жылқының тізе буынының айналасында сүйек өседі, тізе буынының қозғалғыштығы төмендейді. Тізе буыны қозғалғанда немесе бұрылғанда жылқы ауырсыну сезінеді. Алғашқы кезде шаламықтық 5 балдық шкала бойынша 1-2 баллды құрайды, сүйек ісігі көрінбейді немесе аз байқалады, бірақ қарсы жақ тізе буынымен салыстырғанда сезілуі мүмкін. Қақпақ сүйек нашарлаған сайын шаламықтық 5 балдық шкала бойынша 2-3 деңгейге жетеді. Төменгі қақпақ сүйек: Жылқының қақпақ сүйегінің тырнақ құрылымдарына жақын орналасуына байланысты, тіпті ерте сатыларда да орташа шаламықтық (2-3 деңгей) байқалады. Ауру нашарлағанда немесе өте кең таралғанда, сүйек өскіні тақтапта көрінеді.
Ringbone usually occurs in the front legs but can also be in the hind legs, and is usually worse in one leg than the other. Ringbone is most often found in mature horses, especially those in intensive training. High ringbone: The horse will have a bony growth around the pastern area, and the pastern will have less mobility. The horse will show pain when the pastern joint is moved or rotated. Early cases will have a lameness score of 1 2 out of 5, with little or no bony swelling seen, although possibly felt when compared to the opposite pastern. Lameness will worsen to a grade 2–3 on a scale of 5 as the ringbone worsens. Low ringbone: The horse will have moderate lameness (grade 2–3), even in early cases, because of the closeness of the ringbone to the other structures in the hoof. When severe or very advanced, the bony growth will be able to be seen on the coronet.
Емдеу
Ауыспалы сүйек дегенеративті (егер тікелей жарақаттан туындамаса). Емдеу сүйектің өзгеруін баяулатуға және жылқының ауырсынуын жеңілдетуге бағытталған, оны толыққанды емдеуге емес. Тұя кию: Табанды теңестіру және өкшелерді қолдаумен, оңай сындырылатын тұя киім таңдау керек. НҚҚҚ: Яғни, стероид емес қабынуға қарсы препараттар ауырсынды жеңілдетуге және буындар мен олардың айналасындағы қабынуды азайтуға көмектеседі. Көбінесе НҚҚҚ жылқыға жүріс-тұрысын жалғастыруға мүмкіндік береді, бұл оның жалпы денсаулығы үшін пайдалы. Буын инъекциялары: Пастерн буынына әдетте кортикостероид пен гиалурон қышқылы енгізіледі. Денеден тыс соққы толқыны терапиясы: Жоғары интенсивті, арнайы соққы құрылғысы жаңа сүйек тінін қайта құруға және ауырсынды азайтуға көмектеседі. Артродезис: Пастерн буынының екі сүйегінің бірігуі буынның тұрақсыздығын жояды, соның салдарынан қабыну да тоқтатылады. Бұл процедура жылқының ақсауын да жоюы мүмкін. Дегенмен, буынға хирургиялық араласу сол аймақта сүйек өсуіне әкелуі мүмкін, бұл эстетикалық тұрғыдан ұнамсыз. Қоян буынының артродезисі көбінесе оның орналасуына байланысты (таяқ ішінде) және жылқының дұрыс қозғалуы үшін қоян буынына қозғалыс қажет болғандықтан (пастерн буынынан айырмашылығы, ол өте қозғалмайды) жасалмайды. Интерлейкин 1 рецептор антагонистік протеині (IRAP) IL 1-дің тіндерге байланысуын бөгеп, IL 1-дің зиянды әсерін тежейді. Микроток технологиясы: Тіндер, соның ішінде бұлшықеттер, сіңірлер, байламдар, тері және сүйектер, белгілі бір функцияларды орындайтын ұқсас жасушалардың үлкен массасынан тұрады. Бұл жасушалар денедегі тұрақты күйді ұйымдастыру, бақылау және реттеу үшін ампердің миллионнан бір бөлігімен өлшенетін электр тогының шағын тізбектерін пайдаланады. Тіндер зақымданғанда, ауруға шалдыққанда немесе жарақат алғанда, жасушалар ішіндегі қалыпты электр тогы бұзылады және нәрселер дұрыс жұмыс істемейді. Дұрыс тізбектерді енгізу арқылы денедегі табиғи электрлік жүйе қайта жанданып, қалыпты функцияны бастап, жылдамдатады.
Ringbone is degenerative (unless it is caused by direct trauma). Treatment works to slow down the progress of the bony changes and alleviate the horse's pain, rather than working to cure it. Shoeing: The farrier should balance the hoof and apply a shoe that supports the heels and allows for an easy breakover. NSAIDs: or non steroidal anti inflammatory drugs help to alleviate the pain and reduce inflammation within and around the joints. Often NSAIDs make the horse comfortable enough to continue ridden work, which is good for the horse's overall health. Joint injections: The pastern joint can be injected directly, typically with a form of corticosteroid and hyaluronic acid. Extracorporeal shockwave therapy: A high intensity specialized percussion device can help to remodel new bone tissue and decrease pain. Arthrodesis: the fusion of the two bones of the pastern joints eliminates the instability of the joint, and thus the inflammation. This procedure may then eliminate the horse's lameness as well. However, surgical alteration of the joint can promote the growth of bone in the area, which is cosmetically displeasing. Arthrodesis of the coffin joint is usually not performed due to the location of the joint (within the hoof) and because the coffin joint needs some mobility for the horse to move correctly (unlike the pastern joint, which is very still). Interleukin 1 receptor antagonist protein (IRAP) blocks IL 1 from binding to tissues and inhibits the damaging consequences of IL 1. Microcurrent technology: Tissue, including muscle, tendons, ligaments, skin and bone, is formed from a large mass of similar cells that perform specific functions. These cells use tiny sequences of electric current, measured in millionths of an amp, to organise, monitor and regulate a stable state within the body. When there is injury, damage or disease to a tissue, there is disruption to the normal electrical current within the cells and things fail to work properly. By introducing the correct sequences the body's natural electric circuitry is replicated and kick starts and accelerates normal functioning.
Болжам
Егер кілт сүйек буынға жақын болса, аттың спортпен айналысуын жалғастыру болжамы, кілт сүйек буыннан алыс болған жағдайдағыдан нашар болады. Шапшаң дамитын кілт сүйектің де болжамы нашар. Секіру немесе жоғары жылдамдықта жұмыс істеу сияқты ауыр жұмыс істемейтін жылқылар тағы да көп жылдар бойы қолданылуы мүмкін. Дегенмен, қарқынды спорт түрлерімен айналысатын аттар бұрынғы деңгейде қалуы мүмкін емес, себебі олардың тізе буындары үнемі күш түсіріледі.
If the ringbone is close to a joint, the prognosis for the horse's continued athletic use is not as good as if the ringbone is not near a joint. Ringbone that is progressing rapidly has a poorer prognosis as well. Horses that are not performing strenuous work, such as jumping or working at speed, will probably be usable for years to come. However, horses competing in intense sports may not be able to continue at their previous level, as their pastern joints are constantly stressed.