Гастон де Галлифе: Француз генералы және 1871 жылғы Париж коммунасының қысымы

Кіріспе

Француз генералы (1830–1909)

Гастон Александр Огюст, Маркиз де Галлифет, Мартиг князі (Париж, 23 қаңтар 1830 – 8 шілде 1909), – 1871 жылғы Париж коммунасын басуға қатысқандығымен әйгілі француз генералы. Ол ғасыр басында Вальдек Руссо кабинетіндегі соғыс министрі болды, бұл социалистік қозғалыста қырқыс дау тудырды, себебі тәуелсіз социалист Александр Миллеран да сол үкіметке қатысып, осылайша Коммунаның қырғынын жасаушы ("Коммунаның жазалаушысы") деп аталған адаммен бірге жұмыс істеді.

Әскери интервенциялар және соғыс министрі

Гастон Галлифет 1848 жылы әскерге қабылданып, 1853 жылы кіші лейтенант болып тағайындалды. Ол 1855 жылы Севастопольді қоршау кезінде, 1859 жылғы Австрия-Сардиния соғысында және 1860 жылы Алжирде ерекше көзге түсті, содан кейін император Наполеон III-нің жеке штабында қызмет етті. Наполеон III Мексикаға араласу кезінде Галлифет 1863 жылы Пуэбла қаласын қоршау мен шабуылдағанда капитан ретінде үлкен батырлық көрсетті, сол шайқаста ауыр жарақат алды. Францияға жараларын емдеу үшін оралғанда, ол императорға тұтқынға алынған тулар мен мақтаныш белгілерін табыс ету міндетіне ие болды және шеф-эскадрон шеніне көтерілді. 1864 жылы Алжирге қайтып оралды, арабтарға қарсы жорықтарға қатысты, Мексикаға подполковник ретінде оралды және одан әрі көзге түскеннен кейін 1867 жылы 3-ші Африкалық жеңіл атқыштар полкінің полковнигі болды. 1870-71 жылдардағы Франко-пруссия соғысында ол Рейн армиясының осы полкіне қолбасшылық етті, 30 тамызда генерал-бригадир шеніне көтерілді. Седан шайқасында, Наполеон III-нің жеңілісін және Екінші Империяның құлауын белгілеген шайқаста, ол генерал Маргериттің кавалерия дивизиясының батыл шабуылында Африкалық жеңіл атқыштар бригадасын басқарды, бұл оған Пруссияның ескі королінің құрметіне ие болды. Капитуляция кезінде тұтқынға алынып, француз армиясы Парижды қоршау кезінде Францияға оралды және 1871 жылғы Париж коммунасын басу кезінде бригадаға қолбасшылық етті. Осыдан кейін ол француз қоғамдық өміріндегі ең көп сынға ұшыраған тұлғалардың біріне айналды, оны шабуылға басшылық жасаған Адольф Тьермен бірге айыптады. Галлифет Булонь орманының шетінде, Порт-де-ла-Мюттеде тұтқындарды өңдеу орталығын құрды, онда Версальге аттандыруға тиіс коммуналық тұтқындарды тексеріп отыратын. Ол осы топтардан өзінің критерийлеріне сәйкес бірден өлім жазасына кесілетін тұтқындарды іріктеп алатын. Галлифет үшін сағат тағынған адам Коммунаның "лауазымды тұлғасы" деп есептелді, ал ақ шашты адам 1848 жылғы көтеріліске қатысқан деп саналды. Басқалары тек "көзге жағымсыз келбеті немесе қабақтылығы" үшін таңдалды. Бір әйелдің аяуға шақыруына ол: "Мадам, мен Париждегі барлық театрларда болдым, сіздің актерлік шеберлігіңіз маған әсер етпейді" деп жауап берді. Париж коммунасын басу кезінде ол өз міндетін, өз түсінігі бойынша, қатаң және бейшара орындады және қатаңдығы үшін жаман атқа ие болды, бұл оның кейінгі мансабында баспасөз бен депутаттар палатасынан үнемі шабуылға ұшырауына себеп болды. 1872 жылы ол Алжирдің Батна бөлімшесіне қолбасшылық етті және Эль-Голеаға қарсы жорыққа басшылық етті, шөлді жылдам өтуде үлкен қиындықтарды жеңіп, бүлікші тайпаларға ауыр жеңіліс сыйлады. Әскердің жалпы қайта ұйымдастырылуы кезінде 31-ші жаяу әскер бригадасына басшылық етті. 1875 жылы генерал-дивизия шеніне көтерілді, ол Дижондағы 15-ші жаяу әскер дивизиясына, Турдағы IX армия корпусына және 1882 жылы Лимождағы XII армия корпусына басшылық етті. 1885 жылы ол Соғыс Жоғарғы Кеңесінің мүшесі болды. Ол жыл сайын атқыштар маневрлерін өткізіп, барлық атқыштар мәселелерінде және жалпы әскер қолбасшысы ретінде Еуропалық беделге ие болды. 1880 жылы Леон Гамбетта оны Ардагерлік легионның үлкен офицері етіп тағайындады, ол Париж губернаторы болып тағайындалды. 1887 жылы ол Ардагерлік легионның Ұлы кресімен марапатталды. Содан кейін ол 1891 жылы күзгі маневрлерді табысты өткізгені үшін әскери медаль алды. 1894 жылы маневрлерде қайтадан қолбасшылық еткеннен кейін, ол белсенді қызметтен зейнетке шықты. Кейін ол француз саясатына белсенді қатысып, Вальдек Руссо кабинетінде соғыс министрі (1899 жылдың 22 маусымынан 1900 жылдың 29 мамырына дейін) болды және Дрейфус ісі кезінде армиядағы тәртіпсіздіктермен күресуде өзінің қатыгездігімен көзге түсті. Галлифет жеке өмірге кетіп, 1909 жылдың 8 шілдесінде 79 жасында қайтыс болды.

