Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Оңтүстік Африка жазушысы
South African writer
Нжабуло Симакахле Ндебеле – академик және көркем әдебиет жазушы, бұрын Кейптаун университетінің (UCT) вице-канцлері және ректоры. 2012 жылдың 16 қарашасында ол Йоханнесбург университетінің канцлері қызметіне ие болды. Қазір ол Нельсон Мандела қорының төрағасы.
Njabulo Simakahle Ndebele is an academic and writer of fiction who is the former vice chancellor and principal of the University of Cape Town (UCT). On 16 November 2012 he was inaugurated as the chancellor of the University of Johannesburg. he is the chairman of the Nelson Mandela Foundation.
Өмір және мансап
Ндебеленің әкесі Нимрод Нжабуло Ндебеле, ал анасы Махосазана Регина Тшабангу болды. Ол 1971 жылдың 30 шілдесінде Мфо Кэтлин Малебоға үйленді. Олардың бір ұлы және екі қызы бар. Ндебеле 1973 жылы Ботсвана, Лесото және Свазиленд университеттерінен ағылшын тілі мен философия мамандықтары бойынша бакалавр дәрежесін алды; 1975 жылы Кембридж университетінен ағылшын әдебиеті бойынша магистр; 1983 жылы Денвер университетінен шығармашылық жазу бойынша философия докторы ғылымын қорғады. Ол сондай-ақ Кембридж университетінің Черчилль колледжінде оқыды, онда Оңтүстік Африка стипендиясын алған алғашқы адам болды. Нжабуло Ндебеле 2000 жылдың шілдесінен 2008 жылдың маусымына дейін Кейптаун университетінің проректоры және директоры қызметін атқарды, бұған дейін Форд қорының Нью-Йорктегі штаб-пәтерінде резидент-ғалым ретінде қызмет еткен. Ол 1998 жылдың қыркүйегінде Совенгадағы Солтүстік университетінің проректоры және директоры болып бес жыл қызмет еткеннен кейін бірден қорына қосылды, сол кездегі Солтүстік провинцияда орналасқан. Бұрын ол Батыс Кап университетінің проректоры болып жұмыс істеген. Оның бұрынғы лауазымдарына Витватерсранд университетінің Африка әдебиеті кафедрасының меңгерушісі, Лесото ұлттық университетінің про-вице-канцлері, деканы және ағылшын тілі кафедрасының меңгерушісі кіреді. Белгілі романіст Ндебеле 2004 жылы «Винни Манделаның зарлағаны» романын жариялап, сыншылардың жоғары бағасын алды. Алдыңғы басылымдарының бірі – «Ақымақтар және басқа да әңгімелер» 1984 жылы Африкада жарық көрген ең жақсы кітап үшін Африканың ең жоғары әдеби сыйлығы – Нома сыйлығын жеңіп алды. Оның Оңтүстік Африка әдебиеті мен мәдениеті туралы ықпалды эсселері «Редискавери оф ординар» жинағында жарияланды. Ндебеле көп жыл бойы Оңтүстік Африка жазушылары конгресінің президенті болды. Ол Оңтүстік Африкадағы қоғамдық мәселелерге қатысты түсініктемелеріндегі өткір ойларымен танымал. Ндебеле Оңтүстік Африканың жоғары білім беру жүйесіндегі маңызды тұлға. Ол 2002 жылдан 2005 жылға дейін Оңтүстік Африка университеттерінің вице-канцлерлер қауымдастығының төрағасы болды және 2001 жылдан бері Африка университеттері қауымдастығының атқарушы кеңесінде қызмет етеді. Ол Оңтүстік Африкада радио хабарларын тарату саясаты, мектеп оқу бағдарламасының тарихы және соңғы уақытта Оңтүстік Африка жоғары білім беруінде африкалық тілдерді оқыту құралы ретінде дамыту және пайдалану жөніндегі үкіметтік комиссияның төрағасы ретінде қоғамдық қызмет атқарды. 2005-2009 жылдары ААУ президенті, Оңтүстік Африка өңірлік университеттер қауымдастығының төрағасы болды. Ол сонымен қатар UCT мүшесі. Ол Ұлыбритания, Нидерланды, Жапония, Оңтүстік Африка және АҚШ университеттерінен құрметті докторлық дәрежесін алған. Кембридж университеті оған 2006 жылы заң ғылымының құрметті докторлық дәрежесін берді, ал 2007 жылы Черчилль колледжінің құрметті мүшесі болды. 2008 жылы Мичиган университеті оған тағы бір құрметті заң докторы дәрежесін берді.
Ndebele's father was Nimrod Njabulo Ndebele and his mother was Makhosazana Regina Tshabangu. He married Mpho Kathleen Malebo on 30 July 1971. They have one son and two daughters. Ndebele was awarded a Bachelor of Arts in English and philosophy by the University of Botswana, Lesotho, and Swaziland in 1973; a Master of Arts in English literature by the University of Cambridge in 1975; and a Doctor of Philosophy in creative writing by the University of Denver in 1983. He also studied at Churchill College, University of Cambridge, where he was the first recipient of the South African Bursary. Njabulo Ndebele was vice chancellor and principal at the University of Cape Town from July 2000 to June 2008, following tenure as a scholar in residence at the Ford Foundation’s headquarters in New York. He joined the foundation in September 1998, immediately after a five year term of office as vice chancellor and principal of the University of the North in Sovenga, in the then Northern Province. Previously he served as vice rector of the University of the Western Cape. Earlier positions include chair of the Department of African Literature at the University of the Witwatersrand; and pro vice chancellor, Dean, and head of the English department at the National University of Lesotho. An established novelist, Ndebele published The Cry of Winnie Mandela in 2004 to critical acclaim. An earlier publication Fools and Other Stories won the Noma Award, Africa's highest literary award for the best book published in Africa in 1984. His highly influential essays on South African literature and culture were published in a collection Rediscovery of the Ordinary. Ndebele served as president of the Congress of South African Writers for many years. As a public figure he is known for his incisive insights in commentaries on a range of public issues in South Africa. Ndebele is also a key figure in South African higher education. He has served as chair of the South African Universities Vice Chancellors Association from 2002 to 2005, and served on the executive board of the Association of African Universities since 2001. He has done public service in South Africa in the areas of broadcasting policy, school curriculum in history, and more recently as chair of a government commission on the development and use of African languages as media of instruction in South African higher education. He served as president of the AAU from 2005 to 2009 and was chair of the Southern African Regional Universities Association. He is also a fellow of UCT. He holds honorary doctorates from universities in the United Kingdom, Netherlands, Japan, South Africa and the United States. The University of Cambridge awarded him an honorary doctorate in law in 2006, and he was made an honorary fellow of Churchill College in 2007. In 2008 the University of Michigan awarded him another honorary doctorate in law.