Кіріспе

Альфонсо Леонский, Молина лорды (1202 – 6 қаңтар 1272) – Леон және Кастилияның инфанты (принці), Леон королі Альфонсо IX және оның екінші әйелі Кастилия королевасы Беренгарияның ұлы. Ол Кастилия мен Леон королі Фердинанд III-нің бауыры және король Санчо IV-нің әйелі, Молина королевасы Марияның әкесі болды. Бірінші әйелі Мафальда Гонсалес де Ларамен некелескеннен кейін, ол Молина мен Месаның иесі атанды, ол осы жерлердің мұрагері еді.

Отбасылық шығу тегі

Альфонсо Леон королі Альфонсо IX және оның екінші әйелі Кастилия королевасы Беренгарияның ұлы болды. Әкесінің тарапынан ол Леон королі Фердинанд II мен оның бірінші әйелі Португалиялық Урраканың немересі еді. Анасының тарапынан оның ата-аналары Кастилия королі Альфонсо VIII және оның әйелі Англия королевасы Элеонора болды. Оның бауырларының арасында Кастилия және Леон королі Фердинанд III, Беренгария, Констанция және Элеонора болды.

Өмір

Альфонсо 1202 жылы Леон қаласының жанында дүниеге келді. Леонның Альфонсо IX мен Кастилияның Беренгариясының ұлы ретінде, ол бала кезінде ата-анасының некесі жойылғаннан кейін екі корольдік арасындағы жаман қарым-қатынастарға куә болды. Навас-де-Толоса шайқасында (1212) оның әкесі мен Португалия королі, Кастилия, Арагон және Наварра корольдерінен өзгеше, Иберия түбегіндегі жалғыз корольдер болды. Шындығында, Альфонсо IX өзінің туысы Альфонсо VIII-нің болмауынан пайдаланып, Кастилияға шабуыл жасады. 1222 жылы Фердинанд III Молинаның лорды Гонсало Перес де Ларамен келіспеушілікке түсті, себебі соңғысы Альфонсо IX-ты қолдады. Бірақ екі король 1223 жылы Зафра шартын бекітіп, келісімге келді. Беренгария келіссөздерде белсенді рөл атқарды. Гонсалоның әскери әрекеттерінің мақсаты, Мединасели маңындағы бірнеше ауылдарды қирату сияқты, Фердинандқа қарсы кастильдік ақсүйектердің көтерілісін қоздыру және оның әкесіне қолдау көрсету болды. Фердинанд Гонсало мен оның отбасысы, Лара үйінің, Харо үйімен қатар патшалықтағы ең қуаттыларының бірі болған автономиясына қатты қарсы болды. Ол Зафра қамалын қоршап алды, онда Гонсало өзінің адалдарымен және отбасымен паналады. Гонсало соңында басылып, оған қойылған талаптарды қабылдады. Олардың біріншісі - Молина лордығы Гонсалоның ұлы Педро Гонсалес де Лараға "мұрагерсіз" емес, оның қызы Мафальда Гонсалес де Лараға өтуі керек еді, ол осы уақытта инфанте Альфонсо де Молинаға үйленеді. Осылайша, тәж Молина лордығын бақылауға алатын еді. Зафра шарты Кастилия тәжінің Молина лордығын аннексиялауға алғышарт болды. Педро Гонсалес де Лара "мұрагерсіз" Арагон корольдігіне кетіп, өзін әрқашан Молинаның заңды лорды деп санады. 1268 жылы жасалған өсиетімен ол лордықты Кастилия королі Альфонсо X-тің тұңғыш ұлы Фернандо де ла Сердаға мұра етіп берді. Альфонсо Молина мен Мафальда Гонсалес де Лараның некесі 1240 жылы болды, ал Мафальданың әкесі Гонсало Перес де Лара қайтыс болғаннан кейін, инфанте Альфонсо 1243 жылы әйелі арқылы Молина лорды болды және өмірінің соңына дейін лордықты басқарды, алдымен әйелімен бірге, содан кейін, оның қайтысынан кейін, неке шартында көрсетілгендей, жалғыз. Ол, кейіннен оның қызы Бланка, Молина лордығының фуэросының ережелерін кеңейтті. Сол кездегі шежірешілердің айтуынша, Альфонсо Молинаның айқын қасиеттерімен қатар, сабырлы мінезі де болған. 1230 жылы әкесі Альфонсо IX қайтыс болғаннан кейін, ол Леон тағына таласуға құқылы болды, өйткені Альфонсо IX оны Кастилия королі болған екінші ұлы Фердинанд III-ке қалдырмады. Шындығында, Альфонсо IX өзінің екі қызын, инфанта Санча мен Дульсені мұрагерлері деп атады. Алайда, айтарлықтай қаржылық өтемақы арқасында олар Леон тағынан бас тартты. Бастапқыда тәжден бас тартқан Молиналық Альфонсо патшаның қамқорлығымен, құрметпен және көптеген сыйлықтармен, жерлермен және артықшылықтармен марапатталды. Ол ағасын көптеген әскери жорықтарында сүйемелдеді және Реконкистаның себебімен, сондай-ақ патшаның кез келген кәсіптерімен тығыз байланысты болды.

