Роберт Франц: Неміс композиторы және лирика шебері

Кіріспе

Неміс композиторы (1815–1892)

Роберт Франц Юлиус Кнаут (28 маусым 1815 – 24 қазан 1892) – неміс композиторы, көбінесе әндер жазған.

Өмірбаян

Франц Германияның Галле қаласында Кристоф Франц Кнауттың ұлы ретінде дүниеге келді. 1847 жылы Кристоф Кнаут өзінің екінші есімін – Францты жаңа тегі ретінде қабылдады, ал оның ұлы да солай ат қойды. Ол жас кезінде ата-анасының музыкалық мансабына қарсы тұруынан қиындық көрді. Әкесінің қарсылығы жеңілгенде, ол жиырма жасқа толғанда Фридрих Шнайдердің жетекшілігімен орган ойнауды үйрену үшін Дессауда тұруға рұқсат алды. Сол белгілі ұстаздан екі жыл оқыған кезінде Бах пен Гендельдің шығармаларымен тығыз танысты, оның білімі оның Матайдың құмарлықтарын, Магнификатын және он кантатасын, сондай-ақ Гендельдің Мессиясын және Л’Аллегросын шығаруда көрінді. Дегенмен, осы басылымдардың кейбіреулері музыканттар арасында ұзақ уақыттан бері дау тудырып келді. 1843 жылы ол өзінің алғашқы әндер кітабын жариялады, одан кейін тағы елу кітап шықты, барлығында шамамен 250 ән болды. Туған қаласы Галледе ол қалалық органшы, Сингакадемия мен Симфония оркестрінің дирижері сияқты түрлі мемлекеттік лауазымдарды атқарды. Ол сонымен қатар университетте патшалық музыка директоры және музыка шебері болып қызмет етті. Оның алғашқы әндер кітабын Лист пен Шуман жоғары бағалады, соңғысы оның тұңғыш шолуын «Neue Zeitschrift für Musik» журналында жариялады, кейін ол оны жеке түрде де шығарды. 1841 жылы есту қабілеті нашарлай бастады. Франц сонымен қатар 1868 жылы оны лауазымынан кетуге мәжбүр еткен жүйке ауруына шалдықты. Оның болашағын Франц Лист, Иосиф Йоахим және басқалар қамтамасыз етті, олар оған концерттік турнеден түскен 100 000 маркаға жуық ақшаны табыстады. 1878 немесе 1879 жылы ол Германияның әртүрлі қалалары мен ауылдарында Бахтың қолжазбаларын іздеді. Ол Вицтун сарайын қоршаған саябақты тапты, онда жас ағаштарды әдеттегі мата немесе былғарының орнына қағазбен тіреу тіректерінен қорғаған. Қағазды тексергенде, ол Бахтың қолжазбалары екені анықталды. Бағбанмен сұхбаттасқаннан кейін Франц олардың бір топтамасын, соның ішінде бірнеше скрипкалық сонаталарды тапты. Бұл оқиға «The New York Times» газетінде жарияланғанмен, Франц оны «толыққанды жалған» деп мәлімдеді. Әндермен қатар, ол 117-ші псалмды екі хорға арнап жазды және төрт бөлімді Kyrie шығарды; ол сонымен қатар Эмануэле д’Асторғаның Stabat Mater және Франческо Дурантенің Magnificat шығармаларын өңдеді. Жеті жүз жылдық мерейтойында ол өзінің жалғыз фортепианолық шығармасын жариялады. Ол сонымен қатар Шуберттің D минорындағы («Өлім және қыз») аспаптық квартетін (1878) фортепиано дуэті үшін жазды және Моцарттың C минорындағы және C мажордағы квинтеттерін өңдеді. Ол Галле қаласында қайтыс болды.

Franz was born in Halle, Germany, the son of Christoph Franz Knauth. In 1847, Christoph Knauth adopted his middle name Franz as his new surname, and his son followed suit. He suffered in early life from the hostility of his parents to a musical career. He was twenty years old when his father's animosity was conquered and he was allowed to live in Dessau to study organ playing under Friedrich Schneider. The two years of study under that famous teacher were advantageous chiefly in making him uncommonly intimate with the works of Bach and Händel, his knowledge of which is shown in his editions of the former's St Matthew Passion, Magnificat and ten cantatas, and the latter's Messiah and L'Allegro, although some of these editions have long been controversial among musicians. In 1843 he published his first book of songs, which was followed by some fifty more books, containing in all about 250 songs. In his native Halle he filled various public offices, including those of city organist as well as conductor of the Singakademie and the Symphony. He also served as royal music director and music master at the university. The first book of songs was warmly praised by Liszt and Schumann, and the latter wrote a lengthy review of it in the Neue Zeitschrift für Musik and later published it separately as well. Deafness began to make itself apparent as early as 1841. Franz also had a nervous disorder that in 1868 compelled him to resign his offices. His future was then provided for by Franz Liszt, Joseph Joachim and others, who gave him the receipts of a concert tour amounting to some 100,000 marks. In 1878 or 1879, he made an extensive search for Bach manuscripts in various towns, villages and country houses in Germany. Supposedly, he discovered a park surrounding Schloss Witzthun where young trees were being protected from their supporting poles by paper instead of the customary cloth or leather. On examination, the paper turned out to be Bach manuscripts. After questioning the gardener, Franz found a trunk of them, including a number of violin sonatas. Although this account was printed in The New York Times, Franz declared it was "entirely untrue". In addition to songs, he set the 117th Psalm for double choir and wrote and a four part Kyrie; he also edited Emanuele d'Astorga's Stabat Mater and Francesco Durante's Magnificat. On his seventieth birthday he published his only pianoforte piece. He also transcribed Schubert's String Quartet in D minor ("Death and the Maiden") for piano duet (1878) and made arrangements of Mozart's Quintets in C minor and C major. He died in Halle.