Кіріспе

1971 жылы түсірілген британдық оқиғалық фильм, режиссері Делберт Манн.

"Қорық" – 1971 жылы түсірілген британдық оқиғалық фильм. Оны Делберт Манн режиссерлік еткен, ал Майкл Кейн, Тревор Ховард, Джек Хокинс және Дональд Плесенс бас рөлдерде ойнаған. Фильмде сонымен қатар көптеген танымал британдық актерлер де бар. Туынды Роберт Луис Стивенсонның 1886 жылғы "Қорық" және 1893 жылғы "Катриона" романының бірінші жартысына негізделген.

Сюжет

Фильм Куллоден шайқасынан кейін Камберленд герцогының әскерлері якобит көтерілісін аяусыз басуымен басталады. Жас Дэвид Балфур мұрасын алу үшін Шотландиядағы Шоус үйіне келеді. Үй мен жер оның әкесінің інісі, Эбенезер Балфурдың қамқорлығында болған, бірақ ересек болған соң, жер мен мүлік Дэвидке тиесілі болады. Бірақ Эбенезер оған келіспейді, сондықтан ол алдымен оны өлтіруге тырысады, содан кейін теңіз капитаны Хосесонға ұрлатып алады, олардың арасында "Батыс Индияда сауда жасау" туралы келісім бар. Дэвидті Каролинада құл ретінде сатуға жібереді. Ол Алан Брекпен достық қарым-қатынас жасайды, ол Чарльз Эдвард Стюарттың Куллодендегі жеңілісінен қашып келген. Брек Хосесонның кемесі тұманға түсіп, кемеге отырған соң, Хосесоннан оны Францияға апаруын сұрайды. Хосесон бас тартқанда, Брек оған Лох Линнеге түсіру үшін 60 гинея ұсынады. Хосесон Бректің якобит алтынына толы белбеуін тапқанда, ол және оның экипажы Брекке қол сұғуға тырысады, бірақ Дэвид оны ескертіп, екеуі қалғандары шегінгенге дейін алты адамды өлтіреді. Хосесон соғысты тоқтату үшін шарттар ұсынады, бірақ кеме қарап отырады. Тек Брек пен Балфур ғана аман қалады және құрлыққа жетіп, Эдинбургке қарай жолға шығады, қатал қызыл әскерлерден қашып. Олар Бректің отбасымен, достарымен және жауларымен кездеседі, көптеген оқиғалар орын алады. Олардың арасында Бректің туысы Джеймс Стюарт және оның қызы Катриона бар, Дэвид оған ғашық болады. Брек Шотландияның тәуелсіздігі үшін тағы бір көтеріліс ұйымдастыруға үміттенеді, бірақ Джеймс Стюарт пен оның кланы оған рұқсат бермейді. Джеймс Куллоден шайқасының қорқынышты және қажетсіз болғанын айтады. Ол Брекке қызыл әскерлерді жеңу мүмкін емес екенін түсіндіреді, өйткені олардың тактикасы мен қарулары жақсырақ. Кейінірек, қызыл әскерлердің қарауыл тобындағы шотланд капитаны фермада Стюарт кланымен болған шайқаста қаза табады. Брек, Дэвид және Катриона оқиға орнынан тез қашып кетеді, бірақ ауыр жарақат алған Джеймс өлді деп есептеледі, тасталып кетеді және тұтқынға алынады. Ол кісі өлтіруде айыпталып, қамалға қамалады. Кейінірек Дэвид пен Катриона Брекпен қоштасып, Джеймсті қорғау үшін адвокатпен кездеседі. Олар Джеймске қамалға баруға рұқсат алады. Олар адвокатқа Джеймс Стюарттың кісі өлтіруде кінәсіз екенін түсіндіреді, бірақ капитанды кім өлтіргенін білмейді. Бірақ Дэвид бұл фактіге куәлік беру арқылы өмірін қауіпке тігуде екені айтылады. Оларға лорд-адвокат пен оның қызы келіп, Англиямен одақтас Жаңа Шотландия құрылып жатқанын, сондықтан болашақта жоғарғы тайпалардың көтерілісі қажет емес екенін түсіндіреді. Лорд-адвокат оларға өзінің де таулық жерде туғанын, бірақ Алан Бректі тұтқынға алып, өлтіруді қалайтынын айтады. Лорд-адвокаттың білмеуіне қарамастан, Брек үлкен шкафта жасырынып, олардың әңгімесін ашуланып тыңдап, болашақта көтеріліс жасауды қалайтынын біледі. Соңында Катриона Шотландияның ауылдарында Аланмен кездеседі және оған Англияға қарсы көтеріліс жасау туралы ойын қайта қарастыруын өтінеді, өйткені Шотландия енді соғысқысы келмейді. Алан Брек өзіне қалдырылады, айналаға қарап, Куллоден шайқасында қаза тапқан адамдарды еске алады. Ол өлімге жіберген жастар үшін өзін кінәлі сезінеді. Ол, ақыры, Жаңа Шотландияға өзінің керегі жоқ екенін түсінеді. Капитанды өлтірген ол екен. Фильм Джеймсті құтқару үшін қызыл әскерлер басып алған қамалға өзін тапсыруға шешім қабылдағанда аяқталады.

