Аргентиналық комедияшы және музыкант Эрнесто Ачер

Кіріспе

Аргентиналық комедиан

Эрнесто Ачер (9 қазан 1939 жылы Буэнос-Айрес қаласында туған) – аргентиналық комедиант, актер, композитор, аранжировщик, көп аспапты орындайтын музыкант және оркестр дирижері. 1971-1986 жылдары ол аргентиналық танымал Les Luthiers тобының құрамында болды, онда композитор, комедиант, әнші және одан астам жиырма аспапта орындаушы ретінде жұмыс істеді, олардың кейбіреулерін өзі жасаған. Топтан бөлінуге дейін ол жеке жобаларға композитор ретінде қатысты, соның ішінде саундтрек, кларнет және скрипкаларға арналған квартет, скрипкалық секстет және виола мен оркестрге арналған симфониялық поэма жазды. 1988 жылы ол Аргентинаның ең көрнекті джаз музыканттарын біріктірген La Banda Elástica (Эластикалық топ) тобын құрды. Топ 1993 жылы таратылды. Содан бері ол бірнеше музыкалық және комедиялық жобаларды жүзеге асырып, оркестр дирижері ретінде өнер көрсетіп келеді.

Өмірбаян

Ол еврей.

Білім алу және мансап

Бала кезінде фортепиано ойнаған, жасөспірім шағында кларнет пен джазға қызығушылық танытқан. 1965 жылы Буэнос-Айрес университетінің сәулет және қала құрылысы мектебін сәулетші мамандығы бойынша бітірді, сондай-ақ арнайы құрылымдарды жобалаудан оқытушы ретінде жұмыс істеді. Параллельдік түрде, ол профессор Эрвин Лёхтермен музыкалық білімін жетілдірді. 1971 жылдың қаңтарында сәулеттен бас тартып, өзін толығымен музыкаға арнады. Келесі жылдары Хосе Маранцанодан музыкалық сабақтарды қайтадан бастады, ал кейін Карлос Кальехадан оркестрлік дирижерлеуді үйренді.

