Кіріспе
Agaricus subrufescens (syn. Agaricus blazei, Agaricus brasiliensis немесе Agaricus rufotegulis) – көбінесе бадам саңырауқұлағы, бадам агарикусы, күн саңырауқұлағы, Құдайдың саңырауқұлағы, өмір саңырауқұлағы, патшалық күн агарикусы, джисонгронг немесе гимематсутаке (қытайша: 姬松茸, жапонша: 姫まつたけ, "патшайым мацутаке") деп аталатын саңырауқұлақтың бір түрі. А. subrufescens жеуге жарамды, сәл тәтті дәмі және бадам иісімен ерекшеленеді.
Agaricus subrufescens (syn. Agaricus blazei, Agaricus brasiliensis or Agaricus rufotegulis) is a species of mushroom, commonly known as almond mushroom, almond agaricus, mushroom of the sun, God's mushroom, mushroom of life, royal sun agaricus, jisongrong, or himematsutake (Chinese: 姬松茸, Japanese: 姫まつたけ, "princess matsutake"). A. subrufescens is edible, with a somewhat sweet taste and a fragrance of almonds.
Таксономия
Agaricus subrufescens тұңғыш рет 1893 жылы американдық ботаник Чарльз Хортон Пек сипаттаған. XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басында АҚШ-тың шығысында тамаққа өсірілді. 1970 жылдары Бразилияда қайтадан табылды және бастапқыда Флоридада сипатталған Agaricus blazei Murrill деп жаңылыстырылды. Көп ұзамай оның күнге арналған емдік қасиеттері үшін әртүрлі атаулармен сатылды, соның ішінде ABM (Agaricus blazei Murrill үшін), cogumelo do sol (күн саңырауқұлағы), cogumelo de Deus (Құдай саңырауқұлағы), cogumelo de vida (өмір саңырауқұлағы), himematsutake, royal sun agaricus, Mandelpilz және бадам саңырауқұлағы. 2002 жылы Дидух пен Вассер бұл түр үшін A. blazei атауын дұрыс деп танымады, бірақ өкінішке орай бразилиялық саңырауқұлақты A. brasiliensis деп атады, бұл атау бұрыннан Agaricus brasiliensis Fr. (1830) басқа түр үшін қолданылып келген. Ричард Керриган бірнеше саңырауқұлақ штамдарына генетикалық және үйлесімділік сынақтарын жүргізді. Саңырауқұлақтың қалпақшасы жібектей талшықтармен жабылған, бірақ піскен кезде кішкентай қабыршақтар (squamulose) пайда болады. Қалпақшаның түсі ақтан сұрғылт немесе күңгірт қызыл қоңырға дейін өзгеруі мүмкін; қалпақшаның жиегі жасымен бірге әдетте жарылады. A. subrufescens-тің қабығы ақ, "жасыл жаңғақ" дәмімен және бадам иісімен ерекшеленеді.
Таралуы және мекендейтін ортасы
А. subrufescens жеміс денелерін бай топырақтағы жапырақ шөгінділерінде жеке-жеке немесе топтасып қалыптастырады, көбінесе адамдар қоныстанған жерлерде кездеседі. Алғаш рет АҚШ-тың солтүстік-шығысы мен Канададан сипатталған, содан кейін Калифорнияда, Гавайиде, Ұлыбританияда, Нидерландыда, Тайваньда, Филиппинде, Иранда, Австралияда және Бразилияда табылған.
Уыттылық
Алдын ала зерттеулер Agaricus өнімдерінің бауыр функциясына уытты әсерін, бауыр ферменттерінің сарысудағы деңгейінің жоғарылауын, әсіресе жұмыртқалық без қатерлі ісігі бар адамдарда байқауға болады, сондай-ақ аллергиялық реакцияларға себеп болуы мүмкін.
Қолданылуы
А. subrufescens жеуге жарамды, аздап тәтті дәмі бар және бензальдегид, бензил спирті, бензонитрил және метилбензоаттың нәтижесінде бадам иісімен ерекшеленеді. Дәстүрлі және балама медицинада қатерлі ісікке қарсы әсері бар деп есептелетін Agaricus саңырауқұлақтары, азық-түлік, диеталық қоспа немесе дәрі ретінде қолданған кездегі қауіпсіздігі мен биологиялық қасиеттерін анықтау үшін жеткілікті жоғары сапалы клиникалық зерттеулерден өтпеген.