Gaston Galliffet entered the army in 1848 and was commissioned as a sub lieutenant in 1853. He served with distinction at the Siege of Sevastopol in 1855, in the Austro Sardinian War of 1859, and in Algeria in 1860, after which for a time he served on the personal staff of the emperor, Napoleon III. During Napoleon III's intervention in Mexico, Galliffet displayed great gallantry in 1863 as a captain at the siege and storming of Puebla, when he was severely wounded. When he returned to France to recover from his wounds, he was entrusted with the task of presenting the captured standards and colours to the emperor, and was promoted chef d'escadron. He returned to Algeria in 1864, took part in expeditions against the Arabs, returned to Mexico as a lieutenant colonel and, after winning further distinction, became in 1867 colonel of the 3rd Chasseurs d'Afrique. In the Franco Prussian War of 1870–71, he commanded this regiment in the Army of the Rhine, until promoted to General de Brigade on 30 August. At the Battle of Sedan, which marked the defeat of Napoleon III and the subsequent collapse of the Second Empire, he led the brigade of Chasseurs d'Afrique in the heroic charge of General Margueritte's cavalry division, which earned him the admiration of the old king of Prussia. Made prisoner of war at the capitulation, he returned to France during the siege of Paris by the French Army of Versailles, and commanded a brigade during the repression of the 1871 Paris Commune. He was henceforth one of the most criticised figures in French public life, along with Adolphe Thiers who had directed the assault. Gallifet established a processing center at the Porte de la Muette, on the edge of the Bois de Boulogne, where he would hold reviews of the Communard prisoners due to be marched to Versailles. From these groups he would select prisoners for immediate execution based on his own criteria. To Gallifet, a man wearing a watch was assumed to have been a Commune 'official', a man with grey hair was assumed to have participated in the uprisings of 1848. Others were selected merely for their "outstanding ugliness or coarseness of feature". To the desperate entreaties of one woman, who threw herself on her knees begging for mercy, he replied 'Madame, I have frequented every theatre in Paris; your acting will have no effect on me.' In the suppression of the Paris Commune, he did his duty, as he saw it, rigorously and inflexibly, and earned a reputation for severity, which, throughout his later career, made him the object of unceasing attacks in the press and the chamber of deputies. In 1872, he took command of the Batna subdivision of Algeria, and commanded an expedition against El Golea, surmounting great difficulties in a rapid march across the desert, and inflicting severe defeats on the revolting tribes. On the general reorganisation of the army, he commanded the 31st infantry brigade. Promoted General de Division in 1875, he successively commanded the 15th infantry division at Dijon, the IX army corps at Tours, and in 1882 the XII army corps at Limoges. In 1885, he became a member of the Conseil Supérieur de la Guerre. He conducted the cavalry manoeuvres in successive years, and attained a Europe wide reputation on all cavalry questions and, indeed, as an army commander. Decorated Grand Officer of the Légion d'Honneur in 1880 by Léon Gambetta, he was appointed governor of Paris. In 1887, he was also decorated with the Grand Cross of the Légion d'Honneur. He then received the Military Medal for his able conduct of the autumn manoeuvres in 1891. After again commanding at the manoeuvres of 1894, he retired from the active list. Later, he took an important part in French politics, as war minister (22 June 1899 to 29 May 1900) in Waldeck Rousseau's cabinet, and distinguished himself by the firmness with which he dealt with cases of unrest in the army in the midst of the Dreyfus Affair. Galliffet then retired into private life, and died on 8 July 1909, aged 79.