Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көркем швед полиция қызметкері, Хеннинг Манкелл жасаған Курт Валандер – швед криминалдық жазушы Хеннинг Манкеллдің (1948 – 2015) туындысы. Ол Сканния провинциясының оңтүстігіндегі Мальмё қаласының оңтүстік-шығысында орналасқан Истад қаласы мен оның төңірегінде өтетін көптеген триллер және детективтік романдардың басты кейіпкері. Валандерді экранда Рольф Лассгард, Кристер Хенрикссон, сэр Кеннет Бранаг және Адам Палссон сомдады.
Fictional Swedish police officer, created by Henning Mankell
Kurt Wallander is a fictional Swedish police inspector created by Swedish crime writer Henning Mankell (1948 – 2015). He is the protagonist of many thriller/mystery novels set in and around the town of Ystad, south east of the city of Malmö, in the southern province of Scania. Wallander has been portrayed on screen by the actors Rolf Lassgård, Krister Henriksson, Sir Kenneth Branagh and Adam Pålsson.
Өмірбаян
Валландер 1948 жылы дүниеге келген. Оның анасы шамамен 14 жасында қайтыс болды. Ұлттық қызметтен кейін полицияға қабылданды. Жас полицей болғанда, ол тергеп жатқан мас адам ет пышағымен оны жаралауға тырысты (бұл оның алғашқы ісі туралы айтылады). Оның Кристина есімді әпкесі бар. Валландер бір кездері үйленген, бірақ әйелі Мона оны тастап кетті, содан бері ол бүлікшіл жалғыз қызы Линдамен қарым-қатынаста қиындықтарды басынан өткеруде, ол 15 жасындағы өзіне-өзі қол салу әрекетінен мүжілген. Ол сондай-ақ, өмір бойы 7000 рет бір ғана пейзажды сурет салған суретші әкесімен де келіспейді; әкесі Валландердің полицияға қабылданғанын қабылдамады және оны жиі сынайды. Валландер операның жанкүйері, көлікте жүргенде Мария Каллас сияқты әйгілі опера әншілерінің жазбаларын тыңдайды, ал уақыты болғанда операға барады, кейде осы мақсат үшін Данияның Копенгаген қаласына дейін барады. Бір кезде Валландер операны өмірінің мақсаты етіп, полициядан кетіп, операға өнер көрсетуге ұмтылған тенор Стен Виденнің импресариосы болғысы келді. Бірақ Виденнің дауысы жеткіліксіз болды, арманы орындалмады – Валландер үшін (Виден үшін де) зор қайғы болды. Инспектор Валландердің жақын достары аз, ол денсаулығына немқұрайлы қарауымен танымал; ол көп мөлшерде алкоголь мен зиянды тағамдарды тұтынады, жаттығу жасамайды және кейде ашуға беріледі. Ол тергейтін қылмыстарды жеке қабылдайды, қылмыскерлерді ұстауға толыққанды беріледі және істі шешу үшін жоғары лауазымдағы адамдардың бұйрықтарына бағынбайды, бұл көбінесе оның эмоционалдық жағдайына кері әсер етеді. Жылдар өте келе ол жұмысына көңілі толып, полиция болғандығына күмәндеулі болады. Бірде ол полицияның қатыгездігі үшін негізсіз сотталды және мазаланды, сондай-ақ тұман ішінде адамды атып өлтіргендігі үшін кінәлі сезінеді, бұл оны депрессияға түсірді және отставкаға кесіруге жақындатты. Әріптестерімен қарым-қатынасы шиеленіскен, олар оның зиялылығына таңғалып, оның тікелей мінезі мен агрессивті тактикасынан кейде ренжиді. Ол әлеуметтік және отбасылық қарым-қатынастарда жиі қиындыққа тап болады. Әйелімен ажырасқаннан кейін ол бірнеше істе бірге жұмыс істеген прокурор Аннет Бролинмен махаббатқа түсті, бірақ ол үйленген және балалары бар еді, оның үшін ажырасу туралы ойламады ("Жүзсіз өлтірушілер"). Кейінірек ол Ригада (Латвия) кездескен Байба Липамен романтикалық қарым-қатынаста болады, бірақ ол да уақыт өте келе аяқталады. Сериал барысында оған қант диабеті диагнозы қойылады, карьерасының соңына қарай есте сақтау қабілеті нашарлайды, ол Альцгеймер ауруына шалдыққан екенін біледі, осы аурудан әкесі де зардап шеккен.
