Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бірса – ежелгі Карфагендегі (Тунис) финикиялық портының үстінде салынған қабырғалы цитадель, сонымен қатар оның тұрған төбенің де атауы.
Byrsa was a walled citadel above the Phoenician harbour in ancient Carthage, Tunisia, as well as the name of the hill it rested on.
Аңыз
Вергилий Дидоның Карфагенді құру туралы айтқан әңгімесінде, Дидо мен оның серіктері Бёрсада орналасқан кезде, жергілікті бербер басшылары оларға бір өгіз терісімен өлшенген жерді сыйлады. Сондықтан Дидо бір өгіз терісін жіңішке жолақтарға бөліп, жолақтарды бірінен соң бірі тізіп, Бёрса төбесін толық айналғанша жерге жатқызып берді. ("өгіз терісі" мағынасында).
In Virgil's account of Dido's founding of Carthage, when Dido and her party were encamped at Byrsa, the local Berber chieftain offered them as much land as could be covered with a single oxhide. Therefore, Dido cut an oxhide into tiny strips and set them on the ground end to end until she had completely encircled the hilltop of Byrsa (, "oxhide").
Тарих
Цитадель төмендегі қалаға үстемдік етіп, Карфагеннің негізгі әскери орны болды. Карфаген валютасында оның аты (bʾrʿt) түрінде белгіленген. Оны үшінші Пуникалық соғысында Сципион Эмилиан Африкан қоршады, қала 146 ж.б.д. жеңіліп, қиратылған кезде. Бірса бекінісі Рим империясы шегінде Африка проконсулының резиденциясы болды. 439 ж.б.д. Гейзерик Карфагенді басып алды. Вандал патшалары Солтүстік Африканы 533 жылға дейін, Византия императоры Юстиниан провинцияны қайта басып алғанға дейін Бірсадан басқарды. Сент-Луи соборы 1884 жылы ежелгі храм орнында, Бірса төбесінде салынды. Бүгінде ол мәдени орталық ретінде пайдаланылады. Бірса төбесі – Карфаген археологиялық ескерткішінің бір бөлігі. Собордан басқа, оның үстінде Карфаген ұлттық мұражайы орналасқан.
The citadel dominated the city below and formed the principal military installation of Carthage. Its name appeared on Carthaginian currency under the form (bʾrʿt). It was besieged by Scipio Aemilianus Africanus in the Third Punic War when the city was defeated and destroyed in 146BCE. The Byrsa citadel was the seat of the proconsul of Africa within the Roman Empire. In 439 CE, Geiseric took possession of Carthage. The Vandal kings ruled North Africa from the Byrsa until the Byzantine emperor Justinian reconquered the province in 533. StLouis Cathedral was built on Byrsa Hill starting in 1884, atop an ancient temple. Today, it serves as a cultural centre. Byrsa Hill itself is part of the archaeological site of Carthage. In addition to a cathedral monument, the Carthage National Museum was erected atop it.
Археология
1994 жылы Бёрса төбесіндегі 2500 жылдық пуникалық қабірден ежелгі Карфагендік адамның денесі қазылып алынды. 2016 жылы оның сирек кездесетін U5b2c1 аналық гаплотобына жататыны анықталды. Бёрсаның жас жігітінің үлгісі б.з.д. 6 ғасырының соңына жатады, және оның тегі Ибериядан Магрибке ерте ген ағынының көрінісі деп саналады.
In 1994, the body of an ancient Carthaginian individual was excavated from a 2500 year old Punic tomb in Byrsa Hill. In 2016, he was found to belong to the rare U5b2c1 maternal haplogroup. The Young Man of Byrsa specimen dates from the late 6th centuryBC, and his lineage is believed to represent early gene flow from Iberia to the Maghreb.