Лес-Лютиерлер

1971 жылдың наурыз айында ол Les Luthiers тобына қосылып, Маркос Мундстокты алып барушы және бірнеше ресми және бейресми аспаптарда орындаушы ретінде алмастырды. Композитор ретінде топ үшін жазған алғашқы туындысы бейресми аспаптарға арналған джаз пьесасы болды: Tristezas del Manuela (Manuela's Blues). 1972 жылы Мундсток қайтып келген соң, Ашер актер, композитор, аранжировщик және көп аспапты орындайтын музыкант ретінде қалуын сұрады. Ол топтың ұжымдық форматының және олардың болашақта тамашалайтын жаңа, үлкен сахналар үшін күшейткіштерді пайдалануының қозғаушы күші болды. Ашер өзінің досы Альфредо Радошински арқылы, сол кездегі танымал Trova жазбалар компаниясының басшысы, топтың жазбаларын кең аудиторияға жеткізу құралы ретінде насихаттады. Оның кейбір туындылары: бір әріптен тұратын атаулары бар джаз пьесаларының циклі (Карлос Нунес Кортеспен бірлескен идея), Miss Lilly Higgins, Bob Gordon, Papa Garland, Pepper Clemens және Truthful Lulu; халық музыкасы үлгісіндегі La yegua mía, Añoralgias және Epopeya de los quince jinetes; Teresa y el Oso (Тереза мен аю), баяндаушы және бейресми аспаптар ансамбліне арналған симфониялық поэма, Прокофьевтің «Петр мен қасқыр» шығармасын пародизациялайды және 1976 жылы баяндаушы, бейресми аспаптар мен симфониялық оркестр үшін қайта жазылды; Op. 44 квартеті және Хорхе Маронна мен Карлос Лопес Пуччомен бірлесіп жазылған Cantata de Don Rodrigo. Оның ең танымал басты рөлдері – «Кантатадағы» Дон Родриго, «El rey enamorado» (Махаббатқа толы патша) спектакліндегі патша және «La gallina dijo Eureka» (Тауық «Эврика!» деді) қойылымындағы «кішкентай балдырған». Ашер жобалаған және жасаған аспаптарға «valve gom horn», «gom horn da testa» және «kalephone» жатады. Ол сондай-ақ Нунес Кортеспен «glamocot» (ол «Тереза мен аю» пьесасында естіледі) және ешқашан таныстырылмаған «clamaneus» аспаптарын жасауда, ал Карлос Иралдимен 1979 жылғы «Muchas gracias de nada» (Ештен көп рахмет) шоуындағы музыкалық робот Антенорды жобалауда ынтымақтастық жасады. Композитор, аранжировщик ретіндегі талантымен және түрлі аспаптарда – мысалы, кларнет, бас кларнет, француз мүйізі, тромбон, фортепиано, аккордеон, барабан және басқа да соққы аспаптары, сондай-ақ жартылай ондаған түрлі бейресми аспаптарда шеберлікпен орындау қабілетімен ол әр түрлі жанрлар мен стильдерді меңгергендігімен көзге түсті. Les Luthiers тобымен жұмыс істегеннен басқа, ол Карлос Джерусалинскийдің «Caja de sorpresas» (Құпия қорап) атты орташа ұзақтықтағы фильміне саундтрек жазды. Бұл фильм 1976 жылы Uncipar фестивалінде бірнеше жүлдеге ие болды, сондай-ақ 1978 жылы Чилидің Сантьяго қаласында өткен заманауи музыка фестивалінде оның String Sextet шығармасы орындалды, ал 1980 жылы Marcela Magín солисті және Pedro I. Calderón дирижерлік еткен Буэнос-Айрес филармониясымен бірге «Molloy» симфониялық поэмасы таныстырылды. Les Luthiers тобымен ұзақ жұмыстан кейін, ол түсініксіз себептермен топтан кетті. Ашердің дипломатиялық түсіндірмесі бойынша, «Les Luthiers – көп неке, ал джентльмендер әйелдерінен некеде не болғанын сұрамайды».