Wallander was born in 1948. His mother died when he was about 14. After completing national service, he joined the police. As a young police officer, he was nearly killed when a drunk whom he was questioning stabbed him with a butcher's knife (this is mentioned in the account of his first case). He has a sister, Kristina. Wallander was once married, but his wife Mona left him and he has since had a difficult relationship with his rebellious only child, Linda, who barely survived a suicide attempt when she was fifteen. He also has issues with his father, an artist who has painted the same landscape 7,000 times for a living; the elder Wallander strongly disapproved of his son's decision to join the police force and frequently derides him for it. Wallander is a great fan of opera; while in his car he regularly listens to recordings of famous opera singers such as Maria Callas, and when he can find the time goes to opera performances, sometimes crossing over to Copenhagen, Denmark for this purpose. At one time, Wallander had dreamed of making opera his life, leaving the police force and becoming the impresario of his friend, Sten Widén, a tenor who aspired to sing opera. But Widén's voice was not good enough and the dream came to naught—a crushing disappointment in Wallander's life (as in Widén's). Inspector Wallander has few close friends and is known for his less than desirable lifestyle; he consumes too much alcohol and junk food, exercises very little, and sometimes struggles with anger. He frequently regards the crimes he investigates on a very personal level, throwing himself into catching criminals and going against the orders of his superiors to try to solve a case, often with negative effects on his emotional stability. Over the years he has grown increasingly disillusioned with his work and often wonders whether he should have become a police officer at all. He was once falsely sued and harassed for police brutality and still lives with the guilt of having shot and killed a man in the fog, an act which drove him into depression and nearly led to his resignation. His relationships with his colleagues are tentative; they are alternately amazed by his intellect and frustrated by his brusque manner and aggressive tactics. He is frequently at loose ends socially and with his family. After the breakup of his marriage, he had an affair with Annette Brolin, the prosecutor with whom he was working on some cases — but she was married and had children, and would not consider divorcing for his sake ("Faceless Killers"). In later years, he maintains a somewhat inconsistent romantic relationship with Baiba Liepa, a woman in Riga, Latvia, whom he met while investigating a murder there, until it eventually dissolves. Over the course of the series he is diagnosed with diabetes, and towards the end of his career he suffers from memory lapses, discovering he has developed Alzheimer's disease, with which his father was also afflicted.
Британдық телесериалдар
Романдар BBC үшін Yellow Bird және Left Bank Pictures компаниялары түсірген он екі телефильм ретінде бейімделді. Сериалда Уолландер рөлін Кеннет Бранаг ойнайды. Эпизодтар түпнұсқа романдар жарық көрген ретімен түсірілмегендіктен, фильмдердегі басты кейіпкерлердің өмірбаянында өзгерістер болды. Бірінші серияға «Жолдан тайып», «Қорғау қабырғасы» және «Бір қадам артта» романдары кірді. Бұл үш фильм 2008 жылдың жазында Истадта түсірілді, олардың жалпы бюджеті 6 миллион фунт стерлинг (12 миллион доллар) құрады. Олар 2008 жылдың соңында BBC телеарнасында көрсетілді. Валландердің екінші сериясын BBC сол жеке шығармашылық топтан 2008 жылы тапсырыс берді. 2010 жылдың қаңтар айында көрсетілген екінші серияда «Бетсіз кісі өлтірушілер», «Күлкілі адам» және «Бесінші әйел» романдары негізінде түсірілген фильмдер болды. Үшінші серияның түсірілімі 2011 жылдың жазында Латвияның Истад және Рига қалаларында басталып, қысқа дейін жалғасты. 2012 жылдың шілдесінде көрсетілген ол «Күзгі оқиға», «Риганың итттері» және «Аязға дейін» романдарының бейімделуінен тұрады. «Аязға дейін» романында Уолландердің қызы Линда детектив ретінде басты кейіпкер болса, теледидарға бейімдеу кезінде Уолландердің өзі басты рөлге ие болды. BBC Wallander сериясы 2016 жылдың мамыр айында «Ақ арыстан» және Манкельдің соңғы «Валландер» романы «Қиналған адам» екі бөлімді бейімдеуінен тұратын үш бөлімді төртінші сериясымен аяқталды.
