Кіріспе

Шотландиялық граф Францияға жер аударылды.

Эсме Стюарт, Леннокс 1-дүгі, Леннокс 1-графы, Обиньидің 6-шы сеньоры (шамамен 1542 – 26 мамыр 1583) Францияның ежелгі Берри провинциясындағы Обиньи шатосындағы шотланд тегінің католик француз дворяны болды. 37 жасында Шотландияға келгеннен кейін ол Шотландияның 13 жасар королі Джеймс VI (кейін Англияның I королі) жақын адамына айналды. Эсме Стюарт Джеймстің әкесі Генри Стюарттың туысы, Лорд Дарнли (Мэтью Стюарттың ұлы және Леннокстың 4-ші графының мұрагері) болды. Ол кальвинизмге өткеніне қарамастан, шотландтар оған сенімсіздікпен қарады және ол Францияға оралып, өмірін аяқтады. Сэр Джеймс Мелвилл оны "әділ, тура және мейірімді мінезді" деп сипаттады. Ол Esmé (сондай-ақ Эдме т.б.) есімін Британ аралдарында танымал етуші алғашқы адам болды.

Ерте өмір

Ол Джон Стюарттың ұлы және мұрагері, 5-ші Обиньи мырзасы (1567 ж. қайтыс болды), оның әйелі Анн де ла Кёйль, француз ақсүйек әйелі. Оның әкесі Джон Стюарт, Леннокстың 3-ші графының үшінші ұлы, ал анасы Франсуа де ла Кёйльдің кіші қызы және бірге мұрагері болды. Ол Шотландияның Жеке кеңесіне мүше болып тағайындалды және 1580 жылдың 5 наурызында ол Дарнли лорды және Леннокстың графы атанды (бұл атақ, король Джеймс оның әкесінен мұрагерлік еткендіктен, тәжбен біріктірілді), одан кейін оның дене мұрагерлеріне, егер олар болмаса, корольге қайтарылатын болды. 1581 жылдың 5 тамызында ол Обиньи, Далкит, Торболтон және Абердур лорды, Дарнли графы және Леннокстың герцогы атанды, сондай-ақ басқа да жеңілдіктер алды. Эсме Стюарттың билікке өрлеуіне Шотландияның бұрынғы регенті Мортон графының жақтастары қарсылық көрсетті. 1580 жылдың сәуір айында Стерлинг қамалында ағылшын дипломаты Николас Эррингтон сарай төңкерісі туралы қауесеттерді естіді. Эррингтонның мәлімдемесіне сәйкес, Эсме Стюарт және оның 24 қарулы серігі түнде қамалдың өз бөлмелерінде бекініп қалды. Джеймс VI Эсме Стюартқа Шотландия королевасы Мэридің зергерлік жинағынан қалған әшекейлерді сыйлады, оның ішінде 1581 жылдың маусым айында алтын белбеу немесе маржан мен алмастардан жасалған түйіндердің тізбегі, ал 1581 жылдың қазан айында алмаз және рубинмен әшекейленген алтын крест, «Ұлы Гарри» немесе «Шотландияның Ұлы H» тізбегі, алтын гүлдермен алмаз «каркан» мойын әшекейі және оған сәйкес келетін шаш әшекейлері, сондай-ақ басқа да бұйымдар. Бұл сыйлыққа Арран графесі Элизабет Стюарт және гардеробтың шенеуніктері куә болды. Билікке өрлеген кезінде ол Шотландия қалаларының бург әкімшілері арасындағы беделін сақтауға тырысты. Мысалы, 1580 жылдың шілдесінде ағылшын дипломаты Роберт Боуз Леннокстың Абердинде балық аулау құқығын алғанын, оны қуылған регент Мортон өзінің қызметшісі Джордж Аучинлекке бергенін және корольдің осы құнды кіріс көзін қалаға беруін ұйымдастырғанын хабарлады. Пресвитериандық Шотландияда, католик герцог туралы ой көптеген адамдарды мазалады, және Леннокстың католик діні мен корольге адалдығы арасында таңдау жасауы керек болды. Леннокстың соңғысы таңдады, ол оған кальвинизм доктриналарын үйретті. Дегенмен, Шотландия шіркеуі Леннокстың ашық түрде дінге өтуінен кейін де күдікпен қарады және ол Мортон графына мемлекеттік қасақаналық айыптарымен сотталып, басы кесілгенде алаңдады.

Рутвен Шабуыл және жер аударылу

Жауап ретінде, шотланд ақсүйектері Ленноксты қуғынға салуды жоспарлады. Олар Джеймсті Рутвен қамалына қонақ ретінде шақырып, оны он ай бойы тұтқын ретінде ұстады. Содан кейін Лорд-Энтерпрайзерлер Джеймсті Ленноксты елден қууға мәжбүрледі. 1582 жылдың 17 қыркүйегінде Стирлинг қамалынан Ленноксқа қарсы ұзақ айыптама жарияланды, онда оның діні, Генри Стюарт, Лорд Дарнлидің (Патша Джеймстің әкесі) және регент Морей мен регент Леннокстың кісі өлтірушілерімен байланысы, сондай-ақ корольдік үйді және халықаралық сындарды бақылауы айтылды. Леннокс біраз уақыт Дамбартон және Ротсей қамалдарында болды. Желтоқсан айында Бервик-Твидтен оңтүстікке қарай сапарлап бара жатып, ол Норталлертон жанында француз елшісі М. де ла Мот Фенелонмен кездесті, ол Гоури үкіметімен келіссөздер жүргізу үшін солтүстікке жол тартқан еді. Лондонда шотланд ақыны Уильям Фаулер Леннокстан ақпарат жинап, оны Фрэнсис Уолсингхэмге жіберді.

Францияға оралу

Леннокс Францияға оралып, король Джеймспен құпия хат алмасуды бастады. Францияда оны дінен бас тарғандықтан салқын күшті қабылдады. Шотландия ақсүйектері Леннокстың Францияға оралғаннан кейін оның дін өзгерткені жалған екендігіне көз жеткізілетініне сенсе де, ол пресвитериан дінінде қалды. Джеймс Стюартқа, Лорд Даунға жазған соңғы хатында ұлын бағып-қадағалауды және оның пайдасына Шотландиядағы бұрынғы мүліктерін қайтаруды сұрады. Леннокс қайтыс болғаннан кейін Уильям Шау оның жүрегін Шотландиядағы король Джеймске жеткізді, одан кейін оның әйелі мен үлкен ұлы Людовик Стюарт келді. Король Джеймс Леннокстың діни ниетіне бірнеше рет кепілдік берді және оны "Феникстің трагедиясы" атты өлеңінде бейнеледі, онда оны қызғаныштан өлген, бірегей сұлулыққа ие экзотикалық құсқа теңеді. Король Джеймс I Леннокстың барлық туыстарына зор құрметпен қарады және ұлы, король Чарльз I-ге оларға жақсылық жасауды бұйырды. Чарльз осы міндетті адал түрде орындады, нәтижесінде Леннокстар отбасы келесі екі буын бойы Шотландия және Англия сарайларында маңызды ықпалға ие болды.

Жеке өмір

1572 жыл шамасында Леннокс анасының төртінші туысы Катерина де Балсакқа (шамамен 1631 жылы қайтыс болған), Гийом де Балсак, Энтрәк мырзасының әйелі Луиза д’Юмьерден болған тоғызыншы қызына үйленді. Катеринадан бес баласы болды: –1644) (Мар графинясы), ол Джон Эрскинге, Мар графына (1558–1634) үйленді және олардан ұрпақ қалды.