Кіріспе

V. C. Andrews-тің 1979 жылғы романы «Аттиктегі гүлдер» – V. C. Andrews-тің 1979 жылғы готикалық романы. Бұл «Долангенджер» сериясының бірінші кітабы, одан кейін «Желдің жапырақтары», «Егер тікен болса», «Кешегі тұқымдар», «Көлдің бағы», «Кристофердің күнделігі: Фоксворттың құпиялары», «Кристофердің күнделігі: Долангенджер эхосы» және «Кристофердің күнделігі: құпия бауыр» кітаптары жарық көрді. Роман бірінші тұлғада, Кэти Долангенгердің көзқарасынан жазылған. Ол 1987 және 2014 жылдары екі рет фильмге бейімделді. Кітап өте танымал болды, бүкіл әлемде 40 миллионнан астам данасы сатылды.

Сюжет

1957 жылы Долангенгерлер отбасы - әкесі Кристофер, анасы Коррин, 14 жасар Крис, 12 жасар Кэти және 5 жасар егіздер Кэрри мен Кори - Пенсильвания штатының Гладстоун қаласында салт-дәстүрлі өмір сүрді, бірақ Кристофер аға көлік апатынан қайтыс болып, Коринне қарызға батып, балаларын асыраудың жоқтығына ұшырады. Үйін алып тастау алдында тұрған Коррин балаларына жас кезінде Кристофермен некеде болғаны оның көпмиллионер әкесі Малкольм Фоксвортты ренжітіп, мұрасынан айырғанын айтады. Қазір қарт Малкольм жүрек ауруынан қайтыс болып жатыр, ал Коррин өзінің балалық шағындағы үйіне, Вирджиниядағы Фоксворт Холлға, әкесімен қарым-қатынасын қалпына келтіріп, оның өсиетінде қайтадан қосылуға ниетті. Малкольм Кристофермен некеде болған Кориннің балалары бар екенін білмейтіндіктен, балалар үлкен Фоксворт залының жоғарғы қабаттағы бөлмеде жасырынып, Корин әкесіне жаңалықты жеткізе алмайынша. Ол балаларды бөлмеде бірнеше күн ғана болатынына сендіреді. Фоксворт залында Корриннің анасы (оларды тек "әже" деп атайды) балаларды үйдің үлкен төбесіне қосылған жатын бөлмеге кіргізеді. Әжесі Корринді балаларына мұрадан айырудың себебі Кристофер ағаның Малкольмның кіші туған ағасы, сондықтан Корриннің туған ағасы екендігін және балалар инцест өнімдері екенін ашуға мәжбүр етеді. Әже балаларды "шайтанның ұрпағы" деп санайды және инцест идеясына беріліп, балалардың дауысқа түсуіне немесе бөлменің терезелерін ашуына тыйым салады. Тек төбеде ғана ойнауға болады. Кэти мен Крис жағдайды ең жақсы етіп жасауға тырысады, ал төбедегі бөлмені қағаз гүлдермен безендіріп, егіздерге қиялданған бақ жасайды. Әже әр таңертең пікникке арналған себетпен күніне қажетті тамақпен келіп, балалардың қарапайымдылығы мен имандылығы туралы сұрақтар қояды. Балалардың түсіну үшін өте бейкүнә сұрақтар. Бастапқыда, аналары күніне бірнеше рет келіп, ойыншықтар мен сыйлықтар әкеледі, бірақ уақыт өте келе, оның сапарлары жиілеп кетеді. Бірнеше ай өткеннен кейін Кэти мен Крис онымен бетпе-бет келеді, өйткені ол бірнеше күннен кейін босатылатындықтарына уәде берді. Ақырында, Коррин олардың әжесі қайтыс болғанша бөлмеде қалуы керектігін мойындайды. Бір жылдан кейін Кэти мен Крис еркелетіп, бойжеткендікке жетіп, егіздер дұрыс тамақтанудан және күн сәулесінің жетіспеуінен қажып қалды. Кейіннен Кэти мен Крис бір-біріне деген махаббатты және жыныстық қатынасты дамытады, бірақ олар өз сезімдерін жоққа шығаруға тырысады. Әже Кристің жартылай киінген Кэтиге қарап тұрғанын байқайды және балаларды екі аптадан астам уақыт бойы тамақпен қамтамасыз етуді тоқтату арқылы жазалайды, ал балалар аналарының өздерін құтқару үшін уақытында қайта пайда болуын сұрайды. Аштықпен өлім аузында жатқан Кэти мен Крис егіздермен бірге көмек іздеп қашуға шешім қабылдайды. Олар жоспарды орындамай тұрып, әже қайтадан тамақ әкеле бастайды, оның ішінде қант ұнтақталған пончик. Көп ұзамай барлық балалар үнемі кішігірім ауруларға шағымдана бастайды. Тағы бір жыл өтеді. Бірнеше ай бойы болмағаннан кейін, Коррин балаларды көріп, жаңа күйеуі Барт Уинслоумен Еуропаға бал айларына барғанын түсіндіреді. Кэти мен Крис ашулы, бірақ егер олар онымен бетпе-бет келсе, Корин оларды мәңгілікке тастап кетеді деп қорқады. Егіздердің денсаулығы нашарлап бара жатқанын түсінген Крис пен Кэти қашуға шешім қабылдайды. Крис ағаштан кілт жасайды. Кейінгі бірнеше ай бойы Кэти екеуі төменгі қабаттан анасының пәтерінде ақша мен зергерлік бұйымдарды ұрлап, сырттағы өмірлерін қаржыландыруға айналады. Бір күні кешке Кэти ұйқыда жатқан өгей әкесін тауып, оны сүйеді. Крис бұл туралы білгенде қызғаныш пен ашу-ызаға толы күйінде Кэтиді зорлайды. Кейіннен ол өкінумен күреседі, ал Кэти Криске деген сүйіспеншілігінен болған әрекеті үшін өзін кінәлі және қайшылықты сезінеді. Егіздердің бірі, Кори, өлім аузында ауырып қалады. Кэти ашуланып, егер ол Коридің өмірін құтқару үшін әрекет етпесе, Кэти олардың бар екенін бабасына ашатынын айтады. Ақырында Коррин Кориді алып кетеді, бірақ келесі күні таңертең балаларға Коридің пневмониядан қайтыс болғанын хабарлауға келеді. Балалар қатты күйзеліске ұшырады, Кэти Кэридің өлімі Кристің жыныстық зорлағаны үшін Құдайдың жазасы ма деп ойлайды. Крис аналарының бөлмелерінен ұрлық жасауды жалғастырады, бірақ Коррин мен Барт Фоксворт залын мәңгілікке тастап кеткенін біледі. Қызметшілерді тыңдап, Крис олардың әжесі бір жыл бұрын қайтыс болғанын және әжесінің "шұңқ...

