Кіріспе

Неміс суретшісі (1816–1859)

Альфред Ретль (15 мамыр 1816 – 1 желтоқсан 1859) – неміс тарихшы-суретшісі.

Ерте өмір және білім

Ретль 1816 жылы Ахен қаласында дүниеге келген. Ол ерте жасынан өнерге қызығушылық танытты және он үш жасында салған суретінің арқасында Дюссельдорфтың Кунстакадемиясына қабылданды. Ол мұнда бірнеше жыл оқыды, соның ішінде әулие Бонифацийдің суретін жасады, ол көп назар аударды.

Мансап

Жиырма жасында Ретль Франкфуртқа көшіп, император залының қабырғаларын атақты адамдардың фрескаларымен безендіруге шақырылды. Осы кезеңде ол Ескі Ғидаттың тарихын бейнелейтін бірнеше эскиздер жасады. Төрт жылдан кейін Ретль туған қаласының жаңадан қалпына келтірілген кеңес үйін Карл Ұлының өмірінен маңызды эпизодтарды көрсететін фрескалармен әшекейлеу жұмысына ие болды, бірақ бұл жұмыс алты жылға созылды. Осы уақыт аралығында Ретль мольберт суреттерімен және эскиздермен айналысты. 1842 жылы ол Ханнибалдың Альпі арқылы өтуіне арналған керемет эскиздер сериясін бастады, онда оның кейінгі өнерін жандандыратын ерекше күш алғаш рет байқалады. 1844 жылы Ретль Римге сапар шегіп, басқа туындыларымен қатар, туған жерінің шіркеулерінің бірі үшін алтарьлық сурет жасады. 1846 жылы ол Ахенге оралып, Карл Ұлының фрескаларын салуға кірісті. Бірақ бала кезінде басынан өткен оқиғаның салдарынан психикалық денсаулығы нашарлай бастады. Ақыл мен сандық арасында тебіленіп жүргенде Ретль өзінің ең керемет, ерекше және әсерлі туындыларын жасады. Оның кейбір ерекше сюжеттерінің қаншалықты күшті әсер еткені туралы әңгімелер көп. Ол Немезистің жазық далада кісі өлтірушіні қуалайтынын бейнеледі. Жерде өлтірілген адам жатыр, ал оның алдында қараңғылыққа қарай қашқан кісі өлтіруші, ал үстінде – кек алушы періште. Әңгімеге сүйенсек, бұл сурет Франкфурттағы лотереяда жоғары лауазымды тұлға ұтып алған, бірақ жасырын қылмыс жасаған адамды есінен шығарған. Ретль жасаған тағы бір эскиз – «Кекші Өлім», ол маскарадта скрипкашыдай екі адамның сүйегін сыпырып тұрған қаңқаны бейнелейді. Бұл сурет оның суретші достарының естелігінде қалды және олардың түсін қозғады. Осы күнәсін өтеу үшін ол «Дос Өлім» атты лирикалық эскизін жасады. Ретль 1848 жылғы Бельгиялық көтерілістерге байланысты «Өлім биі» атты әсерлі эскиздер сериясын да жасады. Альбрехт Дюрердің техникасына негізделген және осы ұлы шебердің қиялына ұқсас қиялмен жасалған осындай эскиздер арқылы Ретль кеңінен танымал болды.

Өлім

Альфред Ретль 1859 жылғы 1 желтоқсанда Дюссельдорф қаласында ми ауруының салдарынан қайтыс болды. Соңғы жылдары оны ағасы Отто Ретль (1822–1892), сондай-ақ оның жас әйелі Мари Граль, Август Гральдың қызы және олардың қызы Эльза Зонн Ретль күткен. Ретльдің "Петр мен Жохан ғибадатхананың әдемі қақпасы алдында" картинасы Лейпциг мұражайында, ал "Бонифаций" картинасы мен фрескаларға арналған бірнеше эскиздері Берлин ұлттық галереясында сақтаулы. Вольфганг Мюллер фон Кенигсвинтердің "Ретль өмірі" атты еңбегі 1861 жылы жарық көрді.