Кіріспе

Мезоамерикалық діндегі ұғым. Тональ – мезоамерикалық дін, миф, фольклор және антропологияны зерттеудегі ұғым. Бұл көптеген мезоамерикалық халықтар арасында кездесетін сенім, онда адам туған кезде жануармен тығыз рухани байланыс орнатады, бұл байланыс екеуінің де өмірі бойы сақталады. Адам жануардың жағдайына байланысты белгілі бір көріністерді көрсетеді, мысалы, жануар ұрысқа қатысса, денесінде сызаттар мен көк дақтар пайда болады, ал жануар ауырса, адам да ауырып қалды. Бұл тұжырымдама Тотем ұғымына ұқсас.

Этимология

Бұл сөз "күн" немесе "күн белгісі" деген мағына беретін науатль тіліндегі "тоналли" сөзінен шыққан. Ацтектердің сенім жүйесінде адамның туған күні, "Тональпоуалли" бойынша есептелінеді, және адамның мінезін анықтайды. Әрбір күн күшті немесе әлсіз сипатқа ие жануармен байланысты болған. Мысалы, "ит" күнінде туған адам иттің күшті немесе әлсіз жағын мұраға алатын. Науатль тілінде "тоналли" сөзі күнді де, сол күнмен байланысты жануарды да білдіреді. Майя сенімінде адамның жануар серігі түсінігі "Уэй" деп аталған. Қазіргі Миксе халқы оны Цок деп атайды. Гватемаланың Консепсьон-Уиста қаласында тұратын Джакальтек майя халқы оны "жанды алып жүруші" деген мағынадағы "иксомал испихан накс" деп атайды.

Зерттеулер

Тонализмді зерттеуді археолог, лингвист және этнолог Дэниел Гаррисон Бринтон бастады, ол 1894 жылы Мексикада нагуализмді практикалағандар туралы тарихи түсіндірмелер мен олардың тарихын баяндаған "Нагуализм: Американдық фольклор мен тарихты зерттеу" атты еңбегін жариялады. Ол тонализммен байланысты Микс, Науа, Сапотек және Микстектер сияқты кейбір қазіргі мексикалық қауымдастықтардағы әртүрлі сенімдерді анықтады. Осы практикалардың алдын-ала пайда болуы Науа, Ольмек және Толтек өркениеттері сияқты ежелгі жергілікті өркениеттерге дейін жетеді.