Кіріспе

Шығыс бетон (Bettongia gaimardi), сондай-ақ оңтүстік немесе Тасмания бетоны деп те аталады, Австралияның оңтүстік-шығысы мен Тасманияның шөптесін ормандарында табиғи түрде өсетін кішкентай, секіріп жүретін, егеуқұйрыққа ұқсас сүтқоректі жануар. Қаңқалар тұқымдасының (Potoroidae) мүшесі, ол түнгі уақытта белсенді және саңырауқұлақтар мен өсімдік тамырларымен қоректенеді. Көптеген торсықты жануарлар сияқты, ол баласын қабында көтереді. Шығыс бетонға енгізілген жыртқыштар мен мекендеу ортасының жойылуы салдарынан қысымға ұшырауда. Австралия материгіндегі (B. g. gaimardi) түршесі жойылған, бірақ Тасмания түршесінің (B. g. cuniculus) популяциясы қайтадан сол жерге қоныстандырылған. Нгуннавал халқы, бұл жануарды үй жануарлары ретінде ұстаған, оны бальбо деп атайды.

Тамақ және мінез-құлық

Бұл жануардың мекені құрғақ, ашық эвкалипт ормандары және теңіз деңгейінен 1000 метрге дейінгі биіктіктегі шөптесін далалар. Олардың рационының басты бөлігін трюфельдер және басқа да жер астындағы саңырауқұлақтар, сондай-ақ тамырлар мен түйнектер құрайды. Одан бөлек, олар жәндіктер мен қуыршақтарды да жейді. Оның ерекшелігі – ұясынан тамақтанатын жерге дейін 1,5 км-ге дейін саяхаттай алады, мұндай кішкентай жануар үшін бұл үлкен қашықтық. Беттонг түнгі жануар, күндіз дөңгелек пішіндес ұясында ұйықтайды. Ұялар тығыз тоқылған шөптен, жапырақтардан және ұсатылған қабықтан жасалады, олар жердегі шағын ойыстарда немесе құлаған ағаштардың астында, сондай-ақ өсімдіктердің жиынтығының ішінде орналасқан. Жануар ұя салу материалдарын қисық, ұстағыш құйрығымен ұяға тасымалдайды. Жүктілік мерзімі 21 күнге созылады, одан кейін баласы ("джоуи" деп аталады) қосымша 105 күнге аналықтың қапшағында қалады.

Қауіптер

Материктегі популяция 1920 жылдары жойылып біткен, бірақ Халықаралық табиғатты қорғау одағы шығыс беттонгтарының қауіп деңгейін «қауіпсіз» санатынан «жақындау қауіпті» санатына көтерді.