Кейіпкерлер

Кэтрин Ли "Кэти" Долангенджер: Романның басты кейіпкері және баяндаушысы Кэти Кристофер мен Корриннің екінші баласы және үлкен қызы. Ол балет биі, кейінірек роман жазушы болып шығады. Олар тақтада болған кезде ол өзінің ағасы Криске романтикалық және жыныстық жағынан тартылады, содан кейін оған ғашық болады. Кристофер Гарланд "Крис" Долангенджер, Jr.: Кристофер мен Корриннің үлкен ұлы және ең үлкен баласы, Крис Кэти, Кори және Кэрридің ағасы. Ол жоғары дәрежелі маман, кейін дәрігер болады. Олар тақтада болған кезде ол өзінің қарындасы Кэтиге романтикалық және жыныстық жағынан тартылады, содан кейін оған ғашық болады. Кори Долангенджер: Кэрридің егіз інісі және Кэти мен Кристің кіші інісі. "Тынық" егіздер, Кори интровертті, бірақ музыкаға дарынды. Ол үйдің төбесінде болған кезде ауырып, анасының қолынан арсенге уланып қалады. Кэрри Долангенджер: Коридің егіз әпкесі және Кэти мен Кристің кіші әпкесі, Коридің өліміне дейін ол қыз бала, бірақ Кори қайтыс болғаннан кейін ол бірнеше ай бойы сөйлеуден бас тартады. Коррин Долангенджер (туған есімі Фоксворт): Крис, Кэти, Кори және Кэрридің анасы және Кристофер Долангенджердің жесірі, ол ақыр соңында әкесінің мұрасын алу үшін балаларын өлтіруге тырысқанда, әңгіменің антагонистініне айналады. Кейінірек ол әкесі Барт Уинслоудың адвокатына үйленеді және балаларына және марқұм күйеуіне қызығушылық танытпайды. Бартоломей "Барт" Уинслоу: Корриннің екінші күйеуі, ол оның баласы жоқ деп ойлап, үйленген күйеуі. Кэти оның Кориннен сегіз жас кіші екенін білгенде қатты таңғалады. Оливия Фоксворт (туған есімі Уинфилд): Малкольм Фоксворттың әйелі, ол Долангенгерлердің әжесі және Джон Амостың туысы. Оливия мен Малкольм - осы кітаптың қарсыластары. Малкольм Нил Фоксворт: Коринннің әкесі және Долангерерлердің ата-бабасы, ол Оливияның күйеуі. Ол жүрек ауруымен ауырған әрі жүрексіз адам ретінде суреттелген. Ол оқиға барысында қайтыс болады, бірақ Крис пен Кэти мұны аяғына дейін білмейді. Ол сондай-ақ балалардың әкесі ағасы-қарындасы болды. Кристофер Доллангер аға: Корриннің алғашқы күйеуі, ол балалардың әкесі. Ол Малкольмның кіші туған ағасы, яғни Коринннің туғаннан туған ағасы. Ол баласынан бес күннен артық алыстамайтындай керемет әке ретінде суреттелген. Кітаптың басында туған күніне орай жол апатынан қаза табады. Джон Амос: Фоксворттар отбасының қызметшісі, ол Оливияның туысы. Крис анасынан ұрлау үшін жасаған экспедицияларының бірінде одан қорқынышты ақпаратты естіді.

