Кіріспе

Баллиеллис шайқасы 1798 жылғы 30 маусымда Ирландия көтерілісі (ирланд тілінде Éirí Amach 1798) кезінде, таратылған Вексфорд көтерілісшілер армиясының қалған тобы мен британдық күштердің арасында болды. Нәтижесінде көтерілісшілер жеңіске жетті.

Өмірбаян

21 маусымдағы Винегар төбесіндегі британдық жеңіс көтерілісшілердің бекініп тұратын базаларын жойды, бірақ көтеріліс тоқтатылған жоқ. Кем дегенде үш ірі көтерілісшілер тобы оңтүстік-шығыс аймағында әрекет етуде болды, көтерілісті тарату және қайта жандандыру мақсатымен Уэксфорд графтығынан тарап шықты. Осындай топтардың бірі, шамамен 1000 адамнан, сонымен қатар бірнеше әйелдер мен жастардан тұратын, солтүстік Уэксфорд графтығында жылдам қозғалып, британдық күштердің бірлескен қуып жететін әрекеттерінен қашу үшін бағытын үнемі өзгертіп отырды. Бұл топты Жозеф Холт басқарды, ал оның қолбасшысы Денис Тааффе болды. Олар Виклоу графтығындағы Карнеуге қарай, таулы аймақтарымен қамтамасыз етілген қауіпсіздікке үміттене жүріп, олардың азық-түлік іздеушілердің бірі атты әскерлік патрульде ұсталып, жойылды. Британдық билік үшін бұл топтың көтерілісшілердің негізгі күштерінен бөлінгендігі анық болды. Содан кейін, ежелгі британиялықтардан, драгундардан және үш еоманри корпусынан құралған 200 сарбаздық атты күш Монасид маңында жиналып, көтерілісшілерді қуып жете бастады.

Баллиелли шайқасы

Алайда, британдықтардың жақындап келе жатқаны байқалды және көтерілісшілердің бір тобы Баллиллис ауданында тұзақ құру үшін негізгі күш алдында жылжыды. Таңдалған орын жолдың қисық бөлігінде, биік арықтар мен қабырғалардың арасында болды; содан кейін жолға вагондар қойылып, арықтарға кіру жолдары жасалды. Негізгі күш келді де, вагондардың артында, қабырғалар мен арықтарда орналасты, ал шағын күш жолдың алдындағы кедергілердің алдында тұрып, жақындап келе жатқан сарбаздарды алдап, өздеріне тартты. Жолда тұрған шағын күшті көріп, британдықтар жылдамдығын арттырып, алға шабуылдады, олардың қашып бара жатқан колоннаның соңғы сақшыларына ғана шабуылдап жатқанын ойлады. Бұрылысқа жеткенде, олардың үстіне оқ жауырылып, үш жағынан көтерілісшілермен қоршалды. Көбірек атты әскерлер келген сайын, олар өз әріптестерін одан да тереңірек тұзаққа итеріп, тиімді маневр жасау мүмкін болмады, көптеген сарбаздар көтерілісшілердің ұзын найзаларымен оңай құлатты. Артындағы сарбаздар дереу қашып кетті, ал бірнеше сарбаз арықтан секіріп құтылуға тырысты, бірақ көтерілісшілер сарбаздарды тынымсыз қуды, оларды көрші жайлауларда іздеп тауып өлтірді. Соңында шамамен 60 сарбаз (оның ішінде француз эмигранты) және екі офицер қаза тапты, ал көтерілісшілердің арасында жарақат алғандар болмады.

Салдары

Бұл бүлікшілердің жеңісі туралы хабар Дублин замкісіндегі билік өкілдеріне күтпеген соққы болды, олар бүлікшілердің шабуылдық мүмкіндіктері Винегар төбесіндегі шайқаста тоқтатылған деп есептеген еді. Жеңіліс туралы хабарлар азайтты, залал мөлшері жалпы халықтан жасырылды, бірақ әскерилер енді Уиклоуды бүлікшілердің негізгі операциялар жүргізетін айманы деп мойындады және жаңа бүлікшілерге қарсы науқанға дайындықпен әскерді сол жерге ауыстыра бастады.