Кіріспе

Қытай жазушысы, генерал және мемлекеттік қызметкер (261–303)

Лу Цзи (261 – 303 жылдың қарашасы), әдептік аты Шихенг, Қытайдың Үш патшалық дәуірі мен Цзинь әулетінің соңғы кезеңінде өмір сүрген қытай эссешісі, әскери генерал, саясаткер және жазушы. Ол Үш патшалық дәуіріндегі Шығыс У мемлекетінің генералы Лу Канның төртінші ұлы және Шығыс У мемлекетінің үшінші императорлық канцлері болған көрнекті генерал және мемлекет қайраткері Лу Сюньнің немересі.

Өмір

Лу Цзи Шығыс Ву мемлекетінің императорлық отбасымен туыс болды. Ол Шығыс Ву мемлекетін құрған император Сунь Куанның ағасы және ізбасары Сунь Цэнің анасының немересі, генерал Лу Канның төртінші ұлы еді. Оның әкесінің әкесі Лу Сюнь – Шығыс Вудың үшінші императорлық канцлері болған көрнекті генерал және мемлекет қайраткері. 280 жылы Цзинь әулеті Шығыс Вуды жаулап алып, оның екі бауырласын өлтіргеннен кейін, Лу Цзи ағасы Лу Юньмен бірге Хуа Тингке жер аударылды.

Жазбалар

Лу Цзи көптеген лирикалық өлеңдер жазған, бірақ проза мен поэзияның қосылысы – фу жанрындағы шығармаларымен әйгілі. Ол әдебиет принциптері туралы пайымдаған әдеби сын еңбегі – «Вэнь фу» (文賦; Әдебиет туралы) арқылы есімдеріне іңкәр болды. Ахиллес Фан былай деді: «Вэнь фу» қытай поэтикасы туралы ең көркем жазылған трактаттардың бірі саналады. Қытай әдебиеті тарихындағы оның ықпалы Лю Сяоның VI ғасырдағы «Әдеби сана және айдаһарды бейнелеу өнері» еңбегімен теңестіріледі. Түпнұсқада «Вэнь фу» рифмаланған, бірақ тұрақты ырғақты үлгілер қолданбағандықтан, оны «рифмалы проза» деп атайды. «Вэнь фудың» ағылшын тіліне аудармаларын Э. Р. Хьюз және Ахиллес Фан жасаған. Лу Цзи – қытай каллиграфиясының ең көне сақталған еңбегінің авторы, ол достарына жазған қысқа хат, ол «Пингфути» (Бас көтеру хаты) деп аталады.