Андалусиядағы жорық және Херес шайқасы (1231)

1231 жылы Фердинанд Леонның маңызды қалаларын аралап, оны бағындырғаннан кейін, өзінің тоғыз жасар ұлы Инфанте Альфонсоны, Саламанкада тұратын, Кордова мен Севилья маңындағы Альмохад халифатының жерлерін қиратуға жіберді. Оған Альваро Перес "кастильдік" де Кастро мен көрнекті Гил Манрике серік болды. Дегенмен, тарихшылардың көптегені сол замандағы жылнамаларда айтылған Инфанте Альфонсоның король ұлы емес, оның інісі Молиналық Альфонсо болғанын көрсетеді. Бірақ, Херез шайқасына қатысқан Инфанте Альфонсоның шын мәнінде король Фернандо III-нің ұлы болғаны туралы нұсқаға сәйкес, «ол оның қасында болуы үшін кастильдік Дон Альвар де Кастроны жіберді, инфантеге күтім жасау үшін және әскердің басшысы ретінде, себебі инфанте әлі жас және жетілмеген, ал Дон Альвар Перес – құрметті және қайратты адам еді». Саламанкадан шығып, Толедо арқылы 40 атты әскер қосылып, олар Андужарға бет алды. Содан кейін Кордова маңындағы ауылды, сосын Палма-дель-Рио провинциялық қаласын қиратты. Олар барлық тұрғындарды қырып, қаланы жаулап алды, кейін Севилья мен Херес-де-ла-Фронтераға жол тартты және Гуадалете өзенінің жанында лагерь құрды. Әмір Ибн Худ жеті бөлімнен тұратын үлкен әскер жинап, кастилиялықтар мен Херез арасында орналасып, оларды шайқасқа шақырды. Соңынан Жерез шайқасы деп танылған шайқаста кастилиялықтар Ибн Худты оның көп санды әскеріне қарамастан жеңді. Кейін король Альфонсо X 1231 жылғы шайқас туралы былай деді: «Осы оқиғаны тыңдап отырғандарыңыз білсін, морилерді ең көп күйрететін нәрсе, олардың Андалусияны жоғалтуына және христиандардың оны тартып алуына себеп болған – осы Жерез шайқасы еді. Осылайша морилер талқандалды. Олар бұрын христиандарға қарсы көрсеткен батылдықтары мен күштерін енді қайта таба алмады, себебі сол кезде олар қатты үрейге қалды». Жерез шайқасында жеңіске жеткеннен кейін кастилиялық Альваро Перес де Кастро Кастилияға оралып, Инфанте Альфонсоны Паленсияда болған әкесі патшаға тапсырды.

Кордоба мен Севильяны жаулап алу және Альфонсо X (12361272) тұсында болған іс-қимылдар

1236 жылы Альфонсо Молиналық Кордобаның ескі астанасын бағындыруда көзге түсті. Он екі жыл өткен соң, 1248 жылы ол Севилья қамалына қатысып, Торре-де-Ороны жаулап алды. Ол сондай-ақ Севильяның Альказарының бір бөлігін, «Молина инфантының қабырғалары» деп белгілі болған бөлігін иеленді. 1253 жылғы 1 мамырда, оның ағасы Фердинанд III қайтыс болғаннан кейін және оның жүрегі туысы Альфонсо X билік құрған кезде, Севилья аумағын бөлісу кезінде Молина инфанты Альфонсо көптеген иелік алды және Фердинанд III-нің кіші ағасы болғандықтан жер бөлісуде ең көп пайда тапқандардың бірі болды. Кейін қайтыс болған король өсиеті арқылы ұлы Альфонсо X-тен оны жоғары бағалауын және құрметтеуін сұраған.

Кейінгі өмірі

1254 жылы ол Калатрава орденіне қосылды, олардың киімін киюге міндетті болды және өлгеннен кейін денесі орденнің бас монастырында жерленетініне көз жеткізді. Ол 1258 жылы Вальядолид Кортесіне қатысты, оның басты мақсаты – Альфонсо X-тің Киелі Рим империясының тағына таласуын қаржыландыру үшін қаражат жинау. Ол сондай-ақ 1259 жылы Толедо Кортесіне, мақсаты сол болған, және 1268 жылы Херес кеңесіне де қатысты. 1269 жылғы 30 қарашада Бургоста өткен Альфонсо X-тің тұңғыш ұлы және мұрагері, Инфанте Фернандо де ла Серда мен Францияның Бланшасының үйлену тойына қатысты.

Өлім және жерлеу

1254 жылы Калатрава орденіне кірген кезде жасаған өсиетімен Молиналық Альфонсо Калатрава-ла-Нуэва сарайының шіркеуінде жерленуін қалады, бұл орденнің штаб-пәтері және қазіргі Сиудад-Реал провинциясында орналасқан. Молиналық Альфонсо 1272 жылдың 6 қаңтарында Саламанкада 70 жасында қайтыс болды. Альфонсоның денесі бастапқыда Саламанкадағы Сан-Франциско монастыріна жерленді, ол қазір сақталмаған. Кейіннен оның денесі өсиетінде көрсетілгендей Калатрава-ла-Нуэваға көшіріліп, монастырь шіркеуінің басты ғибадатханасындағы арканың астындағы сәнді қабірге қойылды. Аталған қабір және оның денесі бүгінгі күнге дейін жеткен жоқ.