In March 1971 he became a member of Les Luthiers, replacing Marcos Mundstock as presenter as well as performer on several both formal and informal instruments. As a composer, his first work for the group was a jazz piece for informal instruments: Tristezas del Manuela (Manuela´s Blues). Upon Mundstock`s return in 1972, Acher was asked to stay as actor, composer, arranger and multi instrumentist. He was the motor behind the group´s collective format, and in the use of amplification with a view to the new, larger venues in which they were eventually to play. Through his friend Alfredo Radoszynski, who at the time headed the legendary Trova recording label, Acher promoted the group´s recording activity as a means to reach larger audiences. Some of his works are: a cycle of jazz pieces with single vowel titles (a joint idea with Carlos Núñez Cortés), Miss Lilly Higgins, Bob Gordon, Papa Garland, Pepper Clemens and Truthful Lulu; his folk pieces La yegua mía, Añoralgias and Epopeya de los quince jinetes; Teresa y el Oso (Theresa and the Bear), a symphonic poem for narrator and the informal instruments ensemble, parodying Prokofiev´s Peter and the Wolf, and transcribed in 1976 for narrator, informal instruments and symphonic orchestra; Quartet Op. 44 for five players, and the Cantata de Don Rodrigo, in cooperation with Jorge Maronna and Carlos López Puccio. His most celebrated main roles are that of Don Rodrigo in the Cantata, the king in El rey enamorado (The lovesick king), and the “little brat” in La gallina dijo Eureka (Eureka, said the hen). The instruments designed and built by Acher include the “valve gom horn”, the “gom horn da testa” and the “kalephone”. He also collaborated with Núñez Cortés in the “glamocot” (which can be heard inTheresa and the Bear) and the “clamaneus”, which has never been introduced, and with Carlos Iraldi in designing Antenor, the musical robot in the 1979 show Muchas gracias de nada (Much ado with nothing at all). On top of his talents as composer, arranger and his remarkable ability at different instruments, such as clarinet, bass clarinet, French horn, trombone, piano, accordion, drums and other percussion instruments, plus half a dozen of assorted informal instruments, he was quite expert in approaching different genres and styles. Besides his activity with Les Luthiers, he composed the soundtrack for Carlos Jerusalinsky´s medium length film Caja de sorpresas (Jack in the box), based on a short story by Ray Bradbury, which received several awards at the 1976 Uncipar Festival, and had his String Sextet performed at the 1978 Contemporary Music Festival at Santiago, Chile, as well as Molloy, a symphonic poem for viola and orchestra, with soloist Marcela Magín and the Buenos Aires Philharmonic under maestro Pedro I. Calderón, in 1980. After his extensive stint with Les Luthiers, he quit the group for reasons that have remained unclear. Acher´s diplomatic explanation is that “Les Luthiers is a multiple marriage, and gentlemen do not ask spouses what went on in their marriage.”