The novels have also been adapted as twelve television films for the BBC, produced by Yellow Bird and Left Bank Pictures. The series stars Kenneth Branagh as Wallander. The episodes have not been filmed in the order in which the original novels were published, resulting in changes to the backstories of the lead characters in the films. The first series consisted of the novels Sidetracked, Firewall and One Step Behind. These three were shot on location in Ystad in the summer of 2008, with a combined budget of £6 million ($12 million). They aired in late 2008 on the BBC. A second series of Wallander adaptations was commissioned by the BBC from the same production team in 2008. Broadcast in January 2010, the second series was composed of adaptations of Faceless Killers, The Man Who Smiled, and The Fifth Woman. The third series began shooting in Ystad and Riga, Latvia in the Summer of 2011 and continued into the winter. Broadcast in July 2012, it consists of adaptations of An Event in Autumn, The Dogs of Riga and Before the Frost. While the novel Before the Frost has Wallander's daughter Linda as its protagonist detective, the story was adapted for television so that Wallander himself became the lead. The BBC Wallander series concluded in May 2016 with a three episode fourth series consisting of an adaptation of The White Lioness and a two episode adaptation of Mankell's final Wallander novel, The Troubled Man.
Арнайы кездесулер
Манкельдің досы және жазушы Ян Гийлу өзінің Карл Гамильтон сериясының 10-шы кітабында Курт Валландерді пайдаланды. Гиллоу мен Манкель сонымен қатар «Талисман» швед криминалдық драма мини-сериалын бірлесіп жазды, онда Курт Валландерді қосымша рөлде, актер Леннарт Якель сомдады.
Mankell's friend and writer Jan Guillou used Kurt Wallander in the 10th book of his Carl Hamilton series Guillou and Mankell also co wrote the Swedish crime drama mini series Talismanen and here we also encounter Kurt Wallander as a supporting character, this time portrayed by actor Lennart Jähkel.
Жас валландер
2020 жылдың қыркүйегінен бастап стрим сервисі Netflix кейіпкерге негізделген жаңа ағылшын тіліндегі "Young Wallander" атты сериалды іске қосты. Сериалда Валандер (Адам Палссон) қазіргі заманғы Мальмёдегі тәжірибелі детектив ретінде көрсетілген, бұл әдеттегі Истад қаласынан өзгеше. Шоу Манкельдің ешбір романына негізделмеген, сондай-ақ оның туындыларындағы таныс қосымша кейіпкерлердің ешқайсысы да жоқ. "Young Wallander" – швед-британдық копродукция, онда Палссон – жалғыз швед актері, ал актер құрамының көп бөлігі британдық актерлерден тұрады. 2020 жылдың қараша айында сериал екінші маусымға ұзартылды.
Starting in September 2020, streaming service Netflix launched a new English language series based on the character, entitled Young Wallander. The series depicts Wallander (Adam Pålsson) as a rookie detective in present day Malmö, as opposed to the usual setting of Ystad. The show is not based on any of the novels, nor does it feature any of the familiar supporting characters from Mankell's works. Young Wallander is a Swedish UK co production, with Pålsson the sole Swedish actor, amidst a mostly British cast. In November 2020, the series was renewed for a second season.