Кіріспе

Кёнжу - Оңтүстік Кореяның Солтүстік Кёнсан провинциясының қашықтағы оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан жағалау қаласы. Провинцияда Андонгтан кейін ауданы бойынша екінші үлкен қала, 2008 жылғы халық санауы бойынша 269 343 адам тұрады. Кёнжудың ерте тарихы Силла мемлекетімен тығыз байланысты, ол дерлік мың жыл бойы оның астанасы болды.

Силла дәуірі

Гёнджу біздің заманымыздың басында Самхан дәуірінде корей емес жазбаларда алғаш рет кездеседі. Силла дәуірінде қала "Сеорабеол" (서라벌; 西羅伐) деп аталды, бұл "Астана", "Герим" – сөзбе-сөз "Қосылған орман" немесе "Геумсонг" (금성; 金成) – "Алтын қала" дегенді білдіреді. Самгук Юса жазбалары қаланың өркендеген кезеңінде 178 936 үй шаруашылығы болғанын көрсетеді, яғни жалпы халық саны шамамен бір миллионға жуық болған. Кёнджудың көптеген танымал орындары осы кезеңде, Біріккен Силла дәуірінде салынған. Горёо династиясы (935–1392) тұсында Гёнджу ұлттық маңызын жоғалтты. Горёо дәуірінің көп бөлігінде ол Шығыс Ұлы протектораты Андонг Даэдохобудың (안동대도호부) орталығы болды, ол шығыс және орталық Кореяның көп бөлігіндегі әскери істерді басқарды. Бірақ, 13 ғасырда Силланың қайта жаңғыру қозғалысына байланысты қанды көтерілістер болғаннан кейін, бұл мәртебеден де айырылды. Сонымен қатар, қаланың шекарасы да айтарлықтай қысқарды. Жосон дәуірінде (1392–1910) қала одан да құлдырады. Ұлы Йонгнам жолы Кёнсан провинциясының басты артериясына айналғандықтан, бұрынғы маңыздылығын жоғалтты. Бұл жол Сеулді Оңтүстік-Шығыс порты Доңнэге (қазіргі Пусан) Гёнджу арқылы өтпейтін бағытта жалғастырды. 1601 жылы провинция астанасы негізгі жолда орналасқан Даегуға көшірілді. Осы ғасырлар бойы қаланың ескерткіштері көптеген шабуылдарға ұшырады. 13 ғасырда моңғол әскерлері Хвангньонсадағы тоғыз қабатты ағаш пагодасын қиратты. Имджин соғысы (1592–1598) кезінде Гёнджу аймағы қызған даулы майданға айналды. Дегенмен, барлық зардаптар басып кірулерге байланысты болған жоқ. Жосон дәуірінің басында Намсандағы будда мүсіндеріне неоконфуцийшіл радикалдар көп зиян келтірді, олар мүсіндердің қолдарын және бас жағын қиып тастады.

