Кіріспе
1819 жылы жазылған Джон Китстің өлеңі "Психологияға арнаған ән" - 1819 жылы жаз айында жазылған Джон Китстің өлеңі. Бұл өлең оның 1819 жылғы "Ода грек урнасына" және "Ода Найтингейлге" арналған өлеңдерінің алғашқысы. "Психоға арнаған ода" - бұл ода жанрында эксперимент және Китстің драмалық көріністі сипаттайтын сонет форматының кеңейтілген нұсқасына жасаған әрекеті. Бұл өлең Китстің ертедегі өлеңдерінен маңызды ауытқу болып табылады, олар жиі адамның қиялының жағымды әлеміне қашуды сипаттайды. Китс қиялды Пайхиді қайта тірілтіп, өзін Эрос (махаббат) етіп қайта туғызу ниетімен қолданады. Китс мұны ұмытылған құдайға табыну үшін санасының "жасалмаған аймағын" арнап жасауға тырысады.
"Ode to Psyche" is a poem by John Keats written in spring 1819. The poem is the first of his 1819 odes, which include "Ode on a Grecian Urn" and "Ode to a Nightingale". "Ode to Psyche" is an experiment in the ode genre, and Keats's attempt at an expanded version of the sonnet format that describes a dramatic scene. The poem serves as an important departure from Keats's early poems, which frequently describe an escape into the pleasant realms of one's imagination. Keats uses the imagination to show the narrator's intent to resurrect Psyche and reincarnate himself into Eros (love). Keats attempts this by dedicating an "untrodden region" of his mind to the worship of the neglected goddess.
Өмірбаян
Китс ешқашан кәсіби жазушы болған емес. Оның орнына, ол Гай ауруханасында хирург болып жұмыс істеп, аздаған табысымен өзін-өзі қамтамасыз етті. 23 жасында Китс ауруханадан шығып, өлең жазуға арналу үшін табысынан айырылды. Ол 1819 жылдың көктемінде Китстің өлеңдерін жинаған және оны қолдаған досы Чарльз Браунмен бірге өмір сүрді және өлеңдер жазды. Бұл әрекеттің алғашқы өнімдері "La Belle Dame sans Merci" және "Ode to Psyche" атты шығармалар сериясының алғашқысы болды. Шынында да өлеңнің қашан аяқталғаны белгісіз, бірақ Китс 1819 жылы 3 мамырда өлеңді ағасына қоса беріп, "Мен жазған соңғы өлең - мен тіпті орташа ауырсынуды тартқан алғашқы және жалғыз өлең. Мен көбінесе тез арада жолдарды тастадым; бұл өлеңді жай жасадым; менің ойымша, ол одан да бай оқылады, және ол мені басқа да нәрселерді одан да бейбіт және салауатты рухпен жазуға талпындырады деп үміттенемін ". Китс Психея туралы аңыздың бірнеше көздерін білген. Мифтің қазіргі заманғы көздері Джон Лемпиридің Классикалық сөздігі мен Мэри Тайидің Психе, 1805 жылы Китс бала кезінде оқыған және 1818 жылы қайта оралған. Китс ағасы Джорджқа "Психеға арнаған ода" жазғанға дейін бірнеше ай бұрын Тигдің шығармаларына енді қуана алмайтынын жазу үшін хат жазды. Қанағатсызданып, ол 1566 жылы Уильям Адлингтон аударған Апулейдің алтын есегін оқып, Купидон мен Психея аңызының бұрынғы нұсқасын оқыды. Китс бұл шығарманы оқып, мифтің рим мифологиясының түскі тұсында қалыптасқанын түсінгеннен кейін Джорджқа былай деп жазды: "Сіз Психеның Август дәуірінен кейін өмір сүрген Платоншы Апулейдің уақытына дейін құдай ретінде бейнеленбегенін есте ұстауыңыз керек, сондықтан құдайға ешқашан ежелгі ыстық ықыласпен табынған немесе құрбандыққа шалынған емес, және, мүмкін, ежелгі дінде ешқашан ойланбаған шығар. Мен басқа дін құдайларының мұндай назарға алынбауына жол беруден гөрі ортодоксалдырақмын ".
