Революциялық көше: 1950-ші жылдардағы американ субурбаниясының трагедиясы

Кіріспе

1961 жылы Ричард Йейтс жазған роман, «Революциялық жол» кітабы – американдық автор Ричард Йейтстің 1950 жылдардағы Шығыс жағалауындағы қала маңындағы өмір туралы алғашқы романы. 1962 жылы ол «Catch 22» және «The Moviegoer» кітаптарымен бірге Ұлттық кітап сыйлығының финалисі болды. 1961 жылы Atlantic Little, Brown баспасында жарық көрген кезде сыншылардың жоғары бағасына ие болды, ал The New York Times газеті оны «көркем жазылған, ерекше және терең ойландыратын кітап» деп бағалады. 2005 жылы TIME журналы осы романды 1923 жылдан бергі ағылшын тіліндегі 100 ең үздік романның бірі деп таңдады. 1972 жылғы қысқы «Ploughshares» әдеби журналында ДеВитт Генри мен Джеффри Кларк Йейтспен сұхбаттасқанда, Йейтс кітап атауының мәнін толық түсіндірді:

2008 жылы Сэм Мендес режиссерлік еткен, Жастин Хейт сценарий жазған, Леонардо Ди Каприо, Кейт Уинслет және Кэти Бейтс түскен кітаптың киноадаптациясы жарық көрді.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Роман 1955 жылы өтеді, және ол өздерін Революциялық төбедегі көршілерінен ерекше санайтын Коннектикут қалашығының сенімді Франк пен Эйприл Уилерлердің үміттері мен армандарына ден қояды. Оқиғаның басында Эйприл "Тас орман" атты әуесқойлардың қойылымында ұяттыдай нашар рөлде ойнайды. Көрсетілістен кейін Франк пен Эйприл тас жолдың жиегінде ұрысады, ал кейін Франк кеңседегі әріптесі Морин Грубпен байланыс құрады. Қалалық өмірден шығуға тырысып (соның салдарынан Франктің барлық "проблемаларына" өзін кінәлі деп есептейді), Эйприл Франкті Парижге көшуге көндіреді, онда ол жұмыс істеп, оны асырайды, ал ол кеңседегі жұмыстан өзгеше мақсатқа жетуге тырысады. Францияға бару туралы уәде екеуін қайтадан махаббат пен құштарлыққа толы етеді, және Франк Мауринмен қарым-қатынасын аяқтайды. Эйприл эмиграцияны олардың босқындық ортасынан қашу мүмкіндігі ретінде қараса, Фрэнктың жоспарлары көбінесе өзінің интеллектуалдық мақтанышқа ұмтылуымен жетеледі, оған Эйприл құлақ естітеді. Көңілсіз және тартымды көршісі миссис Гивингс өзінің "есі дұрыс емес" ұлы Джонды Уилерлердің үйіне түскі асқа жиі алып келе бастағанда, Джонның анасының қалалық өмір салтына жасаған шыншыл және болмашы сынап айтулары Уилерлерге, әсіресе Фрэнкке әсер етеді. Олардың Америка Құрама Штаттарынан кету жоспарлары Эйприл үшінші баласын күткен кезде құлауға бастайды, ал Фрэнк қызметтік өсу мүмкіндігі пайда болғанда өзінің қарапайым жұмысына көңіл бұра бастайды. Жүктілікті тоқтату мүмкіндігі туралы пікірталасқаннан кейін, Фрэнк Эйприлді бала кезіндегі қиындықтарына байланысты психиатрлық көмек алуға итермелейді. Жағдайға шыдамы жетпей, Эйприл өзін-өзі тану дағдарысына ұшырайды және көршісі Шеп Кэмпбеллмен қарым-қатынас жасайды, ал Фрэнк Моринмен байланысын қайта жаңартады. Эйприл жүктілігін өздігінен тоқтатуға тырысады, нәтижесінде ауруханаға жеткізіліп, қан жоғалтудан көз жұмады. Фрэнк оқиғадан қатты жарақаттанып, оның салдарына өте қиналып, жансыз денеге айналады. Бала тәрбиесіне қатысты міндеттер негізінен оның інісі мен қарындасының күйеуіне жүктеледі, ал Фрэнк апта соңында келіп тұрады. Осылайша, Уилерлер балаларының өмірі аналарының өмірін қайталай бастайды, оны негізінен көптеген туыстары тәрбиелеген, ал ата-аналары сирек келіп тұратын.