1900 жылдан бастап

Қаланың шекарасы мен мәртебесі 20 ғасырда бірнеше рет өзгерді. 1895 жылдан 1955 жылға дейін бұл аймақ Кёнджу гуны ("Кёнджу округі") деп аталды. Ғасырдың алғашқы онжылдықтарында қала орталығы салыстырмалы түрде ауылдық жерді білдіретін Кёнджу мёны деп танылды. 1931 жылы қаланың орталық бөлігі Кёнджу ыбы деп белгіленді, оның қала сипаты күшейгенін мойындау үшін. 1955 жылы Кёнджу ыбы Кёнджу си ("Кёнджу қаласы") мәртебесін алды, бұл бүгінгі атауымен бірдей, бірақ әлдеқайда кішкентай аумақпен. Кёнджу гунының қалған бөлігі "Вольсон округі" аталды. 1995 жылы округ пен қала біріктіріліп, бүгінгі Кёнджу қаласы құрылды. 1900-жылдардың басынан 1970-жылдардың басына дейін Кёнджу салыстырмалы түрде кішкентай болып қалды және бұрынғы даңқының бәрі жоғалды. 20 ғасырдың басында көптеген археологиялық қазбалар жасалды, көбінесе ғасырлар бойы жақсы сақталған көптеген обаларда. 1915 жылы табылған заттарды көрсету үшін қазіргі Кёнджу Ұлттық мұражайының алдағысы болған музей құрылды. Бұл кезеңдегі қазба жұмыстарын негізінен жапон археологтары жүргізді, бірақ кейбіреулер бейтараптылық танытса да, олардың ойсыздыққа және тонауға ұшырағаны айтылады. Қазба жұмыстары туралы есептердің көбі жарияланбады. Кёнджу жапон оккупациясының соңғы жылдары теміржол торабы ретінде маңызға ие болды. Дунхэ Намбу желісі 1935 жылы аяқталды, ол тікелей Кёнджудің тарихи орталық аймақтарынан өтті. 1942 жылы Жунган желісі аяқталды, соның арқасында Кёнджу тікелей Кейжомен (қазіргі Сеул) байланысты. Бұл болашақ өнеркәсіптік дамудың негізін қалады. Бұл жақсарған байланысқа байланысты бұл кезеңде қала туризм орталығы ретінде дами бастады. 1945 жылы Корея азат болғаннан кейін елде дүрбелең туды. Кёнджу да осыған ұқсас жағдайға тап болды. Шетелден келгендер көп болды, олар үшін қазіргі Дунчон-доңда ауыл салынды. Қақтығыстар мен тәртіпсіздіктердің кең таралған кезеңінде Кёнджу аймағы таулардағы партизандық қызмет деңгейімен ерекше көзге түсті. 1950 жылы Корея соғысы басталды. Кёнджудің көп бөлігі соғыстан зардап көрмеді және соғыс бойы Оңтүстік Кореяның бақылауында болды. Алайда, 1950 жылдың соңында қаланың бір бөлігі қысқа уақытқа майдан желісінде қалды, өйткені Солтүстік Корея әскерлері Похаңнан оңтүстікке қарай Пусан периметрін бұзды. 1970-жылдары Кореяда өнеркәсіптік даму өте жоғары болды, оның көп бөлігі Кёнджу кіретін Йонгнам аймағында шоғырланды. 1971 жылы Сеул мен Пусанды байланыстыратын Кёнбу тас жолы аяқталды, ол Кёнджу арқылы өтті. 1973 жылы көршілес Похаңдағы POSCO болат зауыты жұмыс істей бастады, ал сол жылы Ульсандағы химиялық өндіріс кешені құрылды. Бұл жағдайлар Кёнджуда өңдеу өнеркәсібінің дамуына көмектесті. 20 ғасырдың басым бөлігінде қала тұрғындары өз үкіметінде тікелей қатыса алмады. Кёнджу әкімдері, басқа қалалардағыдай, орталық үкімет тарапынан тікелей тағайындалды, бұл үкімет Жосон әулетінің, жапон оккупациясының немесе қазіргі Оңтүстік Кореяның үкіметі болды. Бұл 1995 жылы елде жергілікті басқарудың орнатылуымен өзгерді. Қаланың алғашқы сайланған мэрі Ли Воншик болды, ол 1995 жылдан 1998 жылға дейін қызмет етті. 2015 жылдың қыркүйек айында қалада 5,8 балдық жер сілкінісі болды, бірақ ірі зардаптар мен жарақаттар тіркелген жоқ.

Жақында ашылған жаңалықтар

2021 жылдың қыркүйегінде археологтар Кёнджу қаласындағы Вулсонг сарайының батыс қабырғасында Силла дәуіріне жататын адамдық құрбандықтардың қалдықтарын тапқандарын жариялады. Гьёнджу ұлттық мәдени мұра зерттеу институтының мәліметінше, 1500 жылдық әйел қаңқасы, оның қасында әшекей мойынсымы, білезігі және тоқылған ыдыс табылған.