Өндіріс

Фильмді Фредерик Брогер өзінің Omnibus Productions компаниясы арқылы өндірді, ол Брогердің актер Джеймс Франсискуспен бірге жартылай меншігінде болған. Omnibus романның төрт классикалық бейімделуін жасады, олардың барлығын Делберт Манн режиссерлік етті: Хайди (1968), Дэвид Копперфилд (1970), Джейн Эйр (1971) және Қашқын. Франсискус: "Біз классикалық туындыларды ешкім жасамайтынын көрдік. Біз мұндай фильмдерге қажеттілік пен орын бар екенін сезіндік". Фильмдер NBC телеарнасына сатылды, олар фильмдерді АҚШ-та екі рет көрсету құқығына ие болды (олар Bell System Family Theatre арнасында көрсетілді). Олар сондай-ақ кинопрокатқа шығару үшін дайындалды. Фильмдердің қымбатқа түсуіне себебі, олар нақты орында түсірілді. Алғашқы атауы – Дэвид және Катриона. Делберт Маннның айтуынша, олар Алан Брекке қарағанда осы кейіпкерлерге көбірек назар аударғысы келді, бірақ Брекке дәстүрлі бейнеленгеннен гөрі "көбірек қайрат пен жігер" беруді қалады. Олар Бректің алдын ала жоспарлап кісі өлтіруіне қатысты көрінелерді жазды, бірақ цензура салдарынан оларды алып тастауға тура келді. Фильмді түсірушілер фильмнің теледидар үшін тым қымбат болатынын түсінді. Олар NBC-ге хабарласып, жобадан бас тартқандарын айтты, ал American International Pictures NBC-нің үлесін қайта қаржыландыруды ұсынды. Осылайша "Қашқын" Omnibus-тың толыққанды кинопрокатқа шыққан тұңғыш фильмі болды. Басты рөлдерді ойнаған Лоуренс Дуглас пен Вивьен Хейлброн көрерменге аса таныс емес еді. Фильмнің түсірілімі 1971 жылдың 10 мамырында Лондонның Пайнвуд студиясында басталды. 30 мамырда Шотландияда бес апталық түсірілімдер басталды. Шотландиялық локацияларға Аргилл, Малл, Калрос және Стирлинг қамалы кірді. Каллоден шайқасының соңындағы далалық көрініс Аргиллде түсірілді, ал Лохабер орта мектебінен келген шотланд сарбаздары мен Обан орта мектебінен келген қызыл сарбаздар эпизодтық рөлдерде ойнады. Pinewood студиясы кейбір ішкі көріністерге пайдаланылды. Кейін Кейн бұл фильм үшін "ешқашан ақы алмағанын" айтты. "Олар ақшасы болмаған кезде оны жасады. Мен кішкентай үлеске ие болдым, тек осылай ғана оны шығарып, ақшаның бір бөлігін қайтарып алуға болады деп ойладым. Бұл бастасынан аяғына дейін толыққанды апат болды". Маннның айтуынша, американдық көрермендер қалың шотланд акцентін түсінбегендіктен, бірнеше актерлердің даусын қайта жазуға тура келді. Полин Каэл: "Джек Пулман шеберлікпен жасалған сценарий жазды" деді, ал режиссер "барлығын түсінікті етуге тырысады, бірақ оның баяндауды қызықты етуге қабілеті жоқ. Бақытымызға орай, Майкл Кейн Алан Брек рөлін шарм мен интеллектпен сомдап, фильмді жанды ұстады".

Кассалық жинақ

1972 жылғы сәуірде Сэм Аркофф фильмді "жақсы, сәнді фильм, бірақ табыс орташа деңгейде" деді. Ол "жаңалықтың жетіспеуі фильмді тоқтатқан" деп ойлады.