Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Гафселе – Швецияның солтүстігіндегі Лапландия провинциясындағы Вестерботтен округінің, Оселе муниципалитетіне қарасты шағын швед ауылы, ежелгі жазбада Гавселе деп аталып келген. Гафселені 1674 жылы Финляндиядан келген Нильс Андерссон және оның әйелі Брита құрған. Нильс Ресеймен соғысқа шақырылудан қашу үшін (сол кезде Финляндия Швецияның бір бөлігі болған) Финляндиядан келді. Ол Ангерман өзенімен жоғары қарай жүріп Лапландияға жетті, онда үкімет жерге қоныстанған әрбір адамға 10 жылға салықтан босатуды уәделеді. Сол кезде аймақта сами (лапландтық) халық өмір сүрді, бірақ олар бұғы өсіргендіктен, ал Нильс егіншілікпен айналысқандықтан, олар көбінесе қақтығыссыз бірге өмір сүрді. Нильс пен оның әйелі Брита бір сиыр алып келген, оны жаз бойы өзендегі Кохолмен (шағын сиыр аралы) деп аталатын кішкентай аралда ұстаған. Қысқа дейін олар қазіргі Сколудден деп аталатын жерде шағын үй салып, қоныстанды. Нильс әйелі Брита өзінің шаршаңқы мінезімен және ауылға христиандық емес салтымен, мысалы, егінге бата берумен әйгілі болды, осы үшін сотқа тартылды, бірақ Нильс сотты одан бас тартуға көндірді. Әйтпесе, жаза өлім болуы мүмкін еді, өйткені мұндай әрекеттерге принцип бойынша өлім жазасы қарастырылған. Нильс туралы ең танымал оқиға – ол өзеннен төмен қарай келе жатқан кішкентай сынықты көрген күні, сонда ол өзеннің жоғары ағысында басқа біреу қоныстанғанын түсінді. Ол дереу сол жерге барып, оны қорқытып, өзеннің барлық жағалауын өзіне тиесілі деп мәлімдеді. Кейін, әрине, өзеннің жоғары ағысында да қоныстар пайда болды, бірақ Гафселе үлкендердің бірі болып қалды. Бүгінде Гафселе өзінің гүлдену шағын басынан өткізіп, шамамен 120 адам тұрады, олардың көпшілігі орман шаруашылығымен, ауыл шаруашылығымен айналысады, муниципалитетте жұмыс істейді немесе зейнеткерлер. Бір картоп шаруасы бар. Ауыл Аңгерман өзенінің екі жағына таралып жатыр, олардың арасында 1967 жылы салынған көпір орналасқан. Көпірдің шығыс жағында ауылдық үй, ал батыс жағында әлі де жұмыс істеп тұрған ескі ағаш кесу зауыты бар. Екі орында да жыл бойы көптеген шаралар өтеді. Ауылда ең танымал спорт түрлері – балық аулау, аң аулау және қар көлігімен жүру. Басқа да қызықты ғимараттардың бірі – паркі бар мектеп. Мектеп енді пайдаланылмайды және қазір жатақханаға айналдырылған. Сондай-ақ, ауыл тұрғындары дәстүрлі жалпақ нан пісіру үшін әлі күнге дейін қолданатын ескі тас пеші бар шағын нан пісіретін орын да бар.
Gafsele is a small Swedish village in Åsele Municipality, Västerbotten County, in the province of Lapland in northern Sweden, old spelling Gavsele. Gafsele was founded by the Nils Andersson from Finland and his wife Brita in 1674. Nils arrived from Finland (that was a part of Sweden at the time) as he wanted to avoid being drafted into the war with Russia. Instead, he worked his way up the Angerman river until he reached Lapland, where the government promised any man that settled to be tax free for 10 years. At that time, Lapplander (Sami) people already lived in the area, but as they were raising reindeers and Nils was farming, they could live together mainly without conflict. Nils and his wife Brita are said to bring one cow, that they kept during the summer on a small island in the river called Koholmen (small cow island). Before the winter they built a small cottage on what is now called Skoludden, and settled. Brita, Nils wife was famous for her hot temper and for bringing some non Christian behaviors to the village, such as blessings of the crops, and was brought to justice for this, but Nils talked the court out of it. It could otherwise have been fatal, as the penalty for such behavior in principle was death. The most famous story about Nils is the day he saw a small splinter coming down the river and he understood that there was some other settler upstream. He immediately went there and scared the person off, as he believed that everything upstream belonged to him. Later, of course, more settlements were done upstreams, but Gafsele remained one of the bigger. Today Gafsele has seen its heyday, and have a population of around 120 people, most engaged with forestry, farming, working for the municipality or retirees. There is one potato farmer. The village is spread out on both sides of the Ångerman river, with a bridge built 1967 in between. Near the bridge, on the east side, is the community house of the village, and on the west side you can visit the old sawmill that is still functional. Both places are open for many activities during the year. Most popular sports in the village is fishing, hunting, and snow mobile riding. Other buildings of interest are the school with its park. The school is no longer in use, and is now transformed into a hostel. There is also a small village bakery with an old fashioned stone oven that is still used by the village people to bake the traditional flat bread.