Қабылдау

"Вашингтон Пост" газетінде кітап жарық көрген кезде жарияланған рецензияда оны "есінен шығып, құтырған нәрсе" деп, тіпті "мен оқыған ең нашар кітап болуы мүмкін" деп сипаттаған. "The Guardian" газетіндегі ретроспективалық мақала да кітаптың ақылдан адасқандығымен келісті, бірақ оны "толыққанды қызықтыратын" деп атады.

Марапаттар

1993 жылы «Гүлдер шатырда» екінші BILBY жүлдесіне ие болды. 2003 жылы бұл кітап BBC-нің «The Big Read» дауыс беруі бойынша Ұлыбританияның 200 ең сүйікті романының тізіміне енді.

Бейімделулер

1987 жылы кітап Луиза Флетчер, Виктория Теннант, Кристи Свансон және Джеб Стюарт Адамс ойнаған, ал Джеффри Блум режиссерлік еткен сол аттас фильмге бейімделді. Екінші бейімдеу 2014 жылдың 18 қаңтарында Lifetime телеарнасында шықты, онда Хезер Грэм Коррин рөлін, Эллен Бурстин әже рөлін, Киернан Шипка Кэти рөлін, Мейсон Дай Кристофер рөлін сомдады, режиссері – Дебора Чоу. Фильмге қарама-қайшы пікірлер айтылды, бірақ сыншылар Эллен Бурстиннің актерлік шеберлігін жоғары бағалады. Кітап V. C. Эндрюстің көлеңкелі жазушысы Эндрю Нейдерманның электрондық кітап түріндегі сахналық пьесасына бейімделді; оны Pocket Star баспасы жариялады. Сахналық пьеса 2014 жылдың қазан айында жарық көрді және 80 беттен тұрады. 2015 жылдың тамызында пьесаның әлемдік тұсаукесері Нью-Орлеан қаласында өтті. Жағымды пікірлер алған бұл пьесаны See 'Em On Stage: A Production Company өндірді, ал режиссері – Кристофер Бентивегна. 2022 жылы Lifetime телеарнасы «Гүлдер шатырда: Бастау» (Flowers in the Attic: The Origin) атты телесериалды шығарды, онда Келси Граммер мен Кейт Малгрю басты рөлдерді ойнады. Төрт бөлімді мини-сериал Оливия Фоксвортқа арналған және көбінесе «Доллангер» сериясының бесінші романы – «Қараңғылар бағы» (Garden of Shadows) романына негізделген.

Тарихи негіз

Баспасына жазған алғашқы хатында Эндрюс романның негізінде жатқан оқиғаның "шын мәнінде ойдан туырмағандықтан" айтты, бұл романның нақты оқиғаларға негізделген болуы мүмкін деген ұзақ жылдарға созылған әңгімелерге әкелді. Көп жылдар бойы осы мәлімдемені қолдайтын ешқандай дәлел табылған жоқ және кітап көркем шығарма ретінде қабылданып келді. Дегенмен, V. C. Andrews ресми сайты Эндрюстің туысының бірімен байланысқа шыққандарын мәлімдейді. Аты-жөні аталмаған туысы "Көктөбедегі гүлдер" романы шамалы ұқсас оқиғаға негізделгенін айтты. Ол Вирджиния университетінің ауруханасында ем алу кезінде жас дәрігеріне ғашық болған. Ол және оның бауырлары отбасының байлығын сақтау үшін алты жылдан астам уақыт үйдің шатырында жабылып өмір сүрген.