Кіріспе

1964 жылғы фильм

«Доктор Лаоның 7 беті» — Джордж Палдың (оның режиссерлік мансабының соңғы туындысы) режиссерлік еткен және Тони Рэндаллдың басты рөлде ойнаған 1964 жылғы американдық Metrocolor батыс фантастикалық комедиясы. Бұл фильм Чарльз Г. Финнидің 1935 жылғы «Доктор Лаоның циркі» романының Чарльз Бомонттың сценарийге бейімдеуі. Фильм Америка Құрама Штаттарының оңтүстік-батысындағы шағын қалаға келген сиқырлы цирк пен оның қала тұрғындарына тигізген әсері туралы айтады.

Сюжет

Доктор Лао алтын есекке мініп (Апулейдің «Алтын есегі» романынан алынған кейіп) Аризона штатының Абалон қалашығына келеді және Эдвард Каннингхэмнің газетіне өзінің тек екі түн ғана ойнайтын саяхат циркінің үлкен жарнамасын беруге барады. Абалон тыныш болғанымен, бейбіт емес. Бай шаруа Клинтон Старк қалаға теміржол келгені туралы құпия ақпаратқа ие және жер бағасы арзан тұрғанда бүкіл қаланы сатып алуды жоспарлап отыр. Старк газет кеңсесіне келіп, Каннингхэмті Старктің жоспарына қарсы жарияланған соңғы редакциондық мақаласы үшін сөкпек болады. Лао жарнамасын орналастыруды күтіп, осы кездегі әңгімені сырттан тыңдайды. Старкке қарсы шығушылардың тағы бірі – жесір кітапханашы және мектеп мұғалімі Анжела Бенедикт. Каннингхэм оған құлық танытады, бірақ ол Лао туралы ақпарат іздеу үшін кітапханаға келгенде оның сезімдерін жасырады. Қалалық кеңесте Старк 16 мильдік су құбырының тозуға шалдыққандағы және оны жаңалаудың тым қымбат екенін хабарлайды. Ол бүкіл қаланы сатып алуды ұсынады. Бұл ұсынысқа қарсы сөз сөйлеп, Каннингхэм Джордж Г. Джоржды таныстырады – ол Абалонның өмір сүруіне тікелей байланысты болатын көрші қалада тұратын Навахо үндісі. Старк қала тұрғындарына келесі жұма күніне дейін ойлануға уақыт береді. Ертесі күні Каннингхэм Лаомен цирк орналасқан жерде кездеседі, Лаоның туған қаласы ғасырлар бұрын жойылғанын айтады. Лао Каннингхэмнің сұрақтарына тікелей жауап бермейді. Кейіннен Анжеланың ұлы Майк Лаоның 7321 жылға жуық өмір сүргенін біледі. Цирк ашылғанда Лао өзінің даналығын көрсету үшін түрлі кейіпкерлерге айналады, олардың ішінде қуаныш құдайы Пан, Ұлы Жылан, Медуза және сиқыршы Мерлин бар. Майк Лаодан жұмыс іздеп келеді және өзінің жаңадан бастаған жонглинг және фокус өнерін көрсетеді. Лао оның орнына әлем және өмір туралы поэтикалық ойларын бөліседі, оларды цирк ретінде бейнелейді. Бірінші күні Старктің қолдары газет кеңсесін қиратады. Анжела сол түні ұйықтамайды, оны ешкім естімеген Панның музыкасы мазалайды. Таң атқанда журналистер кеңселерінің толыққанды қалпына келтірілгенін және баспа машинасының жұмыс істеп тұрғанын көріп таңғалады. Бәрін Лаоға байланыстырып, газеттің қысқа нұсқасын шығаруға асығады, оны Каннингхэм таңертең Старкке жеткізеді. Лао циркке келген Каннингхэмді жігерлендіріп, сенімін сақтауға шақырады. Сол күні кешке Лао өзінің әйгілі финалын қояды – бұл Волдерканның бір кездері бақытты патшалығының тарихын көрсететін сиқырлы фонарь шоу, оның тұрғындарының кішкентайлықтары мен ашкөздігінен қирап кеткен. Абалон тұрғындары алғашында өздерін осы көріністе танып қуанады, бірақ мифтік өркениеттің жарылыстар мен қараңғылықтағы аяқталуын көргенде ойға батып, өкінеді. Қала тұрғындары кітапханада жиналады. Старктің ұсынысы бойынша дауыс беру өтеді, Каннингхэм, Бенедикт және Старк таңғалып, ол бірауыздан қабылданбайды. Старк теміржолдың келе жатқанын айтады, ал Анжела Каннингхэмге өзінің сезімдерін білдіреді. Старктің қолдары оның мінез-құлқының өзгеруіне түсінбей, Лаоның циркін мас күйінде бұзады, осы кезде доктор Лаоның балық ыдысын сындырып алады. Ішіндегі балықтың Лох-Несс монстры екені анықталады, ол ашық ауада үлкеніп кетеді. Ол екі қарақшыны қуғаннан кейін доктор Лао жаңбыр шақырып, монстрды сумен суарып, оны бастапқы өлшемдеріне дейін кішірейтеді. Таң атқанда цирк жоғалып кетеді, тек шатыр тұрған жерде шөл даласында қызыл шеңбер ғана қалады. Алғашында Майк өткен түнгі оқиғалар туралы айтқанда оған сенбейді, бірақ Старк шапқыштардың біріне тиесілі шапанды табады. Майк доктор Лаоның рухы сияқты көрінетін шаң буының артынан қуады. Ол үш ағаш допты табады, олар оған арналған сияқты, оларды шеберлікпен жонглингтейді және Лаоның рухын оны бақылауға шақырады. Доктор Лао екі күн бұрын айтқан кеңесін қайталап, Майкқа доктор Лаоның циркі – өмірдің өзі және оның ішіндегі барлық нәрсе ғажап екенін еске салады.