Set in 1955, the novel focuses on the hopes and aspirations of Frank and April Wheeler, self assured Connecticut suburbanites who see themselves as very different from their neighbors in the Revolutionary Hill Estates. In the opening scene, April stars in an embarrassingly bad amateur dramatic production of The Petrified Forest. After the performance, Frank and April have a fight on the side of the highway, and Frank later begins an affair with his office colleague Maureen Grube. Seeking to break out of their suburban rut (and consequently blaming herself for all of Frank's "problems"), April convinces Frank they should move to Paris, where she will work and support him while he realizes his vague ambition to be something other than an office worker. The promise of France brings the two together in love and excitement again, and Frank seemingly ends his relationship with Maureen. While April sees the emigration as an opportunity to escape their bland environment, Frank's plans are more driven by vanity of his own intelligence, which April panders to. When the dull and prim neighbor Mrs. Givings begins bringing her "insane" son John around to the Wheelers' house for regular lunches, John's honest and erratic condemnation of his mother's suburban lifestyle strikes a chord with the Wheelers, particularly Frank. Their plans to leave the United States begin to crumble when April conceives their third child, and Frank begins to identify with his mundane job when the prospect of a promotion arises. After arguing over the possibility of aborting the pregnancy, Frank tries to manipulate April into seeking psychiatric help for her troubled childhood. April, overwhelmed by the situation, suffers something of an identity crisis and sleeps with her neighbor Shep Campbell, while Frank resurrects his relationship with Maureen. April attempts to self abort her pregnancy, and in doing so is rushed to the hospital and dies from blood loss. Frank, scarred by the ordeal and feeling deep guilt over the outcome, is left a hollow shell of a man. Parenting duties are largely shifted to his brother and sister in law, with Frank visiting on weekends. Thus, the Wheeler children's youths begin to mirror the youth of their mother, who was primarily brought up by a slew of relatives while her parents visited infrequently.

Тақырыптар

1999 жылдың қазан айындағы «Бостон ревью» журналында Йейтс өзінің негізгі ойы туралы былай деді: «Егер менің туындыларымда бір тақырып болса, менің ойымша, ол қарапайым: адамдардың көпшілігі қашып құтыла алмайтын жалғыздыққа таңсық, және олардың трагедиясы осыдан туады». Франк пен Эйприл барлық жеке үміттері мен армандарына қарамастан, оларды бір-бірімен бөлісе алмайды; осы синдром Шеп пен Милли Кэмпбелл, сондай-ақ Мистер және Миссис Гивингс сияқты басқа кейіпкерлерде де көрінеді. Уилерлердің көңілінің толмауы мен жақсырақ нәрсеге деген құштарлығы – американдық арманның қираған қалдықтарын көрсетеді.

Әдеби маңызы

Стюарт О'Нан "Ричард Йейтс жоғалған әлемі: Қауіпті дәуірдің ұлы жазушысы қалай баспадан шығып кетті" еңбегінде Йейтстің ұмытылу себептерін зерттеді. Уильям Стайрон, Курт Воннегут және Теннеси Уильямс сияқты көрнекті жазушылар кітаптың сыртқы мұқабасында пайда болған мақтау сөздерін жазды.

Фильмге бейімделу

Сценарист Джастин Хейт романды бейімдеп, фильмге түсірді, режиссерлік жұмысын Сэм Мендес жасады, басты рөлдерді Кейт Уинслет пен Леонардо Ди Каприо орындады, ал Кати Бейтс пен Майкл Шеннон эпизодтық рөлдерде ойнады. Фильм 2008 жылдың 26 желтоқсанында көрсетілімге шығып, көбінесе жағымды пікірлер алды және прокаттан 76 миллион доллар табыс тапты.