Эластикалық лента

1988 жылдың басында Ашер Аргентинаның ең үздік джаз музыканттарын La Banda Elástica (The Elastic Band) тобында біріктірді. Оның құрамына Карлос Костантини (труба, флейгхорн, клавиатура, бас, вокал, композиция және аранжировка), Хьюго Пьер (альто және сопрано саксофоны, кларнет), Энрике Варела (тенор және сопрано саксофоны, кларнет, вокал); Эрнесто Ашер (тромбон, баритон саксофоны, кларнет, бас кларнет, француз мүйізі, фортепиано, вокал, композиция және аранжировка), Хорхе Наварро (пиано, клавиатура, перкуссия, вибрафон, вокал), Рикардо Лев (гитара, бас, перкуссия, композиция және аранжировка); Хуан Амарал (бас, гитара, вокал), Энрике Ройзнер (барабан, перкуссия) кірді. Топтың мақсаты – джаз бен аргентиналық халық әндері сияқты барлық жанрларға физикалық және музыкалық юмормен, сонымен қатар ерекше джаздық лездікпен ұмтылу болды. Бұл атақты тромбоншы (және шеф-аспаз) Кристиан Келленстің: «Сіздің ісіңіз – міндеттей нәрсе, себебі сіз үнемі джазбен айналысасыз, ал адамдар оны түсінбей-ақ ләззат алады» деген тұжырымына әкелді. Ерекшелігі – музыканттардың көптеген дағдылары әртүрлі аспаптарды қолданып, кез келген жанрға жақындасуға мүмкіндік берді. Олардың алғашқы өнері 1988 жылдың маусымында Буэнос-Айрестегі Сервантес театрында өткен болатын, ол көрермендер мен сыншылардың жоғары бағасына ие болды. Бұдан кейін Буэнос-Айресте (Бланка-Подеста, Лоранж және дель Глобо театрлары) және Мар-дель-Платада (Лас-Эстреллас және Колон театрлары) табысты маусымдар өтті. Содан кейін үш жазу және көптеген наградалар, сондай-ақ Аргентинаның басқа қалаларында, Монтевидеода (Уругвай), Сан-Паулуда (Бразилия) және Асунсьонда (Парагвай) өнер көрсетулер болды. 1991 жылы Ашер Аргентинаның ең танымал камералық ансамблі The Elastic Band және Camerata Bariloche-пен бірлескен «Together in concert» атты шоуды ұйымдастырды. Бұл Опера театры мен Луна Паркте үлкен жетістікке жетті. Топ 1993 жылы таратылды.