Құрылымы
"Психеға арнаған ода" Китстің 67 жолдық одасы 1819 жылы оның негізгі одаларының біріншісі болды. Осылайша, өлең - ол келесі бес өлеңінде арқа сүйейтін ода құрылымындағы тәжірибе. Кейінгі шығармаларында, соның ішінде "Гиперион" немесе соңынан шыққан одаларда кездесетін сөз тіркесі мен сөз тіркесі төмен. "Психеға арнаған ода" маңызды, өйткені бұл Китстің сонет түрін өзгертуге арналған алғашқы әрекеті, онда ұзын жолдар көп болады және хабармен немесе шындықпен аяқталады. Сондай-ақ, ол өлеңнің тек осы хабарға негізделуін қаламаған. Осы қосымшалардың ішінде алғы сөзді қолдану оның келесі өлеңдерінде тоқтатылды, сонымен қатар өлеңдердің мазмұнын сипаттайтын егжей-тегжейлі мәліметтер алынып тасталды; олар тек кейінгі өлеңдерінде ғана айтылатын болады. Г. В. Гаррод Китстің сонет формасын талдау барысында оның сонет формасының әртүрлі аспектілерін қабылдап, тек өзінің поэзиясына пайдасы тиетіндерін ғана енгізгеніне сенеді. Әсіресе, Китс Петрарканың сонет құрылымына және Петрарканың октавалық строфаларында кездесетін "тақтайтын рифмдерге" сүйенеді. Алайда, М. Р. Ридли Китстің Петрархты жақтыратынын және одалар Шекспирдің рифмалық схемасын қамтиды деп мәлімдейді. Сонет құрылымының қайсысына артықшылық берілгеніне қарамастан, Китс екі форманың да кемшіліктерінен аулақ болғысы келді. "Психеға арнаған ән" Шекспирдің өзгертілген рифмалық схемасымен басталады. Рифманы қолдану өлең бойы жалғастырылмайды, ал келесі жолдар әртүрлі топтарға бөлінеді: төртбұрышты, жұптар және өз бетінше жол. Одан кейін он екі жолдан тұратын сериялар Шекспирдің сонеті түрінде үлгіленеді, бірақ соңғы парта жоқ. Келесі жолдар екі төртбұрышты, рифмамен, содан кейін алдыңғы рифмаларды қайталайтын екі жол, содан кейін соңғы төртбұрышты, рифмамен.
Сыни қабылдау
Поэмаға жауап ретінде Китстің досы Ли Хант былай деп мәлімдеді: "Китс мырза өзінің поэзиясында қателескенде, бұл жақсы нәрселерді дұрыс басқарудан, идеялардың асып кетуінен. Бір-екі рет ол мұны Марино немесе Коули сияқты жаман дәмімен жасайды, оның "Психеге арнаған күйі" деген жолдағыдай, бірақ бұл оның қазіргі томында бір-екі рет ғана. Роберт Бриджес, XIX ғасырдың әдеби сыншысы, "соңғы бөлімнің (l. 50 аяғына дейін) мүддесі үшін, бұл образ Китстің идеясын жою үшін жұмыс істеді деген қарсылыққа ашық. Алайда, оның сұлулығы әр қанағатсыздықты жояды. Бұл оданың бастамасы соншалықты жақсы емес, ал ортаңғы бөлігі өте жақсы". Кейіннен Т. С. Элиот Китстің шығармашылығын жоғары бағалап, "Одалар, әсіресе Психеға арналған ода" деп жазды. Кеннет Аллот "Психеға арнаған ода" өлеңінің кез келген мүмкін болатын қатал сынға қарсы тұрып, өлең "Китттің ұлы одаларының Сібіршігі, бірақ оны неге соншалықты елемеу керектігін түсіну қиын, және кем дегенде екі ақын өлеңге қарасты әдеттегі ем-домның нашар және лайықсыз екенін білдіреді". Оллотт Бриджес пен Эллиотты өзінің түсінігі ретінде келтіреді және ол өлең "қатесіз де, ең жақсы да емес, бірақ мен үшін ол басқа Китстің поэтикалық күшін, оның өзіне тән ерекше көркемдік ерекшелігімен бірге жақсы көрсетеді. Бұл оның ең сәулет өлеңдері деп айтудың тағы бір жолы болуы мүмкін, өйткені ол ең әсерлі аяқталады ". Харольд Блум үшін Китстің "Одасының" соңғы жолдары "миф жасау факультетінің ең басты кейіпкері ретінде бәсекелеседі". Ол бұл туралы былай деп жазды: "Психеге арналған поэма бірегей, сонымен қатар орталық, өйткені оның өнері табиғаттың табиғи өсуі, ол Китстің барлық нақтылығын тұтқындаған өте ерекше сана әрекетіне негізделген".