Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ірі қара малдың тұқымы
Breed of cattle
Айршир (IPA '/ɛər//ʃ//ər/') – шотландиялық сүтті малдың тұқымы. Ол Шотландияның оңтүстік-батысындағы Айршир графтығында пайда болған және осы графтықтың атымен аталған. Айрширлер әдетте қызыл және ақ түсті болады; қызыл түсі апельсиннен қоңырға дейін өзгеруі мүмкін.
The Ayrshire (IPA '/ɛər//ʃ//ər/) is a Scottish breed of dairy cattle. It originates in, and is named for, the county of Ayrshire in south western Scotland. Ayrshires typically have red and white markings; the red can range from a shade of orange to a dark brown.
Тарих
Айрширдің тегі белгісіз. Ол 1800 жылға дейін Шотландиядағы Айршир графтығында пайда болған. Әртүрлі уақытта Данлоп, кейін Каннингем, соңында Айршир деп аталды. Бұлардың барлығы – Айр округінің бөліктері. 1750 жылы оларды басқа мал тұқымдарымен будандастырып, нәтижесінде ерекше қоңыр дақтар пайда болды. Көптеген заманауи сүт шаруалары Айрширді ұзақ өмір сүруіне, күштілігіне және оңай босануына байланысты жақсы көреді. Осы қасиеттер оның туған жерінің қиын жағдайларының салдары деп саналады. Айршир 1822 жылдан бастап АҚШ-қа, негізінен Коннектикут және Жаңа Англияның басқа аймақтарына экспортталды. Бүгінде мал Нью-Йорк және Пенсильванияны қоса алғанда, Американың көптеген аймақтарындағы шаруаларға тиесілі. Ересек малдың орташа салмағы жетілгенде белгілі бір мөлшерден аспауы керек. Малдың түсі көбінесе қызыл және ақ болады, қызыл түсі тереңден ақшыл реңге дейін өзгереді. Бұзауларды ұстауды жеңілдету үшін мүйіздерін кесу мүмкін, егер кесілмесе, мүйіздерінің ұзындығы шамалы болады. Мал әдетте мықты және көптеген шаруашылық тәсілдеріне бейімделеді, сондай-ақ Фризияны сияқты тұқымдарға қарағанда кең ауқымды басқаруға көбірек үйлеседі.
The origins of the Ayrshire are not known. It originated in the county of Ayrshire in Scotland before 1800. It was variously known as the Dunlop, later the Cunningham, and finally, the Ayrshire. These are all parts of the County Ayr. In 1750, they were crossbred with other breeds of cattle, which led to their distinctive brown spots. Many modern dairy farmers favour Ayrshires because of their longevity, hardiness, and easy calving. These traits are thought to have developed due to the rugged conditions of its native habitat. The Ayrshire was exported to the United States from 1822, primarily to Connecticut and other parts of New England. Today, the cattle are owned by farmers in many areas of America, including New York and Pennsylvania. The average adult individual "should weigh over at maturity." The cattle are usually red and white in colour, the red varying from very deep to a lighter shade. Calves may be de horned for ease of handling; if they are not, the horns can grow to in length. The cattle are typically strong and adaptable to many farming methods, and better suited to extensive management than breeds such as the Friesian.
Тендерлік
Польшалық қара және ақ сүт өсіретін ірі қара малдың және олардың Айршир, Джерси, Холштейн фризиан және швед қара және ақ тұқымдарымен F1 будандарының әлеуметтік мінез-құлқын зерттеу, Айршир будандарының ең үстем, өз топтарынан ең аз шабуылға ұшыраған және топ құрамының өзгеруіне ең төмен бейімделгенін көрсетті. Тағы бір зерттеуде Айршир, Холштейн, Джерси, Браун Швейцария және Гернси (басқа кең таралған сүт тұқымдары) арасында Айрширдің ең көп агонистік әрекеттесулері болғаны анықталды, алайда бұл дене салмағымен байланысты емес.
A study of the social behaviour of Polish Black and White dairy cattle and their F1 crossbreds with Ayrshire, Jersey, Holstein Friesian and Swedish Black and White breeds, found the Ayrshire crossbreeds were most dominant, least attacked by their group mates and least susceptible to a group change. A further study found that among Ayrshire, Holstein, Jersey, Brown Swiss and Guernsey (the other common dairy breeds), the Ayrshire had the highest number of agonistic interactions, however, this was not related to bodyweight.
Халық саны
2008 жылы Ұлыбританияда 63 356 айршир сиыры тіркелді. АҚШ-та, соңғы 30 жылда тіркелу көрсеткіштерінің айтарлықтай төмендеуіне қарамастан, Айршир тұқылы мал Мал шаруашылығын сақтау қорымен "қалпына келе жатқан" тұқым деп жіктеледі. Бұл жыл сайын 2500-нен астам тіркелу болатынын білдіреді, бірақ тұқымның жағдайы "бақылауда болуы қажет".
In 2008, 63,356 Ayrshire cattle were registered in the United Kingdom. In the United States, Ayrshire cattle are classed as a "recovering" breed by the Livestock Conservancy, despite a significant decline in registrations over the last 30 years. This means more than 2,500 registrations occur annually, but the breed is "still in need of monitoring."