Кіріспе

1980 жылы Джеймс А. Миченердің романы.

"Келісім" – американдық автор Джеймс А. Миченердің 1980 жылы жарық көрген тарихи романы.

Шолу

Роман Оңтүстік Африкада, бес ерекше халықтың мекенінде өрбиді: Банту (туған жергілікті қара тайпалар), Түстілер (Еуропалықтар мен Оңтүстік Африканың жергілікті халқы арасындағы ұрпақтардың нәсілдік қосылуының нәтижесі, сондай-ақ Ангола, Индонезия, Үндістан, Мадагаскар және Африканың шығыс жағалауынан әкелінген құлдар), британдықтар, африканерлер, үндістер, қытайлар және басқа да шетелдік жұмысшылар. Роман осы халықтардың тарихын, өзара әрекеттесуін және қақтығыстарын, тарихқа дейінгі заманнан бастап 1970 жылдарға дейін баяндайды.

Тақырыптар

Михенер көбінесе африканерлердің – голландтық қоныс жайлаушылардың, неміс иммигранттарының және француз гугеноттарының тұрғысынан жазады. Олар Кальвинист дәстүрінде дін бостандығын қорғау үшін Оңтүстік Африкаға сапар шекті. Голландтық ата-бабалары 17 ғасырда Кап Тауында Голландия мен Ява арасындағы кемелерді қамтамасыз ету үшін сауда және тоқтау орнын құрған африканерлер өздерін «Жаңа Израильдіктер» деп санады. Олар жаңа жерді бағындыруларына Құдайдың қолдауы бар деген сенімдерін Ескі өсиеттен дәлелдеді. Олардың Киелі кітапты қатаң, фундаменталистік түсіндіруі 19 ғасырдағы Ұлы көш-қон кезінде оларға көмектесті; зулу және басқа банту тайпаларымен солтүстік жерлерге таласқа түсу кезіндегі шайқастар; Англо-бур соғысы (ағылшыздар соғысты дәстүрлі майданда жеңіп, барлық маңызды бур қалаларын басып алғаннан кейін, бірнеше жүз африканер шаруаларынан құралған бур отрядтары жаулық тоқтағанға дейін даланың шалғайындағы оқшауланған жерлерде қарсылық көрсетуді жалғастырды, тіпті ондаған мың британдық әскер оларды іздеп елді аралап өтті); және 20 ғасырдағы апартеид институтын құруы, олар Ескі өсиеттегі Израиль Құдайының моральдық талаптарына сәйкес нәсілдік тазалықты, бөлінуді және ақ үстемдікті қадағалады, сондай-ақ Еуропалық текті ақ африкалықтардың саяси билікті өз қолында ұстауға деген ниеттерін көрсетті. Романның ішінде тарихи және ойдан шығарылған кейіпкерлер кездеседі. Ван Дорн отбасының тарихы Оңтүстік Африканың голланд және гугенот мұрасын көрсетеді, ал 1970 жылдары либералды және консервативті африканерлер арасындағы айырмашылықтарды бейнелейді. Салтвуд отбасы осы аймақтағы ағылшын қонысын көрсетеді. Нсумало отбасы аймақтың қара мұрасы мен мәдениетін көрсетеді. Африкалық зулулардың басшысы Шака Мфекане туралы тарауда пайда болады. Михенер африканерлердің қара нәсілділерді қанауының бір бөлігі 1795 жылы Оңтүстік Африканың саяси және қаржылық бақылауын өз қолына алған және африканер шаруаларының (бурлардың) ұстанған құлдықты қоса алғанда, дәстүрлі өмір салтына қарсы күрескен ағылшыздарға деген голландтық наразылықпен байланысты екенін айтады. Бір банту кейіпкері айтқандай, «Ағылшындар немесе голландтар жеңсе де, қаралар әрқашан жеңіледі». 1994 жылға дейін жазылғандықтан, кітап апартеид режимінің әлі де күшті болған және оның қашан және қалай аяқталары белгісіз болған кезеңнің көзқарасын сақтайды. Михенер апартеидтің аяқталуын және Нельсон Манделаның Оңтүстік Африка Республикасының президенті болып сайлануын көргенімен, ол кітапты қайта қарауға және соңғы тарауды қосуға тым қарт және ауру болды.