Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Тавастия қамалы немесе Хяме қамалы (, Tavastehus slott) – Финляндияның Тавастия Proper аймағындағы ортағасырлық қамал. Ол Хельсинки мен Тампере қалалары арасындағы Хяменлинна қаласында орналасқан. Бастапқыда аралда салынған қамал қазір Ванаявеси көлінің жағасында орналасқан. Қамал орталық мұнарасынан және оны қоршаған қабырғалардан, ал олардың айналасында бекініс орларынан тұрады. Мұнараның бастапқыда бес мұнарасы болған, бірақ бүгінде олардың тек екеуі ғана көрінеді. Қабырғада қақпа, қоршау, сегізбұрышты кірпіш мұнара және дөңгелек зеңбірек мұнарасы бар. Мұнараның төменгі қабаттары мен қабырғалары таспен қапталған граниттен, ал жоғарғы қабаттары қызыл кірпіштен салынған. Қамалдың нақты құрылыс мерзімі даулы болғанымен, ол әдетте 13 ғасырда салынған деп есептеледі. Әскери бекініс және швед аристократиясының резиденциясы болған қамал сондай-ақ түрме ретінде де пайдаланылған, ал қазір Финляндия Ұлттық мұралар кеңесі басқаратын мұражай болып табылады. Қаланың орталық бөлігі және түрлі шаралар, соның ішінде Ренессанс жәрмеңкелері үшін танымал орын болатын қамал Оңтүстік Финляндияның ең басты туристік орталықтарының бірі болып саналады.
Tavastia Castle or Häme Castle (, Tavastehus slott) is a medieval castle in Tavastia Proper, Finland. It is located in Hämeenlinna, the city between Helsinki and Tampere. Originally located on an island, the castle now sits on the coast of lake Vanajavesi. The castle consists of a central keep and surrounding curtain walls, enclosed by a moat. The keep originally had five turrets, but only two are apparent today. The curtain wall has a gatehouse, battlements, an octagonal brick corner turret, and a round gun turret. The lower tiers of the keep and curtain wall are of masoned granite and the upper tiers are red brickwork. Although the exact date is disputed, the castle is generally considered to have been constructed in the 13th century. In addition to its status as a military fortress and home for Swedish nobility, the castle has seen use as a prison, and is currently a museum operated by the Finnish National Board of Antiquities. The castle is one of the main tourist attractions of southern Finland, being the centerpiece of the city and a popular venue for events, including renaissance fairs.
Тарих
Қаланың жасы даулы. Дәстүр бойынша, қамалдың құрылысы 13 ғасырдың ортасына қарай Бигер Ярлдың екінші швед крест жорығымен байланысты. Дегенмен, қамалдан 1320 жылдарға дейінгі кезеңге нақты даулануға болатын археологиялық ешқандай табылған заттар жоқ. 1300 жылдардың басында Хакойнендегі бұрынғы бекініс Тавастия қамалының жасына қарсы келеді, себебі 1308 жылғы патшалық құжатта Тавастияда тек бір қамал ("Тауэстахус") тізімделген. Сонымен қатар, орыс Новгородтың бірінші жылнамасы 1311 жылы Тавастияны шабуылдаған кезде бір ғана қамал туралы айтады, оның сипаттамасы да Хакойнендегі қамалға сәйкес келеді. 1500 жылдардың ортасында Густав I билігінде қамал әскери маңыздылығын жоғалтты. 1600 жылдардың басында біршама қалпына келтіру жұмыстары жүргізілді, ал 1639 жылы қамалға жақын елді мекендер Хейменлинна атауымен ресми қала мәртебесін алды. Қамал 17 және 18 ғасырларда швед билігінде назарсыздан қалды, өйткені әскери мүдделер оңтүстік Балтық теңізіне қарай жылды. Тавастия қамалы Ұлы Солтүстік соғысы кезінде қысқа мерзімге ресейлік армияға берілді, содан кейін қамалдың қорғаныс жүйелері бастиондармен күшейтілді. Фин соғысынан кейін, Финляндия Ресей билігіндегі Финляндияның Ұлы Герцогтігіне айналғанда, қамал түрмеге айналдырылды. Ол 1953 жылға дейін осылай қызмет етті, содан кейін кең ауқымды қалпына келтіру жұмыстары басталды. Қамал 1979 жылдан бері қоғамдық мұражай болып табылады, оның үй-жайларын жеке шаралар үшін жалға алуға болады.
The castle's age is disputed. Traditionally, the construction of the castle has been connected to Birger Jarl's Second Swedish Crusade, which would date the castle in the mid 13th century. However, there are no archeological finds from the castle that can be firmly dated to a period earlier than the 1320s. An earlier fortification from the early 1300s only some away in Hakoinen also contests Tavastia Castle's age, as only one castle ("Tauestahus") is listed in Tavastia in a royal document from 1308. Also, the Russian Novgorod First Chronicle only mentions one castle during their plundering of Tavastia in 1311, its description also matching with the castle in Hakoinen. In the mid 1500s, under Gustav I, the castle lost much of its military importance. Some restoration was conducted in the early 1600s, and in 1639, the castle's nearby settlements gained official city status as Hämeenlinna. The castle continued to be neglected by Swedish rule throughout the 17th and 18th centuries, as its military interests shifted to the southern Baltic sea. Tavastia Castle was briefly ceded to the Russian army during the Great Northern War, after which the castle's defensive systems were upgraded with bastions. After the Finnish War, when Finland became the Grand Duchy of Finland under Russian rule, the castle was turned into a prison. It served as such until 1953, when massive restoration work started. The castle has been a public museum since 1979, the facilities of which can also be rented for private events.