Кіріспе
Вакил Ахмад Муттавакил Абдул Ғаффар (1971 жылы туған) – Ауғанстан саясаткері. Ол 2001 жылы Ауғанстанның бірінші Ислам әмірлігі Талибан үкіметіндегі соңғы Сыртқы істер министрі болды. Бұрын ол Талибан басшысы Мулла Мохаммед Омардың өкілі және хатшысы болып қызмет еткен. Солтүстік Альянс, АҚШ және Ұлыбритания күштерімен бірге үкіметті құлатып жібергеннен кейін Муттавакил Қандаһарда үкіметтік әскерлерге бағынды. 2005 жылы ол Халық палатасына сайлауға қатысатынын жариялады.
Wakil Ahmad Muttawakil Abdul Ghaffar (born 1971) is an Afghan politician. He was the last Foreign Minister in the Taliban government of the first Islamic Emirate of Afghanistan in 2001. Prior to this, he served as spokesman and secretary to Mullah Mohammed Omar, leader of the Taliban. After the Northern Alliance, accompanied by U. S. and British forces, ousted the regime, Muttawakil surrendered in Kandahar to government troops. In 2005, he announced that he would be a candidate in the elections for the House of the People.
Ерте өмір
Мұтауакил Кендегар провинциясының Майванд ауданындағы Кешкинахуд ауылынан шыққан. Ол 1980 жылдарғы Кеңес басқыншылығы кезінде муджахед болғандығымен белгілі емес, бірақ оның әкесі, Абдул Ғафар Бариалай, Ауғанстанның оңтүстігіндегі аса танымал пашту ақыны және Тараки билігі тұсында қаза тапқан. Ол Какар тайпасынан.
Талибан
Талибан қозғалысының алғашқы кезеңінде Мұтавакил, Мұхаммед Омардың медреседе оқыған шәкірті болған, Омардың серігі, жүргізушісі, тамағын татып көрушісі, аудармашы және хатшысы қызметін атқарды. Ол кейіннен оның ресми өкілі болып, баспасөз, шетелдік дипломаттар және гуманитарлық ұйымдармен байланыс жасады. 1999 жылдың 27 қазанында ол сыртқы істер министрі болып тағайындалды, Мұхаммед Хасан Ахундты алмастырып, және 2001 жылдың соңында Талибан биліктен құлатылғанға дейін осы лауазымда қалды. BBC хабарлағандай, 2001 жылдың шілдесінде Өзбекстан Ислам қозғалысының басшысы Тохир Йолдош Мұтавакилге Әл-Қаида АҚШ-та ірі шабуыл жасауды жоспарлап отырғанын айтты. Мұтавакил бұл АҚШ-тың Ауғанстанға әскери жазалау шараларын қолдануына алып келетінінен қаушады. Ол Пәкістанның Пешавар қаласында АҚШ дипломатымен кездесу үшін елші жіберіп, осы жоспар туралы ескертті және АҚШ-ты Ауғанстандағы Әл-Қаидаға қарсы әскери операция жүргізуге шақырды, бірақ АҚШ шенеуніктері бұл ақпаратқа сенбеді. Сол сияқты, көмекші БҰҰ өкілдерін де ескертті. 2001 жылдың 11 қыркүйегінде Әл-Қаида АҚШ-қа шабуыл жасау үшін басып алынған ұшақтарды пайдаланды.
Талибаннан кету
2001 жылдың қазан айында, әл-Қаиданың АҚШ-тағы шабуылдарынан кейін, Муттавакилдің Пәкістанда болғаны хабарланды. Бі-Би-Си мәлімдегендей, кейбір әңгімелерде ол Ауғанстанға жасалған американдық әуе шабуылдарын тоқтату үшін келіссөздер жүргізуге тырысқан, сондай-ақ Талибанның Осама бен Ладенді тапсыруын ұсынған. Муттавакилдің Пәкістанның Әскери барлау басқармасының басшысы, генерал-лейтенант Эхсан әл-Хакпен 90 минуттық кездесу өткізгені хабарланды. Ол генерал Хактан АҚШ-тың Мемлекеттік хатшысы Колин Пауэллге Талибанның Мұтавакил сияқты умеренный топтарына, Талибан басшысы Мулла Мохаммед Омарды бен Ладеннен бас тартуға көндіру үшін АҚШ атысты тоқтатуын қолдауды сұраған деген ақпарат бар. 2001 жылдың 15 қазанында Муттавакилдің Талибаннан шығу үшін Біріккен Араб Эмираттарына келгені хабарланды. Хамид Карзайдың Ауғанстанның өтпелі үкіметінде Муттавакил Талибан кезінде атқарған қызметімен бірдей портфельді басқарған министр Абдулла Абдулла, Муттавакилдің соғыс қылмыстары бойынша сотталуы керек екенін мәлімдеді.
Талибан тарапынан бас тартқан
2003 жылғы 21 қазанда Талибан Муттавакилден бас тартты. Талибан өкілі BBC-ге Муттавакилдің "біздің ниетімізді білдірмейді" деді. 2003 жылы Муттавакилдің қайда екені және оның жағдайы болжамдарға толы болды. У. А. Муттавакилдің інісі Маулви Джалил Ахмед алты жыл бойы Пәкістанның Кветта қаласында мұсылман дін қызметкері болып жұмыс істеді. 2005 жылғы шілдеде Кветтада болған оқ атысу кезінде қаза тапты. Мақалада Карзай үкіметі Зейфке берген жаңа үй Муттавакилдің үйіне жақын екені айтылады. Der Spiegel журналы Зейфтің үйінің ішін де, сыртын да қарулы күзетшілердің қатаң күзетуде екенін хабарлады. Мұтавакил сияқты, Зейф те Талибанның бұрынғы, салыстырмалы түрде умеренный мүшесі саналады.
Сауд Арабиясының бейбіт келіссөздері
2008 жылғы Рамазан айында Сауд Арабиясының патшасы Абдулла Ауғанстаннан соғысып жатқан тараптар арасында бейбіт келіссөздер ұйымдастыруға тырысып жатыр деген қауесет тарады. Заиф бұл кездесуді "бейбіт келіссөздер" деп атауға болмайтынын мәлімдеді. Ол бұл кездесуге қатысушылардың ешқайсысына келіссөздер жүргізуге уәкілеттік берілмегенін айтты. Заиф бұл кездесуде Ауғанстан туралы ешқандай әңгіме болмағанын жоққа шығарды.
Санкциялар
1999 жылы БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі "Аль-Каида", Осама бен Ладен және/немесе Талибанмен байланысы бар жеке тұлғалар мен ұйымдарға қатысты санкциялар режимін орнатып, енгізді. 2001 жылы АҚШ Ауғанстанға басып кіргеннен кейін санкциялар әлемнің барлық аймақтарындағы жеке тұлғалар мен ұйымдарға, сондай-ақ Талибан үкіметінің бұрынғы мүшелеріне де қолданыла бастады. Мұтауакил 2001 жылы осы тізімге енгізілді. 2010 жылдың 27 қаңтарында БҰҰ санкциялар комитеті оны және тағы төрт бұрынғы жоғары лауазымды Талибан өкілін осы тізімнен шығарды, бұл шешімді Ауғанстан президенті Карзай қолдады. Бұл шешімнің салдарынан оларға және тағы төртеуіне халықаралық саяхаттарға тыйым салу, активтерді сақтауға тыйым салу және қару-жараққа эмбарго енгізілмейді.