Өндіріс

Романның түпнұсқасы 1934 жылы жарық көрді. Фильмге құқықтарды Джордж Пал сатып алды, ол 1961 жылдың сәуірінде Чарльз Бомонт сценарий жазып жатқанын айтты. "Ол менің сияқты ерекше ойлы", - деді Пал. 1961 жылдың қыркүйегінде Пал Лоренс Харвидің басты рөлде ойнайтынын айтты. 1961 жылдың желтоқсанында Терри Томас жобамен байланыстырылды. 1962 жылдың маусым айында Metro Goldwyn Mayer Род Тейлордың фильмде түсетінін жариялады. Film Score Monthly басылымынан шыққан Ли Харлайн саундтрек CD-сіндегі жазбаларға сәйкес, Пал доктор Лао рөліне алғашқы кандидат ретінде Питер Селлерсті қарастырған, ол бұл ұсынысқа қызығушылық танытқан. Бірақ MGM Тони Рэндаллмен келісімшартқа ие болғандықтан оны пайдалануды қалады; ол 50 000 долларға арзанға түсуге келісті. 1963 жылдың маусым айында Рэндаллдың басты рөлді ойнайтыны хабарланды. Фильм түсірілімі 1963 жылдың 15 шілдесінде басталды. Доктор Лао циркінің әсем финалы ретінде ұсынған "Woldercan spectacular" Джордж Палдың 1961 жылғы "Атлантида, жоғалған континент" фильмінен алынған көптеген кадрларды, сондай-ақ "Уақыт машинасы" фильмінен лава ағынының кейбір кадрларын және MGM-нің 1951 жылғы "Quo Vadis" фильмінен қирау кадрларын қамтиды. Фильмде 1939 жылғы "Оз сиқыршысы" фильмінде Батыстың зұлым сиқыршысы қолданған кристалл шар мен үлкен сағатты көруге болады. Майк Лаоға түнгі сапар жасаған сахнада кейінірек "Аддамс отбасы" сериалының бірнеше эпизодында пайда болатын екі басқа тортапаны көруге болады. 1965 жылдың қаңтарында MGM Рэндаллдың доктор Лао рөлінде қайта оралатынын жариялады, бірақ бұл жоспар іске аспады.

Қабылдау

7 Лица доктора Лао көптеген киносыншылардан жағымды пікірлер алды. Rotten Tomatoes, шолулар жинақтағышы, сауалнама жасалған алты сыншының бесеуі фильмге оң баға бергенін хабарлайды; орташа рейтинг 83% құрайды. The New York Times газетінен Говард Томпсон фильмді "салмақты, тығыз, кішкентай фантазия, иіскекпен салынған" деп сипаттады.

Кассалық жинақ

1974 жылы Пал "Доктор Лаоның 7 бейнесі" фильмінің прокаттағы табыстан шығынға ұшыраған жалғыз фильмі екенін айтты, бірақ кейіннен телеарналарға сату арқылы шығындары өтелді. Джим Данфорттың Лох-Несс көлінің құбыжығы, алып жылан және Медузаның шашын жасаған анимациялық моделі «Оскар» сыйлығына ие болуға ұсынылды.

Үй медиасы

7 Faces of Dr. Lao алғаш рет 2000 жылы бір жақты, Region 1 аймақтық DVD форматында жарық көрді.