Басқа жобалар

1993 жылы Ашер алғаш рет "Humor, con Acher" (Ашермен бірге әзіл) комедиялық бағдарламасында өнер көрсетті. Ол FM Del Plata радиосында, кейін Radio Clásica, FM Palermo радиоларында және бірнеше жылдан соң Radio Universidad de Concepción (Консепсьон, Чили) және Radio Universidad de Chile (Сантьяго, Чили) радиоларында "Los rincones de Acher" (Ашердің бұрыштары) бағдарламасын ұсынды. Сол жылы ол "Veladas espeluznantes" (Үрейлі кештер) шығармасының алғашқы нұсқасын орындады, репертуарлық туындыларын музыкалық әзіл-қалжыңдармен үйлестіріп, Аргентинаның Росарио симфониялық оркестрін, сондай-ақ достары Даниэль Шапиро мен Карлос Нунес Кортестің қатысуымен дирижерлік етті. Жаңа нұсқалары Кордова, Мендоса, Росарио, Бахия Бланка (Аргентина) және Консепсьон, Сантьяго, Антофагаста (Чили) қалаларында орындалды. 1995 жылы Ашер 23 мүшеден тұратын "Offside Chamber Orchestra" (Шеттен тыс камералық оркестр) шағын симфониялық ансамблін құрды, ол музыкалық әзіл-қалжыңдардан бастап, қысқартылған аранжировкадағы тұрақты симфониялық шығармаларға дейін әртүрлі репертуарда маманданған. Ол көптеген жеке шараларға қатысты және Буэнос-Айресте қайта ашылған Лассаль театрында бір маусым бойы өнер көрсетті. 1997 жылы достары және танымал джаз пианистері Хорхе Наварро мен Рубен "Baby" Лопес Фурстпен бірге "Gershwin, el hombre que amamos" (Gershwin, біз жақсы көретін адам) концертін ұсынды, аранжировкасын өзі және Лопес Фурст жасады. Шоуда Navarro López Furst пианино дуэті симфониялық оркестрмен біріктіріліп, джаздың ең жоғары стандарттарын ұсынды. Буэнос-Айрестегі Авенида театрында қазан айының басында өткен екі алғашқы қойылымнан кейін, шоу қараша айының соңына дейін жалғасты, ал келесі жылдары Буэнос-Айрес, Кордова, Санта-Фе және Мар-дель-Плата (Аргентина) және Сан-Паулу (Бразилия) қалаларында қайталанды. 2000 жылдың шілдесінде Лопес Фурст қайтыс болғандықтан, шоу кенеттен аяқталды, бұл АҚШ-тың Лос-Анджелесінде Америкалық джаз филармониясымен өнер көрсетуге мүмкіндік бермеді. 1998 жылы Polygram 1997 жылғы концерттің тікелей жазбасын шығарды, ал 2010 жылдың қыркүйегінде сол концерттің DVD-сі және Navarro López Furst дуэтінің алғашқы (1986) концертінің CD-сі бар альбом жарық көрді. 1999 жылы камералық музыка жобаларынан кейін Ашер, аранжировщик және дирижер ретінде, досы Хорхе де ла Вегамен (Колон театры оркестрінің соло флейтисі) бірге "Los animales de la música" (Музыкалық жануарлар) атты 40 мүшелі оркестрмен таныстырды. Avenida театрындағы сәтті өнер көрсетуден кейін, шоу қайтадан Сан-Мартин театрында қойылды. 2005 жылы қысқа үзілістен кейін, шоу Колон театрында 20-дан астам толық сатылған қойылыммен қайта оралды және Кордова мен Бахия Бланкада (Аргентина), Асунсьонда (Парагвай) қайталанды, қазірге дейін жалғасуда. Гершвин жобасының жаңартылған нұсқасы Хорхе Наварро триосы мен оркестрмен бірге 2006 жылы Пасха кезінде Аргентинаның Мендоса қаласындағы Шарап фестивалінде ұсынылды. Бұл сәттілік Буэнос-Айрестегі Колон, Колизей және Опера театрларында, Тукумандағы Сан-Мартин театрында және Буэнос-Айрес облысындағы Кампана джаз фестивалінде одан әрі қойылымдарға әкелді. Кордобада бір жылдан астам тұрғаннан кейін, Ашер Чилиге көшіп, алдымен Консепсьонға, кейін Сантьягоға қоныстанды, ал 2013 жылдан бері Сантьягодан оңтүстікке қарай 300 км жердегі Линарес қаласында тұрады. Консепсьонда тұрған кезінде ол камералық оркестр үшін Пьяццоллаға арналған құрмет сияқты жаңа жобаларды жүзеге асырды, алғаш рет Консепсьон университетінің симфониялық оркестрінің мүшелері, ал кейінгі жылдары Чилидің камералық оркестрі және Заманауи музыка мектебінің камералық оркестрі орындады. 2003 жылы ол "Fantasy in Concert" (Фантазия концерті) атты туындысын ұсынды, онда Дисней фильмінің бес бөлімі мен тірі музыка біріктірілді, ал 2004 жылы "The Orchestra Goes to School" (Оркестр мектепке барады) симфониялық/дидактикалық концерті Консепсьон университетінің симфониялық оркестрімен орындалды. Сантьягоға аттанғанға дейін ол "Acher en serio?" (Ашер шынжырлы ма?) атты қойылымды ұсынды, камералық ансамбльді дирижерлік етіп, Жобим, Шрекер, Пьяццолла және Рихард Штраустың шығармаларын орындады. 2006 жылы Ашер ұзақ мансабы бар кубалық юморист Алехандро Гарсия "Вируломен" жемісті ынтымақтастыққа кірісті. Вируло және екі танымал венесуэлалық юморист, Эмилио Ловера және Лауреано Маркеспен бірге Ашер Мексика, Венесуэла және Испанияда, сондай-ақ Кубаның Гавана қаласында бір рет "Humour quartet on a single string" (Бір таспадағы әзіл төрттігі) атты гастрольдік бағдарламасын ұсынды. 2009 жылдың желтоқсан айында Ашер мен Вируло Гаванада "Symphonic pranks" (Симфониялық әзілдер) атты бағдарламасын ұсынды, онда музыкалық әзіл-қалжыңдар мен Вируло әндерінің оркестрлік нұсқалары біріктірілді. 2006 жылдан бері Ашер Чилидің Сантьяго қаласындағы Диего Порталес университетінде өнер және әдебиет пәндерін оқытады, сонымен бірге музыкалық және юмористик қызметін жалғастыруда.

Later in 1993, Acher performed for the first time as a stand up comedian in Humor, con Acher (Humour with Acher); he also presented his radio programme Los rincones de Acher (Acher´s corners) over FM Del Plata, later over Radio Clásica, FM Palermo, and a few years after that over Radio Universidad de Concepción (Concepción, Chile) and Radio Universidad de Chile (Santiago, Chile). Also that year he performed the first version of his Veladas espeluznantes (Creepy soirées), combining repertoire works with musical jokes, conducting the Rosario Symphony Orchestra, Argentina, with the participation his friends Daniel Schapiro and Carlos Núñez Cortés for the occasion. New versions were performed in Córdoba, Mendoza, Rosario, Bahía Blanca (Argentina) and Concepción, Santiago and Antofagasta (Chile). In 1995 Acher founded the "Offside Chamber Orchestra", a miniature (23 member) symphonic ensemble specialising in a variegated repertoire, from musical jokes to regular symphonic pieces in reduced arrangements. He participated in countless private events and during a season at the then reopened Lassalle Theatre, Buenos Aires. In 1997, together with his friends, and most celebrated jazz pianists, Jorge Navarro and Rubén “Baby” López Furst, he presented Gershwin, el hombre que amamos (Gershwin, the man we love), with arrangements by himself and López Furst; the show combined the piano duo of Navarro López Furst with a symphony orchestra, pairing the highest symphonic jazz standards. After two initial presentations at the Avenida Theatre in Buenos Aires in early October, the show stayed on through the end of November, to be repeated the following years in Buenos Aires, Córdoba, Santa Fe and Mar del Plata (Argentina) and São Paulo (Brazil). It ended abruptly in July 2000 with López Furst´s death, which precluded an eventual performance in Los Angeles (USA) with the American Jazz Philharmonic. In 1998 Polygram issued a live recording of the 1997 concert, whilst in September 2010 an album was released including a DVD of that concert plus a CD recording of the first (1986) concert by the Navarro López Furst duo. In 1999, after some chamber music projects, Acher, as arranger and conductor, along with his friend Jorge de la Vega (solo flutist of the Colon Theatre Orchestra) as soloist, presented Los animales de la música (Music animals) with a forty member orchestra. The constant pranks between the twain in a humorous and subtle musical context were found highly amusing by both children and grown ups. Following a successful stint at the Avenida Theatre, the show was again performed at the San Martin Theatre. In 2005, after a short interval, the show made a dashing comeback to the Colon Theatre with more than twenty sold out performances, and was repeated in Córdoba and Bahía Blanca (Argentina), Asunción (Paraguay) and still is going on. A revised version of the Gershwin project was presented with Jorge Navarro trio and orchestra during the 2006 Easter at the Wine Festival in Mendoza, Argentina. The success led to further performances at the Colon, Coliseum and Opera Theatres in Buenos Aires, the San Martin Theatre in Tucuman, and the Campana Jazz Festival in Buenos Aires province. After having lived for a little over a year in Córdoba, Acher moved to Chile, initially to Concepción, later to Santiago and since 2013 he resides in Linares, 300 km south of Santiago. While in Concepción, he accomplished new projects such as Tribute to Piazzolla, for chamber orchestra, first performed by members of the University of Concepción Symphony Orchestra, and in later years by the Chamber Orchestra of Chile and the School of Modern Music Chamber Orchestra. In 2003 he premiered his Fantasy in Concert, combining five sequences from Disney´s film and live music, and in 2004 his The Orchestra Goes to School, a symphonic/didactic concert, both with the University of Concepción Symphony Orchestra. Before leaving for Santiago, he presented Acher en serio? (Acher seriously? ), conducting a chamber ensemble with works by Jobim, Schreker, Piazzolla and Richard Strauss. In 2006, Acher started a fruitful collaboration with Alejandro García "Virulo", a Cuban humourist with a long career behind him. With Virulo and two well known Venezuelan humourists, Emilio Lovera and Laureano Márquez, Acher toured the Humour quartet on a single string in Mexico, Venezuela and Spain, besides a single performance in Havana, Cuba. In December 2009, Acher and Virulo presented in Havana their Symphonic pranks, combining musical jokes and orchestrated versions of Virulo´s songs. Since 2006 Acher has been professor of subjects related to art and literature at the Diego Portales University in Santiago, Chile, whilst continuing with his musical and humour activity.

Қазіргі уақыт

2011 жылдың қарашасында ол Буэнос-Айресте Piazzolla-ға арналған құрмет көрсетуін ұсынды, осы материал Acqua Records компаниясымен жазылып, шығарылды. 2013 жылы Линарес қала әкімдігінің көркемдік директоры қызметін атқарғаннан кейін, ол 2014 жылдың желтоқсанына дейін "Orquesta Clásica del Maule" оркестрінің тұрақты дирижері болып тағайындалды. 2014 жылы Гаванада симфониялық концерттерімен және Буэнос-Айресте бірнеше рет қабылданған Гершвинмен қайтып келгеннен кейін, ол 2015 және 2016 жылдары осы екі жобаны шетелде де жалғастыруды